Azəri
Friday 31st of March 2017
code: 81045
Fitri əql ilə fəlsəfi əqlin nə fərqi vardır?

İnsanın fitri əqli bəşər üçün ən dəyərli İlahi nemətdir. İnsan bu əqlinə görə “məxluqların şərəflisi” adını almışdır. Bu böyük nemətə görə xeyiri şərdən, hidayəti zəlillikdən, dostu düşməndən, nuru zülmətdəın ayıra bilir. Bəla və xatalardan amanda qalır və haqqı batildən seçə bilir. Peyğəmbərlər (ə) indiyə qədər hər nə deyiblərsə, bəşərin əql və məntiqinə əsasən deyiblər.

Bir nəfər İmam Sadiqdən (ə) soruşur: “Əql nədir?”. Həzrət Sadiq (ə) buyurur: “O şey ki, onunla Allah pərəstiş olunur və behişt əldə olunur”. Soruşur: “Bəs Müaviyyədə olan şey nə idi?”. Buyurur: “O şeytənət idi ki, əqlə bənzəyir, ancaq əql deyildir”. (Erfan)

Fəlsəfi əql – bəsit bir cövhərdir ki, həqiqətləri dərk etmək qüvvəsidir. Bəzən idrak qüvvəsinə şamil edilir və bəzən də idrakdan hasil olan qüvvəyə. Bəzən bədihi idraka şamil edilir və bəzən də ancaq nəzəri idraka. Bu əql – sonradan kəsb edilən əqldir.

Beləliklə deyə bilərik ki, hər kəsin fitri əqli vardır və bu, Allahın biz insanlara əta etdiyi ən dəyərli nemətdir. İnsan bu nemətin sayəsində məxluqların şərəflisi olmuşdur. Onun yardımı ilə insan Allaha pərəstiş edir və behişti qazanır. Ancaq fəlsəfi əql – o əqldir ki, onunla həqiqətləri dərk etmək olur. Bu əql – sonradan əldə olunan əqldir və onu əldə etmək üçün təlim və tədris görmək lazımdır. Fəlsəfi əqlə çox az insanlar malik olarlar ki, onları filosof adlandırırlar.

user comment
 

latest article

  İŞİD Əfqanıstanda xəstəxanaya hücum etdi: 80-dən çox ölü və yaralı
  Ayətullah Şeyx İsa Qasimə hökm oxunmasina son 6 gün
  Nigeriya Ordu Qüvvələri hz. Fatiməi Zəhranın şəhadətinin ildönümün qeyd edən Şiələrə yenə ...
  2011-ci ilin Fevral ayından bəhreyn Şiələrinin davam etdiyi Kəramət İnqilabı səngimir
  Sionistlərin qorxduğu həyata keçdi, Sünni Müftisi: "İran İslam Respublikası öz adı ilə belə ...
  Fitri əql ilə fəlsəfi əqlin nə fərqi vardır?
  Fil Dişi Sahilində baş verən kütləvi qırğınlar ölkədə siyasi gücün zəifliyindən xəbər verir
  Ali Xəlifə rejiminin israildə təlim görmüş qüvvələri Bəhreyn xalqına qarş güc işlətdi
  Britaniya müsəlmanlarının Qəzza uşaqlarına dəstək yürüşü
  Şeyx İsa Qasim Türkiyəyə sürgün oluna bilər