زبان در آيينه دانش‏

كتاب‏هاى توضيح دهنده اوضاع اعجاب‏انگيز بدن كه محصول تحقيقات و زحمات بسيارى از دانشمندان تاريخ و به خصوص روزگار فعلى است، درباره زبان و اهميت اين عضو در ارتباط با مسئله چشايى، خوردن غذا، گويايى، مسائلى را يادآورى مى‏كنند كه انسان با توجه به آن مسائل به عظمت دستگاه آفرينش پى برده و با تمام وجود، خود را براى تواضع و خضوع در برابر صاحب خلقت و به وجود آورنده هستى، آماده مى‏كند و روى گردانى از آن پيشگاه مبارك را، كمال بى‏انصافى و عين ظلم مى‏داند.

از جمله وظايف مهم زبان، حسّ چشايى آن است كه اگر نبود، موجود زنده از درك انواع مزه‏ها محروم بود.

گيرنده‏هاى حس چشايى، جوانه‏هاى چشايى هستند كه بر روى زبان، كام، ستون‏هاى قدامى حلق و اپيگلوت قرار گرفته‏اند.

جوانه‏هاى چشايى شامل سلول‏هاى نگاهدارنده و سلول‏هاى عصبى پوششى هستند كه مانند يك پياز بر هم منطبقند، هر جوانه يك فرورفتگى يا حفره مركزى موسوم به منفذ چشايى دارد.

رشته‏هاى عصبى وارد انتهاى عمقى جوانه شده و در مجاورت سلول‏هاى چشايى نور و اپيتليال ختم مى‏شوند.

ممكن است تعداد زيادى گيرنده در يك پاپى وجود داشته باشد، محلول‏ها وارد منفذ مى‏شوند تا گيرنده‏ها را تحريك كرده و امواج عصبى توليد كنند.

چهار طعم اصلى وجود دارند:

1- شيرينى‏

2- ترشى‏

3- تلخى‏

4- شورى‏

بعضى مواد، گيرنده‏هاى لمس و حرارت و درد را در عصب سه قلو در زبان تحريك كرده و به اين ترتيب بر روى طعم تأثير مى‏گذارد.

مواد بايد به حالت محلول باشند تا طعم آن‏ها احساس گردد، يكى از اعمال بزاق حل كردن مواد است، تا بتوانند جوانه‏هاى چشايى را تحريك كنند.

زبان، به طور يكسان در تمام نواحى خود به چهار طعم اصلى حساس نيست، عقب زبان به تلخى، نوك زبان به شيرينى، كناره‏هاى زبان به ترشى و نوك و دو طرف زبان به شورى حساس‏ترند