تفكر

دعوت به تفكر پربارترين و با منفعت‏ترين توصيه وجود مقدس حضرت حق به انسان و مهم‏ترين دعوت انبياء خدا و ائمه طاهرين و اولياء خاص پروردگار است.

قرآن وقتى مى‏خواهد ويژگى‏هاى خاص بندگان خدا را بيان كند، از ويژگى مهم تفكر در آن‏ها ياد مى‏كند و آن‏ها را «اولى الالباب»  يعنى صاحبان خرد مى‏خواند.

براساس فرمايش امام صادق، عليه السلام، پروردگار عالم عنايتى ويژه به گوهر عقل دارد. مرحوم كلينى در كتاب با عظمت كافى از ايشان روايت مى‏كند:

«إن اللّه خلق العقل ... فقال: و عزتى و جلالى، ما خلقت شيئا أحسن منك أو أحب إلى منك، بك آخذ و بك اعطى».

وقتى خداوند عقل را آفريد، فرمود: در تمام هستى، آفريده‏اى محبوب‏تر از تو نيافريدم. هر معامله پاك و ملكوتى‏اى در قيامت با كسى‏ داشته باشم يا هر عذابى براى كسى مقرر كنم فقط به خاطر توست.

فعاليت‏هاى مختص توست كه انسان را به من مى‏رساند و تعطيلى و اسارت توست كه صاحبش را به دوزخ رهسپار مى‏كند.

انسان وقتى از عقل جدا شود و در پى شهوات برود عقلش تعطيل مى‏شود و از او همان «مابقى» مى‏ماند كه ساير حيوانات هم دارند و مولانا به آن اشاره مى‏كند:

پس، اين‏كه پروردگار و انبياء و اولياء او انسان را به انديشيدن دعوت مى‏كنند دلالت بر اهميت مساله تفكر دارد، زيرا انسان به هر درجه يا كمالى رسيده از راه تفكر صحيح رسيده است. همه انبياى الهى قبل از نبوتشان اهل فكر بوده و طبق فرمايش امام صادق، عليه السلام، عقل آنان در ميان امت‏هايشان پخته‏ترين و كامل‏ترين عقل‏ها بوده است.