صبر در برابر آزمايش‏هاى الهى‏

خداوند متعال مى‏فرمايد:

«وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَىْ‏ءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الثَّمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرينَ‏»  همگى شما را به آزمايش مى‏كشانم‏و به طور قطع نمى‏شود از آزمايش و امتحان شما گذشت بكنم شما در محور دين قرار گرفته ايد.

هم چنين در سوره عنكبوت مى‏فرمايد:

«أَ حَسِبَ النّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُون‏» «3» مردم بيايند و بگويند كه ما مومنيم و اهل خداييم و اهل اسلاميم و ما مردم را به آزمايش‏هاى سنگين آزمايش نكنيم و رها بگذاريم و اصلًا براى مردم سختى و مشكلاتى پيش نيايد، اگر چنين باشد كه مردم پخته نمى‏شوند، استعدادهاى‏ خدايى بروز نمى‏كند.

آزمايش نسبت به انسان مثل نسبت زمين به دانه است، دانه تا در زمين نرفته و اين همه لايه‏هاى خاك روى سرش نريخته كه پوچ و بى‏ارزش است و شما يك دانه‏ سيب را از توى سيب در بياوريد آن را به همه جاى عالم ببريد و قيمت برايش بگذاريد كسى قيمتى نمى‏گذارد، چون ارزشى ندارد، معمولًا مردم وقتى سيب مى‏خورند دانه را از دهانشان در مى‏آورند و دور مى‏ريزند و يا يك دانه پرتقال وقتى يك دانه است چقدر مى‏ارزد، يا يك عدد گندم چقدر مى‏ارزد، اما همين دانه سيب وقتى مى‏رود، داخل زمين و زير گل شروع مى‏كند به فعاليت تا در زمين ريشه كرده زمين را پاره كند اين همه بار سنگين خاك و كود را رد بكند، بالا بيايد تا بخواهد اين همه آفتاب و تابستان و زمستان و بهار را رد بكند، چقدر بايد مشقت بكشد، اما تا بخواهد از اين همه مشقات در بيايد، مى‏شود يك باغ و مى‏گويند ده ميليون تومان، اما وقتى اين سيب‏ها به صورت دانه بود كسى نمى‏خريد، اما الان كه رشد كرده و باغ شده است مى‏گويند، بيست ميليون تومان، ده ميليون تومان، پنج ميليون تومان، چرا كه ارزش پيدا كرده است به خاطر گذشتن از اين همه عددهاى سنگين، انسان هم همين طور است، اگر از اين همه عذاب‏هاى الهى نگذرد به بار نمى‏نشيند.

درخت وجودت به صورت يك دانه بسته است نه صورت نظرى و نه عقل عملى پيدا مى‏كند، نه نفس مطمئنه پيدا مى‏كند، نه نفس راضيه پيدا مى‏كند، نه نفس مرضيه پيدا مى‏كند، نه حيات مطمئنه پيدا مى‏كند، نه اعمالش در پيشگاه خداوند قبول مى‏شود، به عنوان يك جنبنده اى است كه مى‏خورد و خوراكش را هم يك مقدار به بدن مى‏دهد و يك مقدارش را هم تبديل به كود مى‏كند و بيرون مى‏ريزد ارزش ديگرى ندارد. قرآن مجيد مى‏فرمايد: