پيغمبر اسلام صلىاللهعليهوآله مىفرمايند :
حساب اول شما ، حساب از عمر است .
در حسابرسى عمر شما ، به دو مسأله برمىخورند . شما كه اهل خدا و مسجد و پيغمبر صلىاللهعليهوآله و ائمه عليهمالسلام هستيد ، شما كه خوب هستيد ، اين كلمه خوب در قرآن «نِعْمَ الْعَبْدُ»بنده خوب است.
وقتى به عمر شما رسيدگى مىكنند ، مىبينند عمر شما در حدّى است شما را نجات مىدهد . عمر ما نيز تا حدّى در دو جا هزينه شده است ؛
اول : همين منبرها و نمازهايى كه با جماعت خوانديد كه پيغمبر صلىاللهعليهوآله مىفرمايد : تعداد آن از ده نفر بگذرد ، هيچ كسى غير خدا نمىتواند ثوابش را بنويسد . اين برگشت هزينه شدن عمرتان است .
دوم : اين كه در كنار مجلس علم نشستيد ، كه پيغمبر صلىاللهعليهوآله مىفرمايد :
اگر كسى از خانه براى شركت در مجلس علم راه مىافتد ، يا كسى كه به نيّت ياد گرفتن دارد مىرود ، مانند ما كه آمديم ، اگر به جلسه يادگيرى نرسد و در راه بميرد ، « مات شهيداً ».[22]
بخش ديگر از عمر شما را حساب مىرسند و مىبينند كه هزينه عبادت پروردگار شده است . نماز و روزهها و حج و ذكر و گريههاى شما يك طرف ، من عمل مستحبى را بگويم كه بيشتر شما اهل آن هستيد ، خدا در قرآن اعلام كرده است :
«وَ مِنَ الَّيْلِ فَتَهَجَّدْ»
اگر مىخواهى انجام بده ، نمىخواهى انجام نده . اگر خوابيدى و بلند نشدى كه انجام بدهى ، ما در قيامت نمىگوييم كه چرا انجام ندادى ، چون خدا رفيق ماست و بهترين رفيق نيز اوست . در دعاها آمده است : « يا خير رفيق » اى بهترين رفيق .
كار اين رفيق اين است كه جيب ما را پر از ثواب كند . هيچ چيزى براى خودش از ما نمىخواهد . سند مىدهد ؛ اين يازده ركعت نمازى كه هنوز اذان صبح نشده است ، نشسته ، ايستاده يا حتى در رختخواب خوانديد و مهر را به دست گرفتيد و روى پيشانى گذاشتيد ، خدا در قرآن مىفرمايد :
«فَلاَ تَعْلَمُ نَفْسٌ مَّآ أُخْفِىَ لَهُم مِّن قُرَّةِ أَعْيُنٍ»
يك نفر در اين عالم خبر ندارد كه آن مايه دلشادى و سرورى كه براى اين افراد گذاشتم ، چيست ؟ فقط خودم مىدانم . اين براى انجام اعمال مستحب است ، تا چه رسد به واجبات ؛ نماز و روزه و . . .