چشم و گوش الهى‏

نگاه حضرت يوسف عليه السلام، نگاهى از روى بصيرت، معرفت، ايمان و يقين به همه موجودات بوده و در حقيقت چشم او شعبه‏اى از ديده حضرت حق بوده است. حضرت يوسف عليه السلام چشم خدا را عاريه گرفته بود و با آن چشم، عالم هستى را نگاه مى‏كرد. به نظر شما صاحب اين نگاه، در جواب اين زن، چه بايد بگويد؟ او پير نبود؛ چون پانزده ساله و در اوج شكوفايى شهوت و زيبايى بود. آن زن نيز زيبا، جوان و در اوج هنرمندى براى ربودن دل حضرت يوسف عليه السلام بوده است. درگيرى بين بصيرت و كوردلى، حق و باطل، انسانيت و حيوانيت، بسيار گزنده بوده است. درگيرى بين كسى كه حقايق را مى‏بيند و كسى كه به جز لذّت بدن چيزى را نمى‏بيند. درگيرى بين «اعلى عليين» و «اسفل سافلين»، بين بلند مرتبه‏ترين بلند مرتبه‏ها و پست‏ترين پست‏هاى آن دوران. آيا در اين درگيرى، دست پست‏ترين پست‏ها، به بلند مرتبه‏ترين انسان‏ها مى‏رسد؟ يا آن دست خيلى كوتاه است؟ همين نكته را قرآن به شما جوان‏ها مى‏گويد كه خود را در نقطه اوجى قرار دهيد كه دست زليخاهاى جامعه به شما نرسد؛ چون اگر شما حالتى، اخلاقى، رفتارى، كردارى مانند پست‏ها پيدا كنيد، دسترسى آنها به شمار بسيار آسان مى‏شود. خدا ماه رمضان را براى اين قرار داد كه ما را اوج و رفعت بدهد، بالا ببرد، تا جايى كه ما از دسترس تمام شياطين جنّى و انسى خارج شويم و آنها از ما نااميد شوند، چنان كه زليخا از حضرت يوسف عليه السلام به طور كامل نااميد شد. اين يكى از نكته‏هاى اين سوره است.
عنايت خدا در يارى بندگان‏
اميرالمؤمنين عليه السلام در دعاى كميل مى‏فرمايد: «و احفظنى برحمتك»  تو در اين دنياى پر از فساد به داد من برس و به من كمك بده كه در اوجى قرار بگيرم كه از دسترس تمام شياطين جنّى و انسى بيرون باشم و آنها از من نااميد شوند. خدايا ما هيچ چيزى نداريم و تو همه چيز دارى، اى دارنده خزائن غيب و شهود، درهاى خزائنت را به روى ما باز كن، ما محتاج هستيم و به گدايى آمده‏ايم. ما نيامديم به تو بگوييم اهل عمل، روزه، نماز و كارهاى خوب هستيم، ما براى گدايى آمده‏ايم: «الهى لاتؤدّبنى بعقوبتك»  من عمرى است كه عليه خودم نقشه كشيده‏ام، براى من كافى است، ديگر تو عليه من نقشه نكش. من هر ضربه‏اى كه بنا بود بخورم، خوردم، تو ديگر به من ضربه و زخم نزن، بلكه مرا معالجه كن. مرا با چوب عقوبت خود نزن.
والسلام عليكم و رحمة الله و بركاته‏