بسم اللّه‏ ، جلوه مهر و محبت خداوند

انسان اگر همه امور زندگى و به ويژه حالات و جهات معنوى و باطنى و به خصوص روش مهرورزى و محبّت به ديگران را از حضرت حق و پيامبران و امامان درس بگيريد ، به يقين منبعى از پاكى و دوستى و صدق و صداقت و عشق و مهرورزى و نيكى و احسان خواهد شد ، در اين زمينه شناخت صفات و اسماى حضرت حق و روش زندگى پيامبران و امامان ضرورى است و پس از شناخت بايد از طريق تمرين عملى ، آن حقايق شناخته شده را در خود تحقق داد تا همگان از وجود او بهره‏مند گردند و سعادت دنيا و آخرت او تأمين شود . هنگامى كه به قرآن دقت مى‏كنيم مى‏بينيم آيه شريفه بِسْمِ اللّه‏ِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ صد و چهارده بار در قرآن مجيد تكرار شده است ، آيا يكى ازاهداف اين تكرار درس دادن به انسان نيست كه بر او لازم و واجب است وجودش را افق طلوع مهر و مهربانى و عشق و محبّت‏ورزى قرار دهد ؟ كلمه « رحمان » صيغه مبالغه و كلمه « رحيم » صفت مشبهه است و بر اين اساس رحمان به معناى دارنده رحمت فراگير و رحيم به معناى دارنده مهر و محبّت هميشگى و ابدى است . فيض كاشانى كه متخصص علوم اسلامى و آراسته به حسنات انسانى است در « تفسير الصافى »مى‏گويد : رحمت رحمانيه ، فراگير نسبت به همه موجودات و شامل همه نعمت‏هاست و اما رحمت رحيميه به معناى عنايت كردن توفيق در دنيا و دين به مؤمنان و دعوت نمودن از كافران به ايمان و آيين است .آيه بِسْمِ اللّه‏ِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ كه به انسان درس مهر و محبّت و عشق‏ورزى مى‏دهد ، بى‏ترديد جزء سوره فاتحة الكتاب و از آيات قطعى و حتمى اين سوره مباركه است و رسول خدا صلي الله عليه و آله در همه نمازهايش آن را قرائت مى‏كرد و از آيات سوره حمد به شمار مى‏آورد و مى‏فرمود : فاتحة الكتاب همان سبع المثانى يعنى آيات هفت گانه است . و از حضرت امام رضا عليه السلام روايت شده است : بِسْمِ اللّه‏ِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ به اسم اعظم خدا از سياهى چشم به سپيدى آن نزديك‏تر است  .و حضرت امام صادق عليه السلام فرمود : بلند خواندن و اظهار بِسْمِ اللّه‏ِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ در نماز واجب مى‏باشد  .و فرمود : ديگران را كه خدا آنان را نابود كند چه شده و چه دليلى دارند كه بزرگ‏ترين آيه قرآن را در نماز خود ترك مى‏كنند ؟ !.حضرت امام باقر عليه السلام فرمود : [ غير پيروان ما اهل بيت ] آيه‏اى از آيات كتاب خدا را كه بسم اللّه‏ است دزديدند در حالى كه شايسته است آن را در ابتداى هركار بزرگ و كوچك براى بركت كردن آن كار بخوانند  .و حضرت امام صادق عليه السلام فرمود : از خواندن بِسْمِ اللّه‏ِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ  دريغ نكنيد گرچه پس از آن  بخواهيد شعرى بخوانيد  .و از اميرالمؤمنين عليه السلام روايت شده كه پيامبر صلي الله عليه و آله از خداى عزّوجلّ نقل مى‏كند : « كُلُّ أمرٍ ذِى بَالٍ لَمْ يُذْكَرُ فِيهِ بِسْمِ اللّه‏ِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ فَهُوَ أبْتَرُ »  .هر كارى كه در آن بسم اللّه‏ الرحمن الرحيم ذكر نشود ، ابتر و بريده از نتيجه مطلوب است .

برگرفته از کتاب فرهنگ مهرورزی استاد حسین انصاریان