ستمكارترين مردم‏

با توجه به جايگاه مسجد و عظمت آن و انتسابش به پروردگار مهربان، و اين كه مركزى براى هدايت انسان‏ها، و تعليم علوم دينى و محلى براى تربيت مردم و تزكيه نفوس آنان است، و جائى است كه مؤمنان از بركت آن به شناخت و زيارت يكديگر نايل مى‏شوند و گره از مشكلات هم مى‏گشايند، و غبار رنج و ناراحتى از چهره يكديگر مى‏زدايند، يقيناً كسى كه بر اساس هوا و هوس و طغيان غرائز حيوانى و حسدورزى نسبت به حقايق و اهل ايمان، و به سبب دشمنى و كينه از اين كه مردم در آن مكان‏هاى مقدس به ياد خدا مشغول شوند و به زبان و قلب ذكر حق گويند و به جوارح و جوانح به عبادت خالصانه بپردازند، و به تعليم و تعلم مسائل الهى بنشينند، و نفوس خود را از آلودگى‏ها تزكيه نمايند، جلوگيرى نمايد و عاشقان حق و حقيقت را از ورود به آن مراكز الهى منع كند و به اين صورت دست به تخريب معنوى آن دراز كند، يا بناى ظاهر آن را ويران نمايد از همه ستمكارتر و ظالم‏تر است.

بى‏شك چنين ظلمى كه از طرفى ظلم به حق خداست و از جانب ديگر ستم به بندگان الهى است، گناهى بسيار بزرگ و يقيناً موجب خوارى در دنيا و عذاب عظيم در آخرت براى ستم كننده است.

به راستى بسيار شگفت‏آور و تعجب‏آميز است كه گروهى از مردم با تكيه بر خردورزى و استدلال، و انديشه و تفكر حقيقت را مى‏پذيرند، و حق را به جان و دل قبول مى‏كنند، و به آئين راستين الهى آراسته مى‏شوند، آنگاه با هزينه خود به نحوى عاشقانه و خالصانه بنائى را بنام مسجد بنا مى‏كنند تا در آن گرد هم آيند و زبان و دل غرق ياد خدا كنند، و به قرائت آيات الهى و فهم آن اقدام نمايند، و همه وجود خويش را در فضاى عبادت و بندگى بياورند، و باطن از شوائب شرك تصفيه نمايند، و تبديل به مردمى با تربيت و با وقار و منبعى از معرفت و كرامت و منفعت گردند، و چراغ درستى و سلامت و صفا و صميميت، و شرف و حقيقت را در جامعه روشن كنند، و فضائى از امنيت به وجود آورند ولى گروهى ديگر با اين مكان‏ها و با چنين مردمى به جنگ و ستيز برخيزند و درب مساجد را به روى آنان ببندند، و جمع ايشان را پريشان و پراكنده كنند، و حق مساجد را كه حق خداست و حق عبادت و بندگى را كه حق انسان‏هاست پايمال نمايند و از اين طريق به خود و ناموس خود و به ديگران خسارت‏هاى غير قابل جبران بزنند!!

به حق بايد گفت اينان در ميان ستم‏كاران جهان از همه ستمكارتر و در جمع ظالمان تاريخ از همه ظالم‏ترند، و قطعاً مستحق خوارى در دنيا و عذاب عظيم در آخرت‏اند، و بايد گفت چنين طايفه‏اى يقيناً حزب شيطان و از گروه ابليس و بدترين مردم‏اند.

اميرمؤمنان درباره‏ى چنين گروهى مى‏فرمايد:

«اتَّخَذُوا الشَّيْطَانَ لِاءَمْرِهِمْ مِلَاكا وَ اتَّخَذَهُمْ لَهُ اءَشْرَاكا، فَباضَ وَ فَرَّخَ فِى صُدُورِهِمْ وَ دَبَّ وَ دَرَجَ فِى حُجُورِهِمْ فَنَظَرَ بِاءَعْيُنِهِمْ وَ نَطَقَ بِاءَلْسِنَتِهِمْ فَرَكِبَ بِهِمُ الزَّلَلَ وَ زَيَّنَ لَهُمُ الْخَطَلَ فِعْلَ مَنْ قَدْ شَرِكَهُ الشَّيْطَانُ فِى سُلْطَانِهِ وَ نَطَقَ بِالْبَاطِلِ عَلَى لِسَانِهِ.»

شيطان را ملاك و پشتوانه زندگى خود گرفتند، او هم از آنان به عنوان دام استفاده كرد، در درونشان لانه گرفت، و در دامنشان رشد يافت، ديدنشان با ديده شيطان و زبانشان در گفتن زبان شيطان شد، بر مركب لغزش‏ها سوارشان كرد، و امور فاسد را در ديدگانشان جلوه داد، كارشان كار كسى است كه شيطان او را شريك سلطنت خود قرار داده و با زبان او به ياوه‏سرائى پرداخته است.

بايد به اين نكته مهم توجه داشت كه «ظاهر آيه شريفه را نمى‏توان ناظر به واقعه مخصوصى دانست، و هيچ قرينه‏اى براى چنين تطبيقى در ميان نيست، اين آيه بيان حقيقتى است كلى و شامل حوادث گذشته مانند خرابى‏هاى بيت‏المقدس و زمان نزول آيه مانند منع مشركين از ورود مسلمين به مسجدالحرام در واقعه حديبيه و آينده مانند خرابى‏هاى صليبى‏ها و قرامطه از مساجد، و هم‏چنين بى‏رونق شدن معابد و مساجد امروز كه همه نتيجه و آثار شوم اختلاف و تضاد منتسبين به اديان است كه معابد و مساجد را سنگرى براى انشاء و ابراز اختلافات و تأمين هواها و منافع خود ساخته‏اند.

سبب مهم بى‏رونقى مساجد و معابد و رميدگى مردم از آئين، در آوردن آئين خدا و دعوت پيامبران به صورت انديشه‏هاى بى‏پايه و آرزوهاى غير برهانى و نفى و اثبات‏ها و تضادها مى‏باشد، يهود و نصارى نخست در برابر هم صف‏آرائى كردند و آئين و معابد يكديگر را بى‏پايه و ناحق شمردند، آنگاه هر دو دست در دست هم داده در برابر آئين اسلام و دعوت آن هم‏صف و هم‏صدا شدند.

نتيجه اين شد كه در اثر پيشرفت دانش و بالا آمدن سطح عقول از مطالب محدود و خودساخته طرفداران اديان و تناقض‏گوئى و تحميل آنان، بيشتر مردم از دين رميدند و دست از هر آئينى برداشتند، تا آنجا كه در برابر همه اديان صف فشرده‏اى تشكيل دادند.»

راستى ظالمانه‏ترين عمل نسبت به دين از طرف طرفداران جاهل اديان، و دشمنان عنود و كفرپيشه اين بود كه يا با ايجاد ارعاب و ساختن جوّ وحشت و ترس، و به ميدان آمدن اسلحه مردم را از ورود به مساجد منع كردند و در برابر ياد خدا در مساجد و عبادت عابدان ايستادند، يا با آميختن خرافات در اصول و فروع دين، و تحميل هواهاى نفس، بر معارف و مسائل دينى قلوب نسل‏هاى روشن ضمير و درس خوانده و بيدار شده را نسبت به مساجد بى‏ميل و زمينه خرابى آن خانه‏هاى خدا را از نظر معنوى فراهم، و گاهى چنان بلاى هولناكى بر سر معابد آوردند كه جز اندكى از كار افتاده و بى‏خاصيت در آن مكان‏ها شركت نمى‏كنند.

«مگر جز اين است كه غرائز و قواى حيوانى در آدمى منشأ هر ستم وتجاوز است؟

و تنها محيطى كه اين غرائز را محدود و وجدان حق‏جوئى و عدالت‏خواهى را بيدار و فعال مى‏گرداند همان محيطهائى است كه به نام خدا و حق و عدل برپا گشته و بنام مسجد كه محل سجده براى خدا و اخضاع سركشى‏هاست ناميده شده است، اگر خودبينى و امتيازجوئى آدمى و صورت‏ها و انديشه‏هاى ناشى از آن در حريم مساجد راه يافت صورت و معناى خدائى مساجد را ويران مى‏كند و ظاهر آن را از رونق مى‏اندازد.

چون مساجد ويران گرديد بند و حدى براى سركشى غرائز نمى‏ماند و جلوى هر ستمى بازمى‏گردد.

پس آنان كه ديگران را از مساجد ممنوع و به خود محدود مى‏سازند و نور فطرت خدائى را خاموش و نام غير خدا را بلند مى‏كنند از هر ظالمى ظالم‏ترند.