سؤال ابراهيم عليه السلام از ملك الموت‏

روايت قوى‏تر و مستندتر، روايتى است كه وجود مبارك مرحوم فيض كاشانى در دو كتاب باعظمت «وافى»، و «شافى» نقل مى‏كند.

ابراهيم قهرمان توحيد، پدر همه انبياى بعد از خود، جدّ پيغمبر و ائمه طاهرين، انسانى كه قرآن بسيار به او بها داده است، روزى نشسته بود، ملك الموت را ديد، به او گفت: مرگ من فرا رسيده است، گفت: نه؛ زيرا هنگامى كه ملك الموت بيايد كار تمام است، و همه چيز باطل مى‏شود،

«تَقَطَّعَتْ بِهِمُ الْأَسْبابُ»

تمام پيوندهاى او قطع مى‏شود.

گفت: هنوز مهلت دارى در دنيا بمانى. ابراهيم عليه السلام فرمود: براى چه آمدى؟

ملك الموت گفت: براى ديدن تو آمدم. ابراهيم عليه السلام فرمود: آيا با قيافه اصلى بالاى سر محتضر مى‏آيى و جانش را مى‏گيرى، گفت: نه، بر سر خوبان عالم به يك شكل‏ مى‏روم و بر سر بدان حرفه‏اى هم به شكل ديگر مى‏روم، امام صادق مى‏فرمايد:

ابراهيم به او گفت: شكلى كه بالاى سر خوبان مى‏آيى، به من نشان بده، ملك الموت گفت: سرت را برگردان، تا من به آن شكل در آيم، ابراهيم به ملك الموت نگاه كرد و بيهوش شد.

ابراهيم فرمود: هيچ ستمكار و گناهكارى نيازى نيست به جهنم برود، همين قيافه براى گناهكاران كافى است. «1»

ملك الموت آن قيافه زيبا را از كجا مى‏آورد؟ ملك الموت آينه خدا است، بالاى سر مؤمن كه مى‏رود، عكس مؤمن روى قيافه ملك الموت مى‏افتد، مؤمن خودش را در ملك الموت مى‏بيند و كافر هم خودش را در ملك الموت مى‏بيند. ملك الموت يك چهره واقعى دارد، اين دو قيافه مال دو نوع مردم است.

بر پرده تكوين، تمام نقش‏ها زيبا است، كسانى كه با ديد خود به نقش‏هاى ظاهر نگاه مى‏كنند، همه را زيبا مى‏بينند.

وقتى انسان با ديد قلبى به اطراف خود نگاه كند، شاد زندگى مى‏كند غصّه دار نمى‏شود، منظره‏ها او را رنج نمى‏دهد، وقتى با چشم خدا به عالم نگاه مى‏كند.

مى‏بيند كه كلّ عالم يوسف مى‏باشد، مى‏بيند همه عالم خرّم و عالم زيبا است.

اين نقش ظاهر موجودات است.

دريا يك آينه است، صورت تو در آينه افتاده است، دريا كه چيزى نيست، اين نقش مخصوص نقاش است.