در رابطه ی با سند این زیارت باید گفت که این زیات و دعای بعدش توسط شیخ طوسی متوفی 460 هجری قمری در کتاب مصباح المتهجد نقل شده است. یک روایت از صالح بن عقبه و سیف بن عمیره و علقمه بن محمد خضرمی از امام باقر علیه السلام برای زیارت عاشورا و یک روایت هم از سیف بن عمیره و صفوان جمال از امام صادق علیه السلام برای زیارت عاشورا و دعای علقمه که دعای بعد از زیارت عاشوراست. (مصباح المتهجد از صفحه 772 تا 782)
در رابطه با فضیلت این زیارت باید گفت که متن روایت مذکور در کتاب مصباح المتهجد صفحه 781 این طور آمده که صفوان جمال می گوید پس از انجام زیارت عاشورا و دعای بعد از آن و نماز زیارت امام صادق علیه السلام به من فرمودند: «خودت را بر خواندن این زیارت و دعای پس از آن متعهد کن چرا که من به یقین از جانب خداوند ضامنم برای هر کسی که با این زیارت امام حسین علیه السلام را از دور یا نزدیک زیارت کند و دعای بعد از آن را بخواند، زیارتش مقبول باشد و سعیش مشکور باشد و سلامش بدون هیچ واسطه و پرده ای به امام حسین علیه السلام برسد و حاجتش از جانب خدا برآورده شود به هر قیمتی که تمام شود. صفوان از این ضمانت نا امید نشو چرا که من این زیارت را ضمانت شده از پدرم از پدرش علی بن الحسین از پدرش حسین بن علی از برادرش حسن بن علی یافتم. و حسن بن علی از پدرش امیر المومنین به همین ضمان از پیغمبر (علیهم صلوات الله اجمعین) از جبرئیل با همین ضمان از خداوند متعال عز و جل یافته است.
همانا خداوند متعال بر خودش سوگند خورده است که هر کس حسین علیه السلام را از دور یا نزدیک با این زیارت، زیارت کند و دعای بعدش را بخواند، زیارتش را قبول می کنم و درخواستی را که دارد به هر قیمتی که باشد شفاعت می کنم و به او اعطا می کنم لذا او از من نا امید نمی شود و او را شاد می گردانم و چشمش را به برآورده شدن حاجتش و فوز جنت و آزادی از آتش روشن می گردانم....»
این بخش روایت که بیان فضیلت های بسیار عظیم زیارت عاشورا و دعای بعد از آن یعنی دعای معروف به علقمه هست را بیان می کند و همچنین از این روایت می فهمیم که زیارت عاشورا یک حدیث قدسی است و از جانب خداوند متعال به صورت مستقیم بیان شده است.
همچنین در بحارالانوار از علقمه بن محمد حضرمی از امام باقر( علیه السلام) حدیثی را نقل کرده که مضمونش چنین است که حضرت فرمود: «هر کس امام حسین(علیه السلام) را با این زیارت (زیارت عاشورا) زیارت کند خداوند متعال صدهزار هزار درجه به او بدهد و مثل کسی باشد که با امام حسین(علیه السلام) شهید شده باشد و از آن روزی که امام حسین(علیه السلام) شهید شده و هر پیغمبر و رسولی و هر کس که آن حضرت را زیارت کرده، خداوند ثواب همه آنها را در نامه اعمال او بنویسد.» (بحار الانوار ج 98 ص 291)
همانگونه که در بحث خداشناسی، اول باید انسان ظرف وجودی اش را از همه آلودگی ها پاک کند و با گفتن «لااله» نفی الوهیت از همه خدایان دروغین و طاغوت ها بنماید آنگاه با گفتن «الا الله» تسلیم در مقابل حضرت احدیت شود، در زیارت عاشورا نیز همین مساله حاکم است و به قول عرفا و حکما، اول باید تخلیه صورت گیرد، سپس تحلیه انجام شود، یعنی برای این که انسان ملبس به لباس مقدس تولی و تبری شود و شیعه و پیرو بودن خود را به اثبات برساند، اول باید از دشمنان حضرات معصومین تبری بجوید و ظرف وجودی اش را پاک سازد تا خودش را آماده کند برای تقدیم سلام به حضور مقدس امام حسین و اولاد و اصحاب آن حضرت.
روی این حساب است که در زیارت عاشورا دستور داده شده که اول باید دشمنان و ظالمان و ستمگران به خاندان عصمت و طهارت را لعن و نفرین کرد بعد به امام حسین علیه السلام سلام داد. اما برای اینکه انسان کاملا دشمنی خود را نسبت به دشمنان اهل بیت و امام حسین(علیه السلام) و دوستی خود را نسبت به خاندان پیامبر اکرم مخصوصا حضرت اباعبدالله الحسین برساند، باید اول صد مرتبه لعن و نفرین کند، بعد صد مرتبه سلام و درود و تحیت. همچنین حضرت آیت الله العظمی بهجت می گوید: «شیخ انصاری زیارت عاشورا را با صد لعن و سلام می خواندند.»
بنابر این زیارت عاشورا محکی برای شیعیان خاندان نبوت و رسالت است. وهابی ها در سال های گذشته در کربلا، نجف، عتبات عالیات و تا به الآن در مکه و مدینه از همراه داشتن مفاتیح توسط شیعیان و خواندن آن جلوگیری می کردند که عمده مخالفتشان به خاطر زیارت عاشورا است.
چند تذکر در مورد زیارت عاشورا:
۱- اگر قرائت صدبار لعن و سلام در هنگام زیارت عاشورا باعث عسر و حرج و یا سبب نخواندن زیارت عاشورا شود اگر چنانچه بعد از هر بخش از لعن ها و سلام ها بگوید: «تسعا و تسعین مره» ان شاءالله ثواب زیارت کامل را خواهد داشت.
۲- در مفاتیح الجنان چند جمله در حاشیه زیارت عاشورا آمده یعنی «و بالبرائه ممن قاتلک و نصب لک الحرب و بالبرائه ممن اسس اساس الظلم و الجور علیکم و ابرء الی الله و الی رسوله»
چون در خیلی از کتب ادعیه معتبره این جملات جزء زیارت عاشورا آمده لذا خواندن این جملات الزامی است.
۳- یکی از ویژگی های زیارت عاشورا : علاوه بر ثواب عظیم اخروی که ذکر شد- باعث برآورده شدن حاجت های لاعلاج است، شاهدش هم داستان هایی است که در کتاب ها آمده است. بدین سبب سفارش می شود هرکس برای هر حاجتی که متوسل به این زیارت شریف می شود، ۴۰ روز مرتب آن را قرائت نماید و افضل اوقات آن نیز بعد از نماز صبح و قبل از طلوع آفتاب است.
۴- بعد از خواندن زیارت عاشورا حتما دو رکعت نماز زیارت امام حسین(علیه السلام) را بخواند که همانند نماز صبح می باشد.
۵- بعد از زیارت عاشورا و دو رکعت نماز، دعای علقمه حضرمی را نیز بخواند که در مفاتیح الجنان با نام «دعای بعد از زیارت عاشورا» آمده است.
۶- اگر کسی بتواند زیارت عاشورا را روزی دو بار بخواند خیلی خوب است، یعنی یکبار اول شب و یا آخر روز و یک بار هم اول صبح و قبل از طلوع آفتاب، زیرا از عارف بزرگ و جمال العارفین حضرت آیت الله سید علی قاضی تبریزی منقول است که بعد از ارتحالشان کسی ایشان را در عالم رویا دید و سوال کرد: چه عملی در آنجا از همه مهمتر است؟ می فرماید: زیارت عاشورا، بعد می گوید: من پشیمانم که چرا روزی یک بار زیارت عاشورا را قرائت کردم و دوبار نخواندم.»