آثار خطرناك مال حرام‏

منابع مقاله:

کتاب : عرفان اسلامى جلد دو         

نوشته: حضرت آیت الله حسین انصاریان

هر چه آثار معنوى و مثبت و پرفايده در خوردن مال حلال است، ضدّش در مال حرام است.

ترك نماز واجب، ترك نماز شب، قساوت قلب، بى‏ميلى به حقايق اصيل، تاريكى دل، سرسختى نشان دادن در مقابل حق، كسالت روح، ظلمت جان، سستى در دين، دست زدن به كارهاى زشت و ناشايست و بسيارى از امور شيطانى به طورى كه قرآن مجيد و روايات مى‏گويند، از آثار شوم حرام‏خوارى است.

وَلَمَّا ذَكَرَ صلى الله عليه و آله: الحَريصَ عَلَى الدُّنْيا قالَ: رُبَّ اشْعَثٍ أَغْبَرٍ مُشَرَّدٍ فى الأَسْفارِ مَطْعَمُهُ حرامٌ وَمَلْبَسُهُ حَرامٌ وَغَذى‏ بِالْحَرامِ، يَرْفَعُ يَدَيْهِ فَيَقُولُ: يا رَبِّ يا رَبِ‏ فَأَنّى‏ يُسْتَجابُ لِذالِكَ‏ «1».

وقتى نبىّ اكرم صلى الله عليه و آله سخن از حريص به دنيا پيش آورد فرمود: چه بسا آشفته، گرد آلوده، خانه به دوش و آواره‏اى از اين شهر به آن شهر و از اين سفر به آن سفر كه خوراك و لباس و تغذيه‏اش با حرام است و دست به دعا برمى‏دارد و يا رب يا رب مى‏گويد، چگونه اين آدمى كه غرق در حرام است دعايش مستجاب شود؟

عَنِ النَّبِىِّ صلى الله عليه و آله أَنَّ لِلّهِ مَلَكاً عَلى‏ بَيْتِ الْمَقْدَسِ يُنادى كُلَّ لَيْلَةٍ مَنْ أَكَلَ حَراماً لَمْ يُقْبَلْ مِنْهُ صَرْفٌ وَلا عَدْلٌ‏ «2».

از نبىّ بزرگ صلى الله عليه و آله نقل شده: خدا را ملكى است بر بيت المقدس هر شب فرياد مى‏كند: هركس حرام بخورد مستحب و واجبى از او پذيرفته نيست!!

وَقالَ صلى الله عليه و آله: مَنِ اشْتَرى‏ ثَوْباً بِعَشَرَةَ دَراهِمَ وَفى ثَمَنِهِ دِرْهَمُ حَرامٍ لَمْ يَقْبَلِ اللّهُ تَعالى صَلاتَهُ مادامَ عَلَيْهِ مِنْهُ شَىْ‏ءٌ «3».

و نيز پيامبر عزيز صلى الله عليه و آله فرمود: كسى كه پيراهنى را به ده درهم بخرد و در آن ده درهم درهمى از حرام باشد، تا وقتى چيزى از آن پيراهن بر اوست خدا نمازش را قبول نمى‏كند.

وَقالَ صلى الله عليه و آله: كُلُّ لَحْمٍ نَبَتَ مِنْ حَرامٍ فَالنَّارُ أَوْلى‏ بِهِ‏ «4».

و نيز آن حضرت فرمود: هر گوشتى از حرام برويد، آتش به او سزاوارتر است.

وَقالَ صلى الله عليه و آله: مَنْ أَصابَ مالًا مِنْ مَأْثَمٍ فَوَصَلَ بِهِ رَحِماً أَوْ تَصَّدَقَ بِهِ أَوْ أَنْفَقَهُ فى سَبيلِ اللّهِ جَمَعَ اللّهُ لَهُ ذلِكَ جَميعاً ثُمَّ قَذَفَهُ فى النّارِ «5».

و نيز آن رهبر بزرگ فرمود: كسى كه از طريق گناه به مالى برسد و با آن صله رحم كند، يا صدقه بدهد، يا در راه خدا انفاق كند، خداوند همه آن اموال را جمع كند و با صاحبش به آتش جهنّم اندازد.

عَنِ الصَّادِقِ عليه السلام: إِذَا اكْتَسَبَ الرَّجُلُ مالًا مِنْ غَيْرِ حِلِّهِ ثُمَّ حَجَّ فَلَبّى نُودِىَ لا لَبَّيْكَ وَلا سَعْدَيْكَ وَإِنْ كانَ مِنْ حِلِّهِ نُودِىَ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ‏ «6».

امام صادق عليه السلام فرمود: مرد وقتى از غير حلال كسب مال كند و با آن به حج برود و تلبيه بگويد، به او گفته مى‏شود: لا لبّيك و لا سعديك و اگر از مال حلال باشد، لبّيك او را جواب مى‏گويد.

وَعَنْهُ عليه السلام: كَسبُ الْحَرامِ يَبينُ فى الذُّرِيَّةِ «7».

و نيز حضرت صادق عليه السلام فرمود: مال حرام آثارش در نسل آشكار مى‏شود.

مى‏گويند: حجّاج بن يوسف ثقفى كه در پليدى و خباثت نظير نداشت به كوفه آمد و آنجا را از طرف عبدالملك مقرّ حكومت خود قرار داد، به او گفتند: در اين شهر، افرادى مستجاب الدعوه هستند. گفت: همه آن‏ها را كنار سفره من حاضر كنيد، همه را آوردند. به آنان گفت: غذا بخوريد، آن‏ها هم از آن سفره خوردند.

سپس به آنان گفت: برويد. چون رفتند، به اطرافيانش گفت: با اين غذاى حرامى‏ كه اينان خوردند، مطمئن باشيد كه ديگر دعايشان مستجاب نخواهد شد!!

چه نيكوست كه انسان توجّه داشته باشد كه مدّت اقامتش در دنيا بسيار كم است و عمر هم چون برق زودگذر است؛ اين عمر كوتاه و زودگذر به اين نمى‏ارزد كه انسان براى يك لقمه نان و يك يا دو دست لباس و يك خانه، خودش و اهل و عيالش را به حرام آلوده كند و دست به ربا و رشوه و غصب و دزدى و تجاوز و غارت ببرد، در حالى كه خداى بزرگ روزى انسان را از حلال قرار داده و آدمى را از حرام نهى كرده است تا كى بايد گرفتار دام دنيا باشيم و تا چه وقت بايد دچار اسارت هوى و هوس بوده و عمر گرانمايه را به بى‏خبرى سپرى كنيم؛ آخر براى اين شكم ناقابل و بدن بى‏مقدار، چرا بايد آلوده به گناه و تجاوز شويم و شكم و شهوت را به جاى خدا معبود خود گرفته و تمام لحظات خود را در فرمان آن دو تمام كنيم!!

مگر ارزش شكم و قيمت شهوت چه اندازه است، كه آن دو را با خدا عوض كرده و به سعادت ابدى و هميشگى خود ضربه‏هاى غير قابل جبران وارد كنيم.

كارى نكنيم كه روز توبه دير شود و وقتى به خود آييم كه يك جو براى ما سود نداشته باشد و التماس كنيم كه خدايا! ما را به دنيا برگردان تا مؤمن شده و عمل صالح بجاى آريم و در جواب ما بگويند: ساكت باش، برگشتنى براى تو نيست، وقت جبران خطاكارى گذشته.

بياييد تا فرصت داريم از عمر پرقيمت خود در راه خدا وبراى خدا استفاده كنيم و اين چند صباح محدود را خرج حضرت دوست كرده، با انجام كارهاى خداپسندانه تمام كنيم و به قول فيض كاشانى آن مست جام وحدت:

از رسول بزرگوار اسلام صلى الله عليه و آله نقل شده كه نخوردن يك لقمه حرام نزد خداوند، از دو هزار ركعت نماز مستحب بهتر است‏ «8».

امام صادق عليه السلام فرمود: رد كردن يك درهم به صاحبش كه راضى نيست پيش انسان بماند، نزد حق با هفتاد حج قبول شده برابر است.

پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود: قومى وارد قيامت مى‏شوند كه حسنات آن‏ها مانند كوه‏هاى تهامه است، ولى آنان را به آتش مى‏برند. عرض كردند: در پرونده آنان نماز هست؟ فرمود: آرى. گفتند: روزه دارند؟ فرمود: آرى؛ حتّى در پرونده خود نماز شب هم دارند، ولى آنچه باعث به آتش رفتن آن‏ها است، اين است كه در برخورد به مال دنيا رعايت حلال و حرام خدا را ننمودند «9»!!

و نيز از آن حضرت نقل شده كه فرمودند: از طرف حق به من امر شد كه قوم خود را بترسان، به آنان بگو: داخل مسجد مى‏شويد در حالى كه از بنده‏اى از بندگانم بر گردن شما حقّى است كه با حبس اين حق به او ظلم شده، تا زمانى كه در مسجد، در حال نماز در محضر من ايستاده‏ايد، من شما را لعنت مى‏كنم.

آرى، اين چند روزه محدود دنيا بايد با دقّت و مراقبت و بيدارى و محاسبت زندگى كرد تا در پيشگاه حق از صالحين شويم و به فرموده امام صادق عليه السلام: [ثُمَّ مَنْ رَعى‏ عِلْمَهُ عَنِ الْهَوى‏ وَدينَهُ عَنِ الْبِدْعَةِ وَمالَهُ عَنِ الْحَرامِ فَهُوَ مِنْ جُمْلَةِ الصَّالِحينَ‏] سپس هركس علمش را از هوى و دينش را از بدعت و مالش را از حرام حفظ كند پس او از جمله صالحين است.

پی نوشت ها:

______________________________

(1)- محجّة البيضاء: 3/ 204، كتاب الحلال والحرام باب 1.

(2)- محجّة البيضاء: 3/ 204- 205، كتاب الحلال والحرام باب 1.

(3)- محجّة البيضاء: 3/ 204- 205، كتاب الحلال والحرام باب 1.

(4)- محجّة البيضاء: 3/ 204، كتاب الحلال والحرام باب 1.

(5)- محجّة البيضاء: 3/ 205، كتاب الحلال والحرام باب 1.

(6)- الكافى: 5/ 124، باب المكاسب الحرام، حديث 3؛ محجّة البيضاء: 3/ 205، كتاب الحلال والحرام باب 1.

(7)- الكافى: 5/ 124، باب المكاسب الحرام، حديث 4؛ محجّة البيضاء: 3/ 206، كتاب الحلال والحرام باب 1.).

(8)- بحار الأنوار: 90/ 373، باب 24.

(9)- التحصين: 29.