پایگاه اطلاع رسانی

استاد حسین انصاریان

چهار بند از امير المومنين‏

چهار بند از امير المومنين‏


اين مقدمه را آوردم براى اين‏كه فرصت‏شناسى را در سيره عملى دو امام بزرگوار به تصوير بكشم. وجود مبارك امام مجتبى مى‏فرمايند:

«دخلت على أمير المؤمنين و هو يجود بنفسه لما ضربه ابن ملجم فجزعت لذلك فقال لى: أتجزع؟ فقلت: و كيف لا أجزع و أنا أراك على حالك هذه ...».

وقتى ضربت ابن ملجم تمام بدن پدرم را تحت تأثير قرار داد و ديگر براى من معلوم شد ايشان از دست مى‏رود، كنار بستر ايشان نشستم و گريه كردم؛ گريه‏اى از سر سوز و با ناله. همه وجودم داشت گريه مى‏كرد. ايشان فرمود: آيا ناله مى‏كنى و اشك مى‏ريزى؟ عرض كردم: چگونه گريه نكنم درحالى‏كه تو را در اين حال مى‏بينم؟

امير المومنين در آن حال وخيم كه ساعتى به پايان عمر شريفش نمانده چقدر زيبا فرصت را غنيمت مى‏شمارد! امام حسن مى‏فرمايد: پدرم فرمود:

«ألا اعلمك خصالا أربع إن أنت حفظتهن نلت بهن النجاة و إن أنت ضيعتهن فاتك الداران؟».

مى‏خواهى چهار چيز يادت بدهم كه اگر به آن‏ها عمل كنى، سعادت دنيا و آخرت نصيبت مى‏شود و اگر ان‏ها را رعايت نكنى، دنيا و آخرتت بر باد است؟

واقعا، چقدر عجيب است اين رفتار و چقدر زيباست اين طرز غنيمت دانستن فرصت! انسان در بستر مرگ دست‏وپا بزند ولى در عين حال بستر مرگ را به كلاس درس تبديل كند و يك امام معصوم به امام معصوم ديگر درس بدهد.

1. «يا بنىّ لا غنى اكبر من العقل».

سرمايه‏اى در اين عالم بزرگ‏تر و پرمايه‏تر از عقل وجود ندارد.

اين خيلى سخن مهمى است. زيرا انسان سرمايه‏اى سنگين‏تر و بالاتر از عقل كه مايه انديشه و تفكر است ندارد. در داستان اصحاب كهف، قدرت انديشه بود كه تعدادى دربارى كافر مشرك بى‏دين را با پروردگار عالم پيوند داد و سبب شد از دربار و پست‏ومقام دل بكنند و از سرزمين خود فرار كنند و در آن غار حاضر شوند. مشقت فرار و اضطراب آن خسته‏شان كرده بود. خوابيدند تا بعد از بيدار شدن فكرى براى خود بكنند. وقتى بيدار شدند، بزرگشان تلميخا گفت گرسنه‏مان‏ است، چقدر خوابيديم؟ نظرها مختلف بود، گفتند يك روز، نصف روز يا بيشتر، بالاخره خوابيديم و خستگى‏مان در رفت. قرار شد يكى‏شان برود غذا تهيه كند و برگردد. از غار سرازير شد آمد نزديك دروازده شهر ديد دروازه به كلى فرق كرده و بالاى دروازه به زبان آن روز پرچم زده‏اند كه‏ «لا اله الا اللّه». تعجب كرد كه ما بيداريم يا خوابيم؟ غار همان غار است، كوه همان كوه است، ولى شهرى كه ما در آن زندگى مى‏كرديم همه‏چيزش عوض شده و تغيير كرده! در اين يك روز چه اتفاى افتاده؟ به‏هرحال، از مغازه غذافروشى به اندازه پنج شش نفر غذا خواست. غذا را گرفت و تا پولش را پرداخت كرد مغازه‏دار مچش را گرفت كه گنج‏ها كجاست؟ گفت: گنج كدام است؟ گفت: تاريخ پول را نگاه كن، متعلق به سيصدونه سال قبل است. سه قرن مى‏شود كه اين پول ضرب شده!؟ گفت: واللّه، ما ديروز از اين شهر بيرون رفتيم! گفت:

نكند شما همان اصحاب كهف هستيد كه خدا به وسيله پيغمبران خبرتان را داده؟ خلاصه، مردم دنبالش آمدند تا نزديك غار. گفت: رفقاى من ممكن است بترسند، شما صبر كنيد تا من بروم به آن‏ها آمادگى بدهم.

رفت و ماجرا را تعريف كرد كه خدا ما را پذيرفته و سى‏صدونه سال اين‏جا در خواب بوديم. مردم هم در نزديكى غار منتظر ما هستند. اين‏جا بود كه همه دست به دعا بلند كردند و گفتند: انيس ما، مولاى ما، ما ديگر نمى‏خواهيم به ميان مردم برگرديم. و دوباره به خواب رفتند [21] تا بار ديگر امام عصر بيدارشان كد كه جزو دولت ايشان باشند.

غنيمت دانستن فرصت عقل و فكر و انديشه اين است. اين‏كه انسان از خودش سوال كند چگونه زندگى كنم، چگونه ثروت و شهوت و چشم و گوشم را خرج كنم؟ جواب همه اين‏ها با غنيمت شمردن فرصت تفكر به دست مى‏آيد. بسيارى از كارهاى بزرگ و تصميمات بزرگ به سبب‏ لحظه‏اى انديشه واقع شده است كه ثمرات آن گاهى نه تنها خود انسان كه فرزندان او را نيز شامل مى‏شود.

منبع
  • پایگاه عرفان