پایگاه اطلاع رسانی

استاد حسین انصاریان

منافع ديگر نماز

منافع ديگر نماز

 منابع مقالہ : کتاب عرفان اسلامى  ج‏5  نوشتہ : حضرت آیت اللہ حسین انصاریان

قرآن مجيد بار ديگر براى كمك‏گيرى از استقامت و نماز براى حل مشكلات مى‏فرمايد:

[يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ‏] «1».

اى اهل ايمان از صبر و نماز [براى حل مشكلات خود و پاك ماندن از آلودگى‏ها و رسيدن به رحمت حق‏] كمك بخواهيد؛ زيرا خدا با صابران است.

و در جاى ديگر در عظمت سود نماز مى‏فرمايد:

[اتْلُ ما أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنَ الْكِتابِ وَ أَقِمِ الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى‏ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ] «2».

آنچه را از اين كتاب به تو وحى شده است، بخوان و نماز را برپا دار، يقيناً نماز از كارهاى زشت، و كارهاى ناپسند باز مى‏دارد.

بدون شك بين نمازگزاران واقعى و حتى آنان كه با نماز برخوردى عادى دارند، ولى تا اندازه‏اى شرايط ظاهرى آن را رعايت مى‏كنند و بين بى‏نمازان و سبك‏انگاران نماز، در تمام برنامه‏هاى ظاهرى و باطنى فرق است.

نمازگزار به خاطر وجوب نمازهاى يوميه ناچار است از تمام آلودگى‏هاى ظاهر و در حدى از آلودگى‏هاى باطن خود را حفظ كند، ولى بى‏نماز خود را ملزم به رعايت بهداشت و ترك بسيارى از گناهان نمى‏داند.

نمازگزار به خاطر آب وضو يا غسل يا خاك تيمم و به خاطر لباس و مكان، ناچار است از محرمات و لگدكوب كردن حق مردم چشم بپوشد و در حقيقت خود را از فحشا و منكرات ظاهرى و باطنى حفظ كند، اما بى‏نماز خود را ملزم به اين امور نمى‏داند.

نمازگزار علم دارد كه خداوند مهربان نماز احدى را با آب حرام، لباس حرام، مكان حرام، روح بى‏تقوا قبول نمى‏كند، از اين جهت بر خود لازم مى‏بيند كه پاكى ظاهر و باطن را حفظ كرده و در صراط مستقيم الهى ثابت و پايدار بماند.

البته، اين نكته در تمام عبادات و واقعيت‏هاى اسلامى ملاحظه شده، به اين معنى كه اسلام، قسمت مهمى از عبادات را جهت حفظ حقوق مردم و رام شدن نفس سركش و طبيعى ماندن اميال و غرائز و حالات و شهوات قرار داده است.

البته يك دين جامع و كامل بايد چنين باشد، خودخواهى منشأ تمام مفاسد است، بايد در مرحله اول ريشه عموم بيمارى‏هاى روحى را چاره كرد، هم چنان كه اساس همه ترقيات معنوى و روحى و اصلاحات فردى و اجتماعى، خداشناسى و خداپرستى است و خودخواه و خودپرست، نمى‏تواند خداجوى و خداپرست باشد؛ پس اميد صلاح و اصلاح تا زمانى كه در چاه خودپرستى است نبايد از او داشت!

 

نماز، علاج خودپرستى‏

نماز- كه جامع بسيارى از عبادات است- از جمله علل علاج خودپرستى و هواپرستى است. نمازگزار واقعى خدا را دوست دارد و خدا هم او را دوست دارد؛ آيا دوستى خدا با خودخواهى و افراط در حب مال و جاه كه اصل هر گناه و خطايى است قابل جمع است؟

نمازگزار در نمازش خدا را به دو صفت رحمان و رحيم مى‏ستايد، اگر از نمازش غافل نباشد قهراً در مقام كسب اين صفت الهى و تخلق به اخلاق خدايى خواهد كوشيد و مهربان‏ترين مردم خواهد شد و از سنگ‏دلى و بى‏رحمى و بى‏مهرى پاك خواهد ماند.

نمازگزار واقعى مى‏داند كه خداوند در سوره مؤمنون خطاب به پيامبران فرموده كه:

اول از مال حلال و پاك بخوريد، سپس به عبادت قيام كنيد «3».

نمازگزار مى‏داند كه پيامبر عزيز اسلام صلى الله عليه و آله فرموده:

خداوند را بر فضاى بيت المقدس فرشته‏اى است كه هر شب ندا مى‏كند: هر كس از مال حرام بخورد، واجب و مستحبى از او قبول نمى‏شود «4».

و مى‏داند كه پيامبر صلى الله عليه و آله فرموده:

كسى كه لباسى را به ده درهم خريده و در پول آن لباس درهمى از حرام باشد، خداوند در آن لباس نماز را نخواهد پذيرفت‏ «5».

نمازگزار مى‏داند كه امام صادق عليه السلام فرمود:

كسى كه دوست دارد بداند نمازش قبول شده يا نه؟ ببيند آيا نمازش او را از فحشا و منكرات باز مى‏دارد يانه، به اندازه‏اى كه نمازش توان نگهدارى نمازگزار را از آلودگى‏ها داشته باشد، مورد قبول است‏ «6».

ملت نمازگزار، ملتى پاك و كشور با نماز، كشورى است نمونه، در آن مملكتى‏ كه همه اهل نمازند از دزدى و غارت و چپاول خبرى نيست، در آن مرز و بوم كه مردمش در رابطه با نمازند از دادگسترى‏هاى عريض و طويل و عرض حال‏هاى بى‏محتوا و پرونده‏هاى جنايى و جزايى اثرى نيست، در آن آب و خاك كه نماز سايه‏افكن است، از نزاع و جنگ و جدل و طلاق‏هاى فراوان و شكايات مردم و فحشا و منكرات سراغى نگيريد.

كشور با نماز چرا براى حفظ مال و ناموس مردم احتياج به ادارات و مأموران با آن همه خرج گزاف داشته باشد؟ اگر همه ملت به حقيقت اهل نماز باشند زندان و زندانى براى چه؟ در ميان ملت با نماز، كسى از كسى آزار نمى‏بيند، بدهكار مال مردم را مى‏دهد و طلبكار از دست بدهكار آسايش و امنيت دارد.

عاشق نماز در حقيقت عاشق خداست و عاشق خدا، امر مولا را به كيفيتى كه مولا از او خواسته اجرا مى‏كند.

راستى نماز، عالى‏ترين محرك انسان به سوى حقايق و واقعيت‏ها است و سودى كه در دنيا و آخرت از نماز به آدمى مى‏رسد از برنامه ديگر متوجه انسان نيست.

تاريخ حيات نمازگزاران، تاريخ پر نور، پر حقيقت، پر منفعت و پر سودى است و آنان كه حقيقت توحيد را يافته بودند و حفظ آن را در گرو عمل صالح مى‏دانستند، عاشقانه با نماز برخورد داشتند و در احوالات آن بزرگواران آمده كه اى كاش همه عالم يك شب بود و آن شب را به نماز سپرى مى‏كردند!!

پی نوشت ها:

______________________________

(1)- سوره بقره (2): 153.

(2)- عنكبوت (29): 45.

(3)- مؤمنون (23): 51.

(4)- محجة البيضاء: 3/ 204، كتاب الحلال والحرام.

(5)- محجة البيضاء: 3/ 204، كتال الحلال والحرام.

(6)- بحار الأنوار: 16/ 204، باب 9.

 

منبع
  • پایگاه عرفان