بررسى اهميت نفس در قرآن

قرآن مجيد در بسيارى از آيات، از حقيقت بسيار با عظمتى تحت عنوان «نفس» نام مى‏برد. به فرموده قرآن مجيد: حيات انسان، خوبى‏ها و بدى‏هاى انسان، خير و شر انسان، بهشت و جهنم و قيامت انسان، بستگى به وضع و حالات نفس دارد.

مسأله نفس در قرآن كريم آن قدر مهم است كه پروردگار عالم، در رابطه با خير و شر نفس، يازده قسم ياد كرده است. از اين كه وجود مقدس حضرت حق، در رابطه با خير و شر نفس يازده قسم ياد كرده است، نشان دهنده اين معنا است كه نفس در اين عالم خلقت، در وجود انسان از جايگاه بسيار مهمى برخوردار است. البته هيچ كس حقيقت نفس را خبر ندارد. قرآن مجيد هم از بيان ماهيت نفس ساكت است، ولى وجود نفس يك واقعيتى است كه در آيات قرآن كريم از آن ياد شده است.

آنچه كه در آيات قرآن كريم درباره نفس مطرح است، آثار مثبت و منفى نفس است، كه تحقق اين آثار مثبت و منفى به دست خود انسان است. اين انسان است كه مى‏تواند نفس را مشرق همه روشنايى‏ها و يا برعكس محل غروب روشنايى قرار بدهد، و او را غرق در تاريكى‏هاى متراكم كند. كارى كه پروردگار عالم در رابطه با نفس انجام داده، غير از خلقت نفس و به وجود آوردن آن، فقط هدايت مردم به واقعيات نفس مثبت، و آثار نفس منفى است.

انسان را هدايت مى‏كند كه انسان در اين مدت عمرش چه كند كه نفس او مشرق طلوع آثار مثبت باشد، و چه كار كند كه نفس دچار غروب آثار نورانى نشود، و در ظلمت‏هاى سنگين و تاريكى‏هاى متراكم گرفتار نشود.