حكايت محاسبه نفس مرحوم حاج ملاهادى‏

در سبزوار، همان روز اولى كه وارد شدم، پرسيدم از نواده‏هاى مرحوم حاج ملا هادى سبزوارى، حكيم فيلسوف، عارف، عابد و انسان با عظمت قرن سيزدهم كسى در اين شهر زندگى مى‏كند يا نه؟ گفتند: بله. ايشان نبيره دخترى دارد كه فيلسوف و حكيم است و در سبزوار براى مردم تفسير قرآن مى‏گفته است، اما اكنون به خاطر سنّ بالا كمتر مى‏تواند از خانه بيرون بيايد.گفتم: به محضر ايشان بگوييد: طلبه‏اى از تهران آمده، مى‏خواهد شما را ببيند.
ايشان خيلى بزرگوارى فرمودند و مرا پذيرفتند. آغوش اولياى خدا محض سازندگى براى ديگران باز است. اخلاق پاكان عالم در برخورد اين است. زندگى مادى معمولى دارند و اهل قناعت هستند.
 زندگى اولياى خدا در قناعت‏
اميرالمؤمنين عليه السلام درباره اين افراد مى‏فرمايد:
 «خفيف المؤونة»  در اين دنيا بسياركم هزينه هستند، خرج زيادى ندارند و در خرج خود اهل قناعت هستند.
به خدمت ايشان رفتم، عرض كردم: آقا! من به اين خاطر خدمت شما آمدم كه خود و جدّ بزرگوارتان- حاج ملاهادى- برنامه، خاطره و نكته پرفايده‏اى داريد، براى من بگوييد. ايشان فرمودند: مى‏گويم. جزوه‏اى كه خودشان از نكات با ارزش زندگى جدّشان نوشته بودند، آوردند و به من دادند كه من آن را به عنوان شى‏ء قيمتى نگهداشتم. همچنين قطعه‏اى كه از جدّشان گفتند كه با اين مبحث بى‏ارتباط نيست.اهل ايمان هر روز حسابگر خود هستند كه شب و روز بر من چگونه گذشت و چگونه بايد بگذرد. برخوردى كه امروز داشتم، حق بود، يا باطل؟ مناسب بود، يا نامناسب؟ايشان فرمودند: حاج ملا هادى از درآمد شخصى خود كشاورزى داشت و علاقه داشت كه خودش دانه را بپاشد و آبيارى كند. با آن كثرت كار تدريس، شاگرد پرورى و عبادت سنگينش كه مى‏گفت: نماز مغرب و عشاى ايشان نزديك به دو ساعت طول مى‏كشيد.وقتى كه گندم‏ها را درو مى‏كرد، تمام گندم‏ها را وزن مى‏كرد و زكاتش را خارج مى‏كرد و همان اول مى‏پرداخت و بعد گندم‏ها را چند روز مى‏گذاشت روى زمين‏ باشد كه پرنده‏ها سهم زمستانى خود را ببرند، بعد بقيه را به خانه مى‏آورد.حس كردند واجب الحج شدند، به همسر خود گفتند: از فروش محصولات كشاورزى قدرى پول نزدم هست كه شما را هم مى‏توانم به مكه ببرم. همسرش واجب الحج نبود، اما مى‏گفت: اين زن در خانه من خيلى زحمت كشيده است، سر سفره معنوى و مادى، همه را خودم نبايد بخورم، او نيز بايد مانند من سهم ببرد.كارهاى مقدماتى حج را كردند و رفتند. در مسير برگشت از مكّه، همسرش از دنيا رفت.