نشان دوم: اداى امانت‏

دومين نشانه‏اى كه در دينداران ديده مى‏شود، «أَدَاءَ الْأَمَانَهِ» است؛ محال است كه آن‏ها به امانت خيانت كنند؛ آن‏ها افرادى هستند كه تمام وجودشان را امانت خدا مى‏دانند و نسبت به چشم، گوش، دست، پا، شهوت و شكم خود خاين نيستند: إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمَانَهَ عَلَى السَّماوَاتِ وَالْأَرْضِ وَ الْجِبَالِ فَأَبَيْنَ أَن يَحْمِلْنَهَا وَأَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْإِنسَانُ إِنَّهُ كَانَ ظَلُوماً جَهُولًا.

خدا مى‏گويد: من امانت قانونى و شرعى خود را بر هم عالم عرضه كردم و تنها قوه پذيرش انسان امانت من را پذيرفت، و اين چنين شد كه انسان خود را امانت‏دار خدا مى‏داند و دينداران اين ويژگى انسان بودن خود را نشان مى‏دهند. آنان نسبت به امانت خلق هم انسان‏هايى مستقيم هستند و اگر ميليون‏ها و ميلياردها تومان پول نزد آنان امانت گذاشته شود، اين وابستگان به خدا، بين آن پول‏هاى آن چنانى و پر كاهى فرقى نمى‏گذارند، يعنى خود را نسبت به چنين مالى هيچ‏كاره مى‏دانند؛ معنايى ندارد كه اصلًا به فكرشان خطور كند نسبت به اين پول دست‏درازى كنند.

روايتى را ابوذر نقل كرده كه عثمان بن عفان، خليفه سوم اهل تسنن، هم در نقل اين روايت با او شريك بوده و آن را تأييد نموده است:

شبى يك درهم به عنوان صدقه پيش پيغمبر امانت بود، رسول‏الله صلّى الله عليه و آله و سلّم از ترس اين كه مبادا بميرد و ورثه‏اش آن را از اموال مورثى به حساب آورند، شب را در حزن و وحشت به سر برد تا اين كه صبح فردايش آن يك درهم را صدقه داد و آرام گرفت و خيال خود را راحت كرد. اين رفتار حضرت، گوياى حساسيت دين نسبت به امانت است.

زين‏العابدين عليه السلام مى‏فرمايد: اگر خنجرى كه سر پدرم را در كربلا جدا كرد، در مملكت قيمت پيدا كند و عتيقه شود و قيمت آن هم خيلى بالا رود، و شمر آن را نزد من به امانت بگذارد، والله روز خواستن آن امانت، آن را سالم به او پس مى‏دهم.  اين منش، مكتب دين است، هر چند امروز در جهان خيلى‏ها دارند به امانت خيانت مى‏كنند، و بالاخره تمدّن فعلى بشر با چنين منش‏هاى غلطى سقوط مى‏كند و الان هم دارد سقوط مى‏نمايد، ولى شما با پيروى از مكتب، سعى كنيد چنين نباشيد؛ چون اگر فريب اين زندگى بى‏قانون و بى‏قاعده را بخوريد و بگوييد جهان، جهانى نيست كه به امانت خيانت نكند، پس ما هم چنين كنيم، واگر بخواهيد از اين رهنمودهاى اسلام دست برداريد، ضرر براى خود شما هست.