حيات و زندگى و وجود پيامبر صلي الله عليه و آله ، بويژه مقام نبوّت و رسالت آن حضرت كه در آيات قرآن و روايات مطرح است ، براى همه انسانها در همه عصرها و قرنها كانونى بىنهايت از مهر ومحبّت و رحمت و رأفت است . قرآن در اين زمينه مىفرمايد : وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلاَّ رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ .و تو را جز رحمتى براى جهانيان نفرستاديم . لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَاعَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُم بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُوفٌ رَحِيمٌ.يقيناً پيامبرى از جنس خودتان به سويتان آمد كه به رنج و مشقت افتادنتان بر او دشوار است ، اشتياق شديدى به [ هدايتِ ] شما دارد ، و نسبت به مؤمنان رئوف و مهربان است . ابن عباس در رابطه با اين عنوان كه پيامبر صلي الله عليه و آله براى جهانيان رحمت و مهر است مىگويد : او كانون مهر و رحمت و عشق و محبّت به نيكوكار و بدكار و فاجر و كافر است ، اما براى مؤمن در دنيا و آخرت مهر و رحمت است و اما براى كافر به اين صورت مهر و رحمت است كه به احترام وجود مبارك او كافران زمان او و پس از او از عذابهايى چون خسف و مسخ ، معاف شدند .قرآن در اين زمينه مىفرمايد : وَمَا كَانَ اللّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَأَنْتَ فِيهِمْ وَمَا كَانَ اللّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَهُمْ يَسْتَغْفِرُونَ.و خدا بر آن نيست كه آنان را در حالى كه تو در ميان آنان به سر مىبرى ، عذاب كند و تا ايشان طلب آمرزش مىكنند ، خدا عذاب كننده آنان نخواهد بود .
امامان معصوم قدس سرهما كه جانشينان بر حق پيامبرند ، وجودشان و امامتشان و فرهنگشان همچون پيامبر رحمت ، براى جهانيان منبع مهر و محبّت و شفقت و دل سوزى است ، پيامبر اسلام صلي الله عليه و آله آنان را در سود رسانى به جهانيان هم وزن قرآن دانسته و در روايت بسيار مهم و معروف ثِقْلَيْن كه شيعه و غير شيعه آن را روايت كردهاند ، تمسك به هر دو را عامل نجات و حفظ انسان از سقوط در گمراهى دانسته است . پيامبر صلي الله عليه و آله مظهر رحمت به مؤمنانقرآن كريم از پيامبر اسلام صلي الله عليه و آله به عنوان منبعى از رأفت و رحمت ياد كرده است آنجا كه مىفرمايد : . . . بِالْمُؤْمِنِينَ رَؤُوفٌ رَحِيمٌ .. . . و نسبت به مؤمنان رئوف و مهربان است . گفته شده « رئوف » به معناى اوج مهربانى و شدت مهرورزى و « رحيم » به معناى دلسوز و مهربان دائمى و هميشگى است . او به اهل ايمان به شدت مهر مىورزيد و عشقى آتشين و محبتى فراوان داشت و نسبت به اهل گناه در جهت هدايتشان دلسوز و مهربان بود . خويشان و نزديكانش بهرهمند از رأفت او بودند و اصحابش از چشمه پرجوش مهر او سيراب مىشدند . نسبت به اهل بيتش به شدت رئوف بود و به امتش چه آنان كه در زمان او مىزيستند و چه آنان كه از نظر زمانى از او غايب بودند مهر مىورزيد و هر كه را ملاقات مىكرد به او اظهار محبّت صادقانه داشت.پيامبر اسلام صلي الله عليه و آله از نهايت محبّت و رأفت و مهرورزى و دلسوزى نسبت به امت و به همه جهانيان ، آرزو داشت تك تك مردم اسلام را كه مايه سعادت دنيا و آخرت و آيينى بر پايه توحيد و فطرت و دينى بر اساس عقل و علم و دليل و برهان است ، از روى صدق و درستى بپذيرند و احكامش را به اجرا بگذارند . او به راستى در اين زمينه از جان مايه مىگذاشت و لحظهاى آسوده و راحت نبود و هر بلا و رنج و مصيبت و دردى را براى هدايت مردم تحمل مىكرد و به فرمان خدا به مردم مىگفت : . . . مَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ . . ... . . هيچ پاداشى از شما نمىخواهم . . .
او طبيب عاشقى بود كه به راستى به بيماران عشق مىورزيد و تنها توقع و آرزويش اين بود كه بيماران ، نسخه شفابخش او را بپذيرند و به كار بندند و از عوارض بيمارىهاى خطرناكى چون كفر و شرك و حسد و حرص و غِلّ و ريا و كينهورزى و ظلم و تجاوز و . . . نجات يابند .
او به شدت علاقه داشت كه مردم ملتزم به رنگ خدا كه همان اسلام است شوند و فضاى زندگى را در سايه به كار گرفتن دستورات حق و احكام نورانى و معنوى آيين الهى از صدق و صداقت و درستى و امانت و صفا و صميميت و شرافت و كرامت و همت و فضيلت پر كنند چنان كه قرآن مىفرمايد : صِبْغَةَ اللّهِ وَمَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللّهِ صِبْغَةً وَنَحْنُ لَهُ عَابِدُونَ.[ به يهود و نصارى بگوييد : [رنگ خدا را [ كه اسلام است ، انتخاب كنيد [و چه كسى رنگش نيكوتر از رنگ خداست ؟ و ما فقط پرستش كنندگان اوييم .
بر گرفته از کتاب فرهنگ مهرورزی استاد حسین انصاریان