اشک بر حسین (ع) و ضمانت بهشت: روایاتی که جان را می‌لرزاند

پیروزی نهایی انسان، آن‌گاه رقم می‌خورد که از آتش دوزخ رها شود و به بهشت الهی گام نهد. قرآن کریم می‌فرماید: «فَمَنْ زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَأُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ»[1]؛ هر کس از آتش دور شود و به بهشت درآید، به راستی رستگار شده است. و نیز: «أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمُ الْفَائِزُونَ»[2]؛ اهل بهشت، همان رستگارانند.

اما نکتهٔ درخشان ماجرا اینجاست: بر اساس روایات معتبر، عزاداری بر مصائب اهل‌بیت (ع)، به‌ویژه سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین (ع)، عملی است که پاداش آن، ضمانت ورود به بهشت می‌باشد. با این عمل، پیروزی نهایی و سعادت ابدی عزاداران حتمی می‌شود[3] . در ادامه، گلچینی از این روایات نورانی را مرور می‌کنیم.

حدیث ۱: اشک، بهای بهشت ابدی

امام حسین (ع) خود می‌فرمایند:

«مَا مِنْ عَبْدٍ قَطَرَتْ عَیْنَاهُ فِینَا قَطْرَةً أَوْ دَمَعَتْ عَیْنَاهُ فِینَا دَمْعَةً إِلَّا بَوَّأَهُ اللَّهُ بِهَا فِی الْجَنَّةِ حُقُباً»[4]

ترجمه: هیچ بنده‌ای نیست که در مصیبت ما قطره‌ای اشک از چشمانش روان شود یا به خاطر ما چشمانش اشک‌آلود گردد، مگر آنکه خداوند او را به سبب همان قطره، در بهشت ابدی جای دهد.

حدیث ۲: اشکی به اندازهٔ بال مگس، پاداشی به وسعت بهشت

امام صادق (ع) می‌فرمایند:

«... وَ مَنْ ذُکِرَ الْحُسَیْنُ عِنْدَهُ فَخَرَجَ مِنْ عَیْنِهِ مِنَ الدُّمُوعِ مِقْدَارُ جَنَاحِ ذُبَابٍ کَانَ ثَوَابُهُ عَلَی اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ، وَ لَمْ یَرْضَ لَهُ دُونَ الْجَنَّة»[5]

ترجمه: کسی که یاد حسین (ع) نزد او شود و از چشمانش به اندازهٔ بال مگسی اشک خارج شود، اجر و پاداش او بر عهدهٔ خدای عزّوجلّ خواهد بود و خداوند برای او به کمتر از بهشت راضی نمی‌شود.

حدیث ۳: گریاندن، از یک نفر تا پنجاه نفر؛ پاداش یکسان: بهشت

ابوعمارهٔ منشد (مداح اهل‌بیت) از امام صادق (ع) روایت می‌کند:

«ای ابوعماره! برایم در رثای حسین بن علی (ع) شعر بخوان.»

من خواندم و حضرت گریستند. باز خواندم و باز گریستند. پیوسته خواندم و ایشان می‌گریستند تا صدای گریه از درون خانه نیز شنیده شد.

سپس فرمودند: ای ابوعماره! هر کس دربارهٔ حسین بن علی (ع) شعری بخواند و پنجاه نفر را بگریاند، بهشت برای اوست. و اگر سی نفر را بگریاند، بهشت برای اوست. و اگر بیست نفر را بگریاند، بهشت برای اوست. و اگر ده نفر را بگریاند، بهشت برای اوست. و اگر یک نفر را بگریاند، بهشت برای اوست. و اگر شعری بخواند و خودش گریه کند، بهشت برای اوست. و اگر شعری بخواند و خود را به حالت گریه بیندازد (تباکی کند)، بهشت برای اوست[6]

حدیث ۴: یاد حسین (ع) و گریه، مساوی با بهشت

امام صادق (ع) در ادامهٔ حدیثی می‌فرمایند:

«... مَنْ أَنْشَدَ فِی الْحُسَیْنِ فَأَبْکَی وَاحِداً فَلَهُ الْجَنَّةُ، ثُمَّ قَالَ: مَنْ ذَکَرَهُ فَبَکَی فَلَهُ الْجَنَّةُ»[7]

ترجمه: هر کس دربارهٔ حسین (ع) شعری بخواند و یک نفر را بگریاند، بهشت برای اوست. سپس فرمودند: هر کس به یاد حسین (ع) بیفتد و [از مصائب او] گریه کند، بهشت برای اوست.

حدیث ۵: گریه و گریاندن؛ بهشت و آمرزش

امام صادق (ع) می‌فرمایند:

«... مَا مِنْ أَحَدٍ قَالَ فِی الْحُسَیْنِ (ع) شِعْراً فَبَکَی وَ أَبْکَی بِهِ إِلَّا أَوْجَبَ اللَّهُ لَهُ الْجَنَّةَ وَ غَفَرَ لَهُ»[8]

ترجمه: هیچ کس نیست که در مصیبت حسین (ع) شعری بسراید و با آن خود بگرید و دیگران را بگریاند، مگر آنکه خداوند بهشت را بر او واجب می‌گرداند و او را می‌آمرزد.

حدیث ۶: اشک بر اهل‌بیت (ع)؛ ثوابی بی‌حساب

امام صادق (ع) می‌فرمایند:

«لِکُلِّ سِرٍّ ثَوَابٌ إِلَّا الدَّمْعَةَ فِینَا»[9]

ترجمه: هر کار نیک و ارزشمندی، ثوابی مشخص و اندازه‌دار دارد، مگر قطرهٔ اشکی که برای ما [اهل‌بیت (ع)] ریخته شود که ثوابش بی‌حساب و بی‌انتهاست.

حدیث ۷: شفاعت پیامبر (ص) و فاطمه (س) از عزاداران حسین (ع)

رسول خدا (ص) خطاب به حضرت فاطمه (س) فرمودند:

«ای فاطمه! زنان امت من بر زنان اهل‌بیتم می‌گریند و مردانشان بر مردان اهل‌بیتم می‌گریند و عزای [حسین (ع)] را نسل‌پس‌ازنسل و هر ساله تجدید می‌کنند. آن‌گاه که قیامت برپا شود، تو برای زنان آنان شفاعت می‌کنی و من برای مردانشان؛ و هر یک از آنان که بر مصیبت حسین (ع) گریسته باشد، دستش را می‌گیریم و به بهشت وارد می‌کنیم.»

«ای فاطمه! هر چشمی در روز قیامت گریان است، مگر چشمی که بر مصائب حسین (ع) گریه کرده باشد؛ که آن چشم، خندان و شادمان به نعمت‌های بهشت است»[10]

حدیث ۸: مأموریت ویژهٔ ملائکه برای جمع‌آوری اشک‌های حسین (ع)

رسول خدا (ص) فرمودند:

«آگاه باشید! درود و صلوات خدا بر آنان باد که از سرِ مهر و شفقت بر حسین (ع) می‌گریند و بر دشمنان او لعنت می‌فرستند و از خشم و کینه بر آن ستمگران آکنده‌اند.»

«خداوند به فرشتگان مقرّب خود فرمان می‌دهد که اشک‌های ریخته‌شده در مصیبت حسین (ع) را جمع‌آوری کنند و به خزانه‌داران بهشت تحویل دهند. آنان نیز این اشک‌ها را با آب زندگانیِ جاری در بهشت می‌آمیزند و گوارایی و خوشبویی آن را هزار برابر می‌سازند[11]

حدیث ۹: ضمانت سه‌گانه برای گریه‌کنندگان بر مظلومیت اهل‌بیت (ع)

امام صادق (ع) به یاران خود که گرداگردشان نشسته بودند، فرمودند:

«آیا شما به یاد مصیبت‌های ما اهل‌بیت می‌افتید و اینکه ما را از حقوقمان منع کردند، چنان‌که دست‌هایمان از حقوقمان تهی گشت؟»

یاران عرض کردند: «آری، ای فرزند رسول خدا! ما بر این مصیبت‌ها می‌گرییم.»

حضرت فرمودند: «خوشا به بوی شما و به جان‌هایتان! من برای شما ضمانتی می‌دهم به ضمانت خداوند و ضمانت رسول او (ص) و ضمانت علی بن ابی‌طالب (ع) [که اهل بهشت باشید]. پس ما را بر این [ضمانت] با ورع و پرهیز از گناهان یاری کنید»[12]

سخن پایانی

این کلام منسوب به یار باوفای امام حسین (ع)، حبیب بن مظاهر که در عالم رؤیا برای یکی از عزاداران ایراد شده، حسن ختام این روایات نورانی است:

این جنّت ما لایق سرکار حسین نیست

این پیشکش تعزیه‌داران حسین است[13]

باشد که ما نیز از تعزیه‌داران حقیقی سرور و سالار شهیدان باشیم.---