Azəri
Wednesday 26th of July 2017
code: 81045
Fitri əql ilə fəlsəfi əqlin nə fərqi vardır?

İnsanın fitri əqli bəşər üçün ən dəyərli İlahi nemətdir. İnsan bu əqlinə görə “məxluqların şərəflisi” adını almışdır. Bu böyük nemətə görə xeyiri şərdən, hidayəti zəlillikdən, dostu düşməndən, nuru zülmətdəın ayıra bilir. Bəla və xatalardan amanda qalır və haqqı batildən seçə bilir. Peyğəmbərlər (ə) indiyə qədər hər nə deyiblərsə, bəşərin əql və məntiqinə əsasən deyiblər.

Bir nəfər İmam Sadiqdən (ə) soruşur: “Əql nədir?”. Həzrət Sadiq (ə) buyurur: “O şey ki, onunla Allah pərəstiş olunur və behişt əldə olunur”. Soruşur: “Bəs Müaviyyədə olan şey nə idi?”. Buyurur: “O şeytənət idi ki, əqlə bənzəyir, ancaq əql deyildir”. (Erfan)

Fəlsəfi əql – bəsit bir cövhərdir ki, həqiqətləri dərk etmək qüvvəsidir. Bəzən idrak qüvvəsinə şamil edilir və bəzən də idrakdan hasil olan qüvvəyə. Bəzən bədihi idraka şamil edilir və bəzən də ancaq nəzəri idraka. Bu əql – sonradan kəsb edilən əqldir.

Beləliklə deyə bilərik ki, hər kəsin fitri əqli vardır və bu, Allahın biz insanlara əta etdiyi ən dəyərli nemətdir. İnsan bu nemətin sayəsində məxluqların şərəflisi olmuşdur. Onun yardımı ilə insan Allaha pərəstiş edir və behişti qazanır. Ancaq fəlsəfi əql – o əqldir ki, onunla həqiqətləri dərk etmək olur. Bu əql – sonradan əldə olunan əqldir və onu əldə etmək üçün təlim və tədris görmək lazımdır. Fəlsəfi əqlə çox az insanlar malik olarlar ki, onları filosof adlandırırlar.

user comment
 

latest article

  İraqdan Suriyaya qaçmaq istəyən İŞİD-ə aid avtomobil karvanı "Həşd Şabi" tərəfindən ...
  Sepah Pakistanla sərhəddə 3 terrorçunu zərərsizləşdirdi
  İraq əskərləri Mosulda selfi çəkdirir
  Uşaq qatili olan yəhudilər südəmər Fələstinli uşağı qətlə yetirdilər
  İmam Xamenei: İİR Məhkəmə hakimiyyəti Şeyx Zəkzaki kimi haqsızılığa məruz qalmış ...
  Libiya xalqı Benqazi şəhərinin azad olmasını bayram edir
  Rusiyanın bombardmançı təyyarələri “İŞİD”-n qərəgahlarını, neft bazalarını, silah ...
  İrana qarşı kimyəvi hücumun ildönümü-Reportaj
  İmam Xamenei: "Sizin (ABŞ) İslam quruluşunu dəyişmək istəmədiyiniz vaxt olub?"
  Al Bağdadinin xəlifəlik elan etdiyi Məscid çökür, İraq Ordusu işid-in son sığınacağını ...