عالم انسان‏

شاهكارها و تمامى اسرار خلقت انسان را، تنها آفريدگار جهان مى‏داند و اين مقدارى كه دانش وسيع بشر موفق به كشف آن شده، از صدها هزار كتاب قطور متجاوز است، به گوشه‏اى از عناوين دستگاه وجودى بشر توجه كنيد و ببينيد خالق عالميان در خلقت اين موجود شگفت‏انگيز چه صنعتى به خرج داده.

نظامات و قوانين استخوان‏ها- اشكال گوناگون استخوان- استخوان‏هاى مسطح- استخوان‏هاى دراز و كوتاه با مفصل و بى‏مفصل- مفصل‏ها- حفرات استخوانى- جدارهاى استخوانى- نسج اسفنجى استخوان‏ها- تغذيه استخوان‏ها- تركيبات شيميايى آن‏ها- غضروف‏ها- شكل‏هاى گوناگون و عناصر تركيبى آن‏ها- شرح يكايك عضلات بدن- ماهيچه‏ها- كيفيت عمل انقباض و انبساط در عضلات- عضلات جبهه‏ها- عضلات بالا كشنده يا جمع كننده ابروان- عضله پلك‏ها- عضلات دماغ- عضلات لب‏ها- عضلات سينه- سلول‏هاى تشكيل دهنده عضلات- نوع سلول‏ها- شرح نظامات و سازمان گيرايى حواس پنج‏گانه- قوه لامسه:

برجستگى‏هاى زير پوست- يا مراكز قوه لامسه- اسرار درون اين برجستگى‏ها پاپيل‏ها- حس ذائقه و مراكز گيرايى آن- پاپيل‏هاى زبان- قوه سامعه: تشكيلات گوش خارجى- خيمه گوش- لاله گوش- سوراخ متناسب گوش- پرده صماخ- مايع سمى درون آن- عناصر تركيبى اين مايع- دريچه‏هاى گوش وسطى- مجراى شيپور استاش- استخوان‏هاى چكشى- سندانى عدسى- ركابى- گوش داخلى- دهليز آن- سه نيم دايره استخوانى- لوله مارپيچى- مايعات درون هر يك- عناصر تركيب كننده هر يك از مايعات- قوه شنوايى- صوت- اسرار صوتى- امواج- ارتعاشات موجى- قوه باصره: تشكيلات ظاهرى چشم- پلك- صفوف مژه- غدد اشك- مجارى ده گانه اشك- انتراشك- شست و شوى چشم با اشك- كره چشم- حلبيه- قرنيه- شفافى قرنيه- كيفيت عبور نور- مشيميه- عنبيه- پرده مدور عنبيه- سوراخ مجراى عبور نور- مردمك- رنگ عنبيه- اسرار اين رنگ و رنگ‏ها- شبكيه- جليديه- نقش مايع زلاليه- مايع زجاجيه- عناصر تركيب كننده مايعات- اسرار درون يكايك طبقات چشم- كيفيت ديد- بحث نور- معماى نور- قوه شامه: و سلولهاى تشكيل دهنده آن- شكل ظاهرى بينى- دستگاه عظيم گوارش- معده- روده‏ها- غده‏هاى‏ ترشحى مركز صفرا- دهان- حلق- لوله هاضمه- تشكيلات يكايك آن‏ها- كيفيت جذب اكسيژن- علل احتراق- توليد حرارت- مقدار حرارت- اسرار و تشكيلات يكايك آن‏ها- خون- اسرار خون- كيفيت پيدايش خون- گلبول‏هاى سفيد- گلبول‏هاى قرمز- عدد هر يك- دستگاه‏هاى گردش خون- قلب- اسرار قلب- شريان‏ها- وريدها- مويرگها- گردش بزرگ خون- گردش كوچك خون- دستگاه دفع مواد زايد- سازمان آن- لوله‏كشى بدن- دستگاه توليد نطفه‏سازى- ماهيت نطفه و...

كه هر يك موضوع علم خاصى است و تشكيل دهنده ميلياردها ميليارد اسرار.

البته آنچه مى‏بينيم و مى‏خوانيم عبارت است از ظاهرى از بدن و جسم، ولى قواى كارگران اين جسم كه عبارت از نفس و روح و وجدان و انديشه و هزاران قدرت نامرئى است و در هيچ لابراتوارى قابل تجزيه و با هيچ ميكروسكوپى قابل رؤيت نيست، براى ما قابل شرح و درك نمى‏باشد، تنها در برابر اين دستگاههاى با عظمت بدن و روح و نفس كه قرار مى‏گيريم، به قدرت كامله صاحب اين عالم پى برده و به گوشه‏اى از عدل و حكمت و علم او آشنا شده و در برابر اين همه احسان او با همه وجود فرياد برمى‏آوريم:

[الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ* الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‏] .

همه ستايش‏ها، ويژه خدا، مالك و مربّى جهانيان است.* رحمتش بى‏اندازه و مهربانى‏اش هميشگى است.