از حرّ بايد ياد گرفت‏

حرّ بن يزيد رياحى جز اين سفر كار ديگرى نكرد. او تا طلوع آفتاب عاشورا آدمى سطحى‏نگر بود، ولى وقتى فكر كرد تمام شئوناتش از لشكر يزيد جدا شد و الهى محض شد. اين معجزه سفر فكر است. زمان زيادى هم لازم ندارد، چون سرعت سير فكر از سرعت نور هم بيشتر است. البته، بسته به شخصى كه فكر مى‏كند هم دارد، براى همين، براى بعضى‏ها بيش از يك ساعت طول مى‏كشد و براى عده‏اى مى‏تواند فقط يك لحظه باشد. كافى است انسان درستى يا نادرستى جريانى را با عقل و فطرت و وجدانش ارزيابى كند و ببيند موقعيتى كه در آن قرار دارد موقعيت درست يا موقعيت نادرستى است و مطابق آن عمل كند.

درباره اهميت فكر و انديشه، بالاتر از اين سخن پروردگار نديده‏ام كه مردم را براى درك راستى پيغمبر به فكر كردن توصيه مى‏كند، زيرا به كارگيرى عقل و فطرت و وجدان در جريان انديشيدن نورانيت مى‏آورد و اثرى عميق در انسان مى‏گذارد. بى‏ترديد، حتى معجزه هم قدرت فكر را ندارد، چون بسيارى از مردم معجزه را نوعى جادوگرى مى‏پندارند، ضمن اين‏كه درك معجزه و پذيرش آن خود نيازمند انديشيدن و به كار گرفتن عقل است. قرآن مى‏فرمايد:

«قل إنّما اعظكم بواحدة أن تقوموا للّه مثنى و فرادى ثمّ تتفكروا ما بصاحبكم مّن جنّة إن هو إلا نذير لّكم بين يدى عذاب شديد».

بگو: من فقط شما را به يك حقيقت اندرز مى‏دهم و آن اين‏كه دودو و يك‏يك براى خدا قيام كنيد. سپس، درباره رفيقتان محمد (كه عمرى با پاكى و امانت و صدق و درستى در ميان شما زندگى كرده) بيانديشيد كه هيچ‏گونه جنونى ندارد. او براى شما از عذاب سختى كه پيش روست جز بيم‏دهنده‏اى نيست.

بياييد درباره اين انسان فكر كنيد تا به اين نتيجه برسيد كه كوچك‏ترين اختلال يا انحرافى در او وجود ندارد و او به راستى افق طلوع اسماء و صفات الهى است و تمام وجودش با حق آميخته است.