حج با معرفت‏

مناسب است زائر با حال بيدارى و قلبى پر از شوق و وجودى مالامال از اخلاص و با آشنايى كامل به مسائل حج، كارى كند كه در ميعاد معين به فيض لقاى حق، يعنى مقام قرب حضرت جانان نائل گردد، مسلم است كه كاميابى از مقام معنوى حق در صورتى ميسر است كه آدمى در تصفيه جان و تزكيه نفس و خروج از تمام گناهان ظاهر و باطن بكوشد، تا از اين راه وجود خود را آماده گرفتن فيض كند.

هر انسانى به اندازه معرفت و ظرفيت خود از حج برداشت مخصوصى دارد، ولى بايد بكوشد ظرفيت وجودى خود را گسترده كند، تا به درك تمام زواياى ملكوتى و معنوى اين سفر نائل گردد و به مقامات عالى الهى برسد.

حج، براى مردمى كه مفهوم حقيقى آن را دريابند، نوريست كه مى‏تواند جوانب تاريك حيات را روشن كند، مسئله حج قبل از اين كه يك امر عقيدتى يا دستور مذهبى يا سنت الهى باشد يك فرمان آموزشى و تربيتى و يك عامل بسيار مؤثر و مهم براى تحرك در همه شؤون وجود است.

خداوند مهربان به بنده با اخلاص و عبد پرقيمتش ابراهيم عليه السلام دستور داد تا مردم را براى طواف آن حريم بخواند، باشد كه از اين فيض عظماى الهى بهره گرفته و سود بى‏نهايت برند.

خانه خدا يك آزمايشگاه است و بايد از اولين نفر زائر تا آخرين فردشان در اين مركز معنوى آزمايش شوند.

اين خانه از سنگ‏هاى سياه بى‏آلايش، بدون زينت و نقش و نگار بنا شده، تا از طريق اعمال ظاهر و باطن آن و انجام مناسكش، مردم از كشش‏هاى مادى غلط و جاذبه‏هاى شيطانى رها شوند.

قرار داشتن خانه حق در دامنه كوه‏ها، سراشيب دره‏ها، كنار بيابان داغ و گرم و صحرايى بدون آب و علف و در ميان ريگزار و سنگستان، خود يكى از اسرار است و شايد سرّ آن اين باشد كه مردم را با جلب به آنجا از فدا شدن در برابر زرق و برق‏هاى پوچ رهايى دهند و به آنان بفهمانند كه اگر مادى‏گرى صرف اساس حيات بود، بايد آنجا پوشش مادى‏اش از همه جا بيشتر باشد.

آرى، اين امكان بود كه آن خانه را از زمرد سبز، ياقوت درخشان، لؤلؤ و مرجان و طلاى ناب و نقره فام بنا كنند، اما اين ساختمان با توجه به معانى بلند مناسكش، ميدان سينه را از تصرف شيطان خالى كرده و كوشش و تلاش آن دشمن خطرناك را براى از بين بردن شخصيت معنوى انسان خنثى مى‏كند.

قرآن مجيد در بسيارى از آياتش نشان مى‏دهد كه عباد حق و عاشقان الهى بايد به سختى‏ها و مشقت‏ها آزمايش شوند، نه به راحتى و خوشى‏ها كه مقامات الهى از سينه عافيت‏طلبى در نمى‏آيد، واقعيت‏ها و اسرار را از دل سختى‏ها و تحمل رنج‏ها بيابيد و بس كه:

[فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً* إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً] .

پس بى‏ترديد با دشوارى آسانى است.* [آرى‏] بى‏ترديد با دشوارى آسانى است.

به قول بلبل دستان بوستان عشق مرحوم حاج ملا هادى سبزوارى: