روايات و مسئله بخل‏

در زمينه بخل در روايات اسلامى آن‏قدر مسائل مهمى عنوان شده كه انسان از عظمت مكتب اسلام و توجه دقيقى كه به تربيت مردم در همه شؤون حيات مادى و معنوى دارد دچار شگفتى مى‏گردد.

قالَ رَسُولُ اللّه صلى الله عليه و آله: ايّاكُمْ وَالشُّحَّ فَإنَّهُ أَهْلَكَ مَنْ كانَ قَبْلَكُمْ وَحَمَلَهُمْ عَلى‏ أنْ يَسْفِكُوا دِماءَهُمْ وَاسْتَحَلُّوا مَحارِمَهُمْ‏ .

پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله فرمود: شما را از بخل بر حذر مى‏دارم، بخل اقوام قبل از شما را دچار هلاكت كرد و آنان را بر خونريزى و حلال دانستن محارم نشاند.

وَقالَ: لا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ بَخيلٌ وَلا خِبٌّ وَلا خائِنٌ وَلا سَىِ‏ءُ الْمَلكَة .

و نيزآن حضرت فرمود: بخيل و حقه باز و خائن و بد اخلاق وارد بهشت نمى‏شوند.

وَقالَ: الْبَخيلُ بَعيدٌ مِنَ اللّهِ، بَعيدٌ مِنَ النّاسِ بَعيدٌ مِنَ الْجَنَّةِ، قَريبٌ مِنَ النّارِ .

و نيز آن حضرت فرمود: بخيل به خاطر بخلش منفور و دور از خداست و به خاطر دست بستگى‏اش دور از مردم است و به خاطر اين مرض خطرناكش دور از بهشت است و بعلت اين پليديش اهل آتش است،

وَقالَ: الْمُوبِقاتُ ثَلاثٌ: شَحٌّ مُطاعٌ، وَهَوىً مُتَّبَعٌ وَإعْجابُ الْمَرْءِ بِنَفْسِهِ‏ .

و نيز آن جناب فرمود: هلاك كننده‏ها سه چيز است، بخل پيروى شده، هواى متابعت شده و خود ديدن و خود بينى و شگفتى انسان از خودش كه به به من كيستم و چه بزرگ و با واقعيتم!!

وَقالَ إنّ اللّهَ يَبْغُضُ الشَّيْخَ الزّانى، وَالْبَخيلَ الْمَنَّانِ وَالْمُعيلَ الْمُخْتالِ‏ .

و نيز آن حضرت فرموده خداوند دشمن سه كس است، پيرمرد زناكار، بخيل منت‏گذار، زن و بچه‏دار فريبكار.

و نيز آن حضرت فرمود:

از بخل بپرهيزيد كه پيشينيان شما را هلاك كرد، آن‏ها را به دروغ و ظلم و قطع رحم واداشت و آنان هم دچار اين سه بلاى خطرناك شدند.

وَقالَ الصادق عليه السلام: ألْبُخْلُ شَجَرَةٌ فِى النَّارِ تَقُوْدُ بِأَغْصانِها كُلَّ بَخيلٍ الى النَّار .

امام صادق عليه السلام فرمود: بخل درختى است در آتش كه با شاخه‏هايش هر بخيلى را به سوى آتش مى‏كشد.

و نيز آن حضرت فرمود:

بخل آفريده شده از دشمنى است و سر بخل استوار و پا بر جا در ريشه درخت زقوم است كه از درخت‏هاى روئيده شده در جهنم مى‏باشد، قسمتى از شاخه‏هاى اين درخت سركشيده در دنياست هر كس متصل به شاخه‏اى از آن شود، آن شاخه او را به آتش مى‏كشد.

از اصحاب رسول خدا صلى الله عليه و آله شخصى در جبهه جهاد شهيد شد، زنى بر او نگريست و فرياد زد: واشهيداه! پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: از كجا مى‏دانى شهيد است، شايد سخن بى‏معنى گفته باشد يا از آنچه كه از او كم نمى‏شد بخل ورزيده باشد!

قالَ صلى الله عليه و آله: إنّ اللّهَ يَبْغُضُ الْبَخيلَ فى حَياتِهِ، السَّخِىَّ عِنْدَ وفاتِهِ‏ .

پيامبر فرمود: خداوند زنده بودن بخيل را و مرگ سخى را دوست ندارد.

عن رسول اللّه صلى الله عليه و آله قالَ: لايَجْتَمِعُ ألشُّحُّ وَالْايمانُ فِى قَلْبِ عَبدٍ أبداً .

و نيز آن حضرت فرمود: بخل و ايمان هرگز در دل بنده جمع نمى‏شوند.

وَقالَ: خِصْلَتانِ لاتَجْتَمِعانِ فِى مُؤْمِنٍ: ألْبُخْلُ وَسُوءُ الْخُلْقِ‏ .

و نيز فرمود: دو خصلت در مؤمن قرار نمى‏گيرد، بخل و بد خلقى.

پيامبر بزرگ اسلام صلى الله عليه و آله در دعاهايشان به پيشگاه پروردگار عرضه مى‏داشتند:

أللَّهُمَّ إنّى أعُوذُ بِكَ مِنَ الْبُخْلِ‏ .

خداوندا! به تو پناه مى‏برم از بخل.