پایگاه اطلاع رسانی

استاد حسین انصاریان

گستردگى انديشه‏

گستردگى انديشه‏

بال انديشه به اندازه‏اى قوى است كه خداى متعال قدرت آن ‏را به گستردگى تمام عالم تعريف كرده است. بدین لحاظ، اگر آياتى كه درباره انديشه وارد شده است را بخوانيم، خواهيم ديد كه پروردگار تا كجا فضاى انديشه را به روى بشر گشوده است.

«وسخر لكم الليل والنهار والشمس والقمر والنجوم مسخرات بأمره إن في ذلك لآيات لقوم يعقلون».[2]

و شب و روز و خورشيد و ماه را نيز رام و مسخّر شما قرار داد، وستارگان هم به فرمانش رام و مسخّر شده‏اند. قطعاً در اين [حقايق] نشانه‏هايى است [بر توحيد، ربوبيّت و قدرت خدا] براى گروهى كه تعقّل مى‏كنند.

در گردش روز و شب، در آفرينش خورشيد و ماه و همه ستارگان باید انديشه كرد، زیرا همه اين برنامه‏ها و اين مجموعه‏ها نشانه‌ای از نشانه‏هاى خدا هستند و صاحبان انديشه را، پس از تفكر در اين امور، به توحيد مى‏رسانند.

وقتى انسان انديشه مى‏كند، مى‏بيند كه خانه خلقت با اين تنوع بى‏مانند و بى‏حسابى كه در وجود هر عنصرى از عناصر خود دارد، خانه‌ای كاملاً به هم پيوسته است و خطّ باعظمت توحيد و وحدت در تمام آفرينش آشكار است. تمام عالم بالا با زمين، تمام زمين با عالم بالا، تمام حيوانات با عالم و مجموعه‏شان با انسان و بالعكس در ارتباطند. چه كسى مى‏تواند اين همه آثار باعظمت را در عالم آفرينش در روابط و وحدتشان با یکديگر به اين راحتى ببيند؟

اگرچه انديشه انسان توان و ظرفیت رسيدن به عمق چيزها را ندارد، با اين‏حال، مى‏تواند از جای‌جاى عالم بخشى را انتخاب كند كه نشانه‏اى از تمام هستى است. وقتى يك استكان آب را از دريا بر مى‏داريم و در آزمايشگاه تجزيه مى‏كنيم، با آزمايش كشف مى‏شود كه همه آب‏ها مركب از دو عنصر اكسيژن و هيدروژن هستند؛ براى مثال، كافى است ما ساختمان اتم را مطالعه كنيم و نظام آن را ببينيم و آن را نمونه كل آفرينش و خلقت بدانيم. خداى متعال در قرآن كريم مى‏فرمايد: آيا با ديدن اين نظام و وحدت و هماهنگى، باز هم براى شما در وجود يك عالم مدبّر و ناظم محاسب شكی وجود دارد؟

«أفي الله شك فاطر السماوات والأرض».[3]

پيامبرانشان گفتند:آيا در خدا كه آفريننده آسمان‏ها و زمين است، شكى هست؟

قرآن مجيد هم‌چنین تاکید می‌کند كه در نظام بدن خودمان مطالعه كنيم.:

«وفى أنفسكم أفلا تبصرون».[4]

و [نيز] در وجود شما [نشانه‏هايى است]. آيا نمى‏بينيد؟

آيا نمى‏بينيد چه هماهنگى عظيم و وحدت درخشنده‏اى در تمام وجود شما با اين همه تنوع برقرار است؟

منبع
  • پایگاه عرفان