Azəri
Friday 20th of October 2017
code: 81045
Fitri əql ilə fəlsəfi əqlin nə fərqi vardır?

İnsanın fitri əqli bəşər üçün ən dəyərli İlahi nemətdir. İnsan bu əqlinə görə “məxluqların şərəflisi” adını almışdır. Bu böyük nemətə görə xeyiri şərdən, hidayəti zəlillikdən, dostu düşməndən, nuru zülmətdəın ayıra bilir. Bəla və xatalardan amanda qalır və haqqı batildən seçə bilir. Peyğəmbərlər (ə) indiyə qədər hər nə deyiblərsə, bəşərin əql və məntiqinə əsasən deyiblər.

Bir nəfər İmam Sadiqdən (ə) soruşur: “Əql nədir?”. Həzrət Sadiq (ə) buyurur: “O şey ki, onunla Allah pərəstiş olunur və behişt əldə olunur”. Soruşur: “Bəs Müaviyyədə olan şey nə idi?”. Buyurur: “O şeytənət idi ki, əqlə bənzəyir, ancaq əql deyildir”. (Erfan)

Fəlsəfi əql – bəsit bir cövhərdir ki, həqiqətləri dərk etmək qüvvəsidir. Bəzən idrak qüvvəsinə şamil edilir və bəzən də idrakdan hasil olan qüvvəyə. Bəzən bədihi idraka şamil edilir və bəzən də ancaq nəzəri idraka. Bu əql – sonradan kəsb edilən əqldir.

Beləliklə deyə bilərik ki, hər kəsin fitri əqli vardır və bu, Allahın biz insanlara əta etdiyi ən dəyərli nemətdir. İnsan bu nemətin sayəsində məxluqların şərəflisi olmuşdur. Onun yardımı ilə insan Allaha pərəstiş edir və behişti qazanır. Ancaq fəlsəfi əql – o əqldir ki, onunla həqiqətləri dərk etmək olur. Bu əql – sonradan əldə olunan əqldir və onu əldə etmək üçün təlim və tədris görmək lazımdır. Fəlsəfi əqlə çox az insanlar malik olarlar ki, onları filosof adlandırırlar.

user comment
 

latest article

  Myanma müsəlmanlarının durumu dəhşətlidir
  “Nardaran işi – 2”: “Bizə bu zülmləri eləyənləri Allaha tapşırmışam”
  Məhərrəmlik ayının gəlişi ilə əlaqədar İmam Əli (ə) və İmam Hüseynin (ə) hrəmləri qara ...
  Nəsrullah: ABŞ başda olmaqla bütün düşmənlərə qarşı mübarizə aparmağa davam edəcəyik
  Bakı qadağan etdiyi halda İsveçdə ilk dəfə bir müsəlman partiyası quruldu
  Əl Şəbab sələfi terrorçuları 26 Somali əskərini qətlə yetirdi
  İlahi möcüzə: Talış dağlarında, daş qayanın başında ecazkar bağ…
  Seyid Əbdülməlik Əl-Husi: “Arakandakı qətliamlar ABŞ-ın təhriki və İsrail rejiminin dəstəyi ...
  Yəhudi mənşəli irqçilər ABŞ-da qanlı qarşıdurmanı pik həddə çatdırdı
  Bu gün Azərbaycan İslam Partiyasının sədri Mövsüm Səmədovun doğum günüdür