نزول حضرت عيسي عليه السلام در آخر زمان

در تفسيرکريمه ) وَإِنَّهُ لَعِلْمٌ لِّلسَّاعَةِ فَلَا تَمْتَرُنَّ بِهَا وَاتَّبِعُونِ هَذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِيمٌ مي‌نويسد:  در خبر است كه عيسي به زمين بيت المقدس فرود آيد به كوهي از كوه‌ها كه آن را افيق گويند. دو جامه مصري پوشيده و موي سر او پنداري روغن از او مي‌چكد و حربه‌اي به دست دارد كه به آن، دجال را بكشد . امام بيت المقدس در نماز ديگرباشد، چون او را بيند از محراب باز پس آيد و او را اشارت كند كه پيش رو به امامت نماز. اودست امام گيرد و پيش برد و گويد: تو اولي تري كه نايب محمدي. او نماز كند و عيسي در پس او نماز كند؛ آن‌گه بيايد و كليسها بيران كند و صليب‌ها بشكند و خوكان را بكشد و ترسايان را بكشد، الا آن‌كه به او ايمان دارد.
5. تفسير مجمع البيان
تأليف شيخ بزرگوار امين الاسلام، ‌ابوعلي فضل بن حسن بن فضل طبرسي. وي از بزرگان مذهب اماميه در قرن ششم هجري است . اين تفسير شريف از جمله کتاب‌هاي ماندگار در طول زمان است؛ تفسيري که مقبول عامه و خاصه مي‌باشد. بزرگان هر دو طايفه شيعه و اهل سنت به عظمت و مکانت آن اذعان و از شيخ طبرسي به بزرگي ياد مي‌کنند.
گويند شيخ طبرسي در تاريخ 467ق چشم به جهان گشوده و در تاريخ 548ق به ديار باقي شتافت از اين مرد بزرگ، کتاب‌هاي متعددي به يادگار مانده است؛ از جمله دو تفسير ديگر به نام‌هاي جوامع الجامع و الکاف الشاف است.
اين عالم بزرگوار نيز در تفسير ارزشمند مجمع البيان در موارد متعددي به مسأله مهدويت پرداخته است که تعدادي از آن‌ها را از نظر مي‌گذرانيم:

امام زمان از اهل بيت رسول عظيم الشأن اسلام است. صاحب تفسير مجمع البيان ضمن تطبيق بندگان صالح در آيه شريف )وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِي الزَّبُورِ مِن بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ يرِثُهَا عِبَادِي الصَّالِحُونَ بر اصحاب مهدي عليه السلام، گويد:
يدل علي ذلک ما رواه الخاص و العام عن النبي صل الله عليه و آله و سلم انه قال: «لولم‌يبق من الدنيا الا يوم واحد لطوّل الله ذلک اليوم حتي يبعث رجلاًً صالحاً‌ من اهل بيتي يملاء‌ الارض عدلاً و قسطاً کما قد ملئت ظلماً و جوراً.
اين حديث شريف، به روشني دلالت مي‌کند که مهدي امت از اهل بيت پيامبر گرامي اسلام صل الله عليه و آله و سلم مي‌باشد.  در ادامه، مرحوم طبرسي روايت ديگري نقل مي‌کند که مراد از اهل بيت را مشخص مي‌کند و جاي شک و ترديدي در اين زمينه باقي نمي‌گذارد. او از ام المومنين ام‌سلمه روايت مي‌کند:
سمعت رسول الله صل الله عليه و آله و سلم يقول: «المهدي من عترتي من ولد فاطمه عليها السلام».
مرحوم طبرسي با ذکر اين حديث شريف از پيامبر گرامي اسلام، مهر بطلاني بر ياوه‌گويان شيطان‌صفتي مي‌زند که ادعاي مهدي امت و موعود آخر الزمان دارند.
 ايمان به غيب. وي از موارد ايمان به «غيب» که در قرآن، از ويژگي‌هاي اهل تقوا ذکر شده است را غيبت امام زمان و زمان خروج آن حضرت مي‌داند.
ظهور سفياني قبل از ظهور حضرت صاحب‌الامر عجل الله تعالي فرجه الشريف. شيخ طبرسي در ذيل آيه شريف ) وَلَوْ تَرَي إِذْ فَزِعُوا فَلَا فَوْتَ وَأُخِذُوا مِن مَّكَانٍ قَرِيبٍ در تفسير «اخذو من مکان قريب»، روايتي از علي بن الحسين و حسن بن الحسن بن علي عليه السلام نقل مي‌کند که:  يقولان هو جيش البيداء و يؤخذون من تحت اقدامهم.
از ام سلمه نيز روايتي نقل مي‌کند که تأييد همين معنا مي‌باشد. در ادامه روايتي را از حديفه بن يمان دربارة ظهور سفياني نقل مي‌کند:
ان النبي صل الله عليه و آله و سلم ذکر فتنه تکون بين اهل المشرق و المغرب قال فبيناهم کذلک يخرج عليهم السفياني من الوادي اليابس في فور ذلک حتي ينزل دمشق فيبعث جيشين، جيشاً الي المشرق و آخر الي المدينة حتي ينزلوا بارض بابل من المدينه الملعونة يعني بغداد فيقتلون اکثر من ثلاثة آلاف و يفضحون اکثر من مائة امراة و يقتلون بها ثلاثمائة کبش من بني العباس ثم ينحدرون الي الکوفه فيخربون ما حولها ثم يخرجون متوجهين الي الشام فيخرج راية هدي من الکوفه فيلحق ذلک الجيش فيقتلونهم لا يفلت منهم مخبر و يستقذون ما في ايديهم من السبي و الغنائم و يحل الجيش الثاني بالمدينه فينتهبونها ثلاثة ايام بلياليها ثم يخرجون متوجهين الي مکة حتي اذا کانوا بالبيداء بعث الله جبرائيل فيقول يا جبرائيل اذهب فابدهم فيضربها برجله ضربة يخسف الله بهم عندها و لا يفلت منهم الا رجلان من جهنية فلذلک جاء القول «و عند جهينة الخبر اليقين»‌ فذلک قوله: «و لوتري اذ فزعوا الي آخره». اورده الثعلبي في تفسيره و روي اصحابنا في احاديث المهدي عن عبدالله عليه السلام و ابي جعفر عليه السلام مثله.

در اين حديث شريف، به ظلم و ستم‌هايي اشاره شده است که سفياني قبل از ظهور حضرت انجام مي‌دهد. همين ظهور سفياني، در ديگر روايات ما از نشانه‌هاي ظهور امام زمان عليه السلام شمرده شده است.
رجعت عده‌اي در زمان قيام حضرت حجت عجل الله تعالي فرجه الشريف. شيخ طبرسي در تفسير آيه شريف ) وَيوْمَ نَحْشُرُ مِن كُلِّ أُمَّةٍ فَوْجاً مِّمَّن يكَذِّبُ بِآياتِنَا فَهُمْ يوزَعُونَ گويد: شيعيان قائل به رجعت، به اين آيه شريف استدلال مي‌کنند. شيخ در ادامه گويد:
و قدتظاهرت الاخبار عن ائمه الهدي من آل محمد صل الله عليه و آله و سلم في ان الله تعالي سيعيد عند قيام المهدي قوماً‌ ممن تقدم موتهم من اوليائه و شيعته ليفوزوا بثواب نصرته و معونته و يبتهجوا بظهور دولته و يعيد ايضا قوماً‌ من اعدائه لينتقم منهم و ينالوا بعض ما يستحقونه من العذاب في القتل علي ايدي شيعته و الذل و الخزي بمايشاهدون من علو کلمته ولايشک عاقل ان هذا مقدور لله تعالي غير مستحيل في نفسه و قد فعل الله ذلک في الامم الخاليه و نطق القرآن بذلک في عدة مواضع مثل قصه عزير و غيره.
بر اساس اين روايات، دو گروه در زمان قيام حضرت، رجعت مي‌کنند: عده‌اي از دوستداران و شيعيان آن حضرت، تا اين‌که به ثواب کمک و ياري حضرت نايل شوند و از ظهور حضرت مسرور گردند و عده‌اي ديگر از دشمنان آن حضرت، تا از آن‌ها انتقام گرفته شود و به مقداري از عذاب‌هايي که در انتظارشان است، در همين دنيا برسند. و خواري و ذلت را با ديدن رفعت کلمه حق و شکوت دولت حق بچشند.
فراگير شدن دين مبين اسلام. از ويژگي‌هاي عصر ظهور امام زمان عجل الله تعالي فرجه الشريف، گسترش و فراگير شدن دين مبين اسلام است که در قرآن بدان وعده داده شده است که:
)هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَي وَدِينِ الْحَقِّ لِيظْهِرَهُ عَلَي الدِّينِ كُلِّهِ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ.
شيخ طبرسي در ذيل اين آيه شريف، چنين گويد که:
قال ابوجعفر عليه السلام: «ان ذلک يکون عند خروج المهدي من آل محمد فلايبقي احداً ‌الا أقر بمحمّدٍ‌ و هو قول السدي».
 حکومت مؤمنان و صالحان. از ويژگي‌هاي بسيار مهم عصر ظهور، به حکومت رسيدن مؤمنان و صالحان است که از وعده‌هاي الهي به مؤمنان است:
وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيسْتَخْلِفَنَّهُم فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَيمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَي لَهُمْ وَلَيبَدِّلَنَّهُم مِّن بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْناً يعْبُدُونَنِي لَا يشْرِكُونَ بي‌شَيئاً وَمَن كَفَرَ بَعْدَ ذَلِكَ فَأُوْلَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ.
شيخ طبرسي در تفسير اين آيه شريف، ابتدا به اختلاف موجود در تفسير اين آيه اشاره مي‌کند و سپس مي‌گويد: آنچه از اهل بيت عصمت و طهارت نقل شده، اين است که اين آيه، دربارة مهدي آل محمد صل الله عليه و آله و سلم مي‌باشد و در ادامه، حديثي را از عياشي از امام سجاد عليه السلام نقل مي‌کند که:
]علي‌بن الحسين عليه السلام‌[ قرأ آلاية و قال: «و هم والله شيعتنا اهل البيت يفعل الله ذلک بهم علي يدي رجل منا و هو مهدي هذه الامة و هو الذي قال رسول الله صل الله عليه و آله و سلم: لو لم‌يبق من الدنيا الايوم واحد لطولّ الله ذلک اليوم حتي يلي رجل من عترتي اسمه اسمي يملا الارض عدلاً و قسطاً‌ کما ملئت ظلماً‌ و جوراً.»
شيخ طبرسي آيه شريف )وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِي الزَّبُورِ مِن بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ يرِثُهَا عِبَادِي الصَّالِحُونَ را بر اساس روايات اهل بيت بر اصحاب امام زمان عليه السلام تطبيق مي‌کند و روايتي که از پيامبر گرامي اسلام صل الله عليه و آله و سلم در سطور قبل ذکر شد را در تفسير اين آيه شريف نيز نقل مي‌کند.
زخرف (43): 61.
روض‌الجنان و روح‌الجنان، ج، 17، ص، 182.
 سبحاني، جعفر، الشيخ الطبرسي امام المفسرين في القرن السادس، ص 8-9.
 انبياء (21): 105.
 طبرسي، ابو علي فضل بن حسن، مجمع البيان في تفسير القرآن، ج 7 ص 66-67.
 همان، ج 1 ص 38.
 سبأ (34): 51.
مجمع‌البيان، ج 8، ص 397-398.
نمل (27): 83.
مجمع‌البيان، ج 7، ص 234-235.
 توبه (9): 33.
مجمع‌البيان، ج 5، ص 25.
نور (24): 55.
مجمع‌البيان، ج 8، ص 152.
انبياء (21): 105.
مجمع‌البيان، ج 7، ص 67.