اعمال انسان‏ها

در قرآن مجيد و كلام رسول خدا صلى الله عليه و آله و ائمه طاهرين عليهم السلام از پنج حقيقت ياد شده است كه انسان را از نظر عملكرد به اين پنج حقيقت تشبيه كرده‏اند. اين پنج حقيقت عبارت از جماد، نبات، حيوان، شيطان و فرشتگان است.

اما موارد تشبيه كه در رابطه با عملكرد انسان است، در قرآن و معارف الهى قابل توجه است. پروردگار عالم همه انسان‏ها را در شكل مصرف نعمت‏ها به دو دسته تقسيم مى‏كند؛ يا انسان مجموعه نعمت‏هايى كه به او عنايت شده است، صحيح، يعنى مطابق با طرح و نقشه‏اى كه حضرت حق توسط پيغمبران و امامان تدوين كرده خرج مى‏كند و يا اين كه نعمت‏ها را خلاف آن طرح و نقشه مصرف مى‏كند.

اين نعمت‏ها هم نعمت‏هاى متصل است، يعنى نعمت‏هايى است كه وجود انسان از آنها تركيب شده است، مثل چشم، گوش، زبان، عقل، نفس، دست، قدم‏ها، شكم و شهوت.

و نعمت‏هايى كه منفصل، يعنى جداى از انسان است، ولى نقش و تأثير كاملى را در حيات انسان دارد، مثل خوراكى‏ها، هوا، نور، زمين، آسمان، خورشيد، ماه.

نعمت‏هايى كه در قرآن مجيد با جمله «وَ سَخَّرَ لَكُمْ» از آنها ياد شده است، كه بيانگر نقش برجسته نعمت‏ها در زندگى انسان‏ها مى‏باشد:

«وَ سَخَّرَ لَكُمُ الَّيْلَ و النَّهَارَ و الشَّمْسَ و الْقَمَرَ و النُّجُومُ مُسَخَّرَ تٌ بِأَمْرِهِ» «1»

نعمت شب، روز، خورشيد، ماه و ستارگان كه كسى نمى‏تواند منكر نقش اين نعمت‏هاى منفصل در خيمه حيات شود.