حكمت آفرينش انسان در كلام امام صادق علیه السلام

روزی، یکی از مادّیون (به تعبير علمى ماترياليست) نزد حضرت صادق، عليه‌السلام، آمد و گفت: خداوند انسان را براى چه آفريده است؟ امام صادق، عليه‌السلام، جواب خيلى لطيفى به او دادند، چون در ذهن او ايرادهايى بود كه می‌خواست از نظر خود امام، عليه‌السلام، را در بحث محكوم كند. امام فرمود:

«فإن الله خلق خلقا برحمته لرحمته».

خداوند انسان را آفريد تا رحمت خود را صرف او كند.

آن مرد دیگر به بحث ادامه نداد، چون مى خواست بگويد: خدايى كه جهنم را آفريده و در روز قيامت چند ميليارد انسان را در جهنم مى ريزد تا به قول شما بسوزند و مار و عقرب به آنان بزند و با غل و زنجير جهنم آنان را ببندند، خداى ستمگرى است و ما از ظلم فرارى هستيم و او را نمی‌پذیریم. اما چون انسان باسوادى بود تا امام فرمود: «فإن الله خلق خلقا برحمته لرحمته»، ديگر به بحث ادامه نداد. امام نیز مى خواستند به او بفهمانند در قيامت هر كس مبتلا به عذاب شود، به دست خود خود را مبتلا و گرفتار كرده است. به همین سبب است كه قرآن بدى و زشتى انسان را به خودش نسبت مى دهد، اما خوبى ها را از آن خداوند مى داند.

در كشور ما، كلاس هاى قرآن و برنامه‌های حفظ قرآن و جلسات تفسير زياد است. در قم، حقايق قرآن را به فارسى و پنجاه زبان دیگر تهیه و منتشر مى كنند، اما عده اى با اين‌كه قرآن و مسجد و ماه رمضان و محرم و صفر و محراب و منبر در كنارشان است، از همه اين‌ها متنفرند. در نتیجه، خود را بدبخت کرده و زمينه شقاوت خود را فراهم ساخته‌اند.

«والله يدعو إلى الجنة والمغفرة بإذنه».

و خدا به توفيق خود به سوى بهشت و آمرزش دعوت مى كند.

خداوند انسان‌ها را به بهشت دعوت مى كند. متن این دعوت نامه نیز در قرآن آمده است: «والله يدعو إلى الجنة والمغفرة بإذنه»، ولی آنان كه ضدّ خدا هستند مردم را با فرهنگ خود به جهنم دعوت مى كنند:

«أولئك يدعون إلى النار».

به دعوت این گروه نباید گوش داد، اما اغلب انسان‌ها به جاى اين‌كه به آن‌ها گوش نكنند، به حرف خدا گوش نمى دهند. پس، حق است اگر در قيامت به جهنم بروند. برای همین است که أعمى و بصير در هويت با هم مساوى نيستند: بصير سعادت مند و أعمى شقى است.

آيه ديگرى نیز در این باره در سوره حديد آمده كه نظیر آن با اندک تفاوتی در سوره آل عمران تکرتر شده است:

«وسارعوا إلى مغفرة من ربكم وجنة عرضها السموات والأرض أعدت للمتقين».

و به سوى آمرزشى از پروردگار و بهشتى كه پهنايش [به وسعتِ] آسمان ها و زمين است بشتابيد؛ بهشتى كه براى پرهيزكاران آماده شده است.

خدا منتظر است تا بندگان خود را بيامرزد و پاداش توبه و عبادت وخدمت را مغفرت خود قرار داده است. نکته جالب این است که خدا در قرآن طول بهشت را معین نکرده، ولی عرض آن را مشخص فرموده است:

«وجنة عرضها السموات والأرض أعدت للمتقين».

عرض بهشت به اندازه پهنای آسمان‌هاست و يقين بدانيد پهناى آسمان‌ها را تا أبد كسى نمى تواند محاسبه كند.