احياى قلب مرده و آلوده به گناه
بحث ما به علت و سبب ظهور گناه از انسان رسيد. وجود مبارك رسول خدا صلىاللهعليهوآلهقلب را به سه نوع قلب تقسيم كردهاند. اول: تعبير مىكنند به « قلب مشغول بالدنيا » دوم: تعبير مىكنند به « قلب مشغول بالعقبى » و سوم: تعبير مىكنند به « قلب مشغول بالمولى ».
البته زمانى كه انسان كودك است، پدران و مادران و معلمان در جهت دادن به قلب نقش مهمى دارند. ممكن است اينها قلب را صد در صد به سوى ماديت محض جهت بدهند، اما آيا اگر قلبى در خانه، مدرسه و يا جريانات حاكم بر جامعه به طرف ماديت محض جهت داده شود، اين جهتدهى براى هميشه حال ثابتى نسبت به قلب دارد؟
آيا تمام درهاى فرار از اين جهتدهى به روى قلب بسته است؟
خدا در قرآن مجيد و روايات جواب مىدهند: نه. اين جهتگيرى حالى ثابت و دايمى ندارد و درهاى فرار براى اين كه از اين فضاى صد در صد مادى حاكم بر قلب فرار كند، به روى صاحب اين قلب بسته نيست.
ديگر بالاتر از اين نمىشود كه قلب به قلبى مرده تبديل شود ؛ يعنى همه حركات ارزشى قلب از دست برود و خداوند متعال، انبيا و ائمه عليهمالسلام قضاوت كنند كه اين قلب، قلب مردهاى است. ديگر بالاتر از اين نيست، ولى همين قلب مرده نيز قابل زنده شدن است.
در « نهج البلاغه » اميرالمؤمنين عليهالسلام نصيحت مفصلى به امام مجتبى عليهالسلامدارند، كه هيچ پدرى در عالم، چنين وصيت و سفارشى را قبل از ايشان به فرزندش نداشته است و بعد از ايشان نيز نخواهد داشت. پدران، فرزندان را نصيحت كردهاند، اما نه با چنين متن و مطالبى.