نشانۀ سوم : وفاى به عهد

نشانة سوم دينداران: «وَفَاءً بِالْعَهْدِ» مي‌باشد. وابستگان به مكتب الهى، وقتى به كسى وعده مى‏دهند، وعده و امضاي خود را محترم مى‏دانند. در ميان رواياتى كه در باب وفاى به عهد رسيده [9]، يكى از آن‌ها خيلى مهم است. در اين روايت، پيغمبر صلّي الله عليه و آله و سلّم مى‏فرمايد: «مَنْ كانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ، فَلْيَفِ إِذَا وَعَد»[10]: هر مسلمانى كه خدا را مى‏شناسد، و به روز قيامت ايمان دارد، اگر وعده‌اي مى‏دهد، بايد به وعدة خود عمل كند. از آن جا كه شرط اجراى قانون، داشتن ضمانت اجرا است، در اين روايت حضرت به ضمانت اجرا اهميت داده و از همان نخست مي‌گويد: «مَنْ كانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ»؛ يعنى اگر كسى به وعده عمل نكند، ايمان به خدا و روز جزا ندارد. وقتى كه او به وعدة خود عمل نكرد، معلوم مى‏شود كه وعده‌اش ضامن اجرا نداشته است. البته، نبايد تلاش كنيم قوانين دينى را با زور و ترس عملي كنيم و براي اين كار به ضمانت بيروني متوسّل شويم؛ بلكه بايد قانون خدا ضامن اجراى درونى داشته باشد. وگرنه براي اجراي قانون خدا نسبت به كسى كه به خدا و روز قيامت ايمان نداشته باشد، تنها وجود ترس و زور كافي نيست و با به كار‌گيري چنين ابزار‌هايي او قوانين ديني را اجرا نخواهد كرد؛ چون برايش ديگر حلال و حرام مهم نيست. واقعاً در اين جا بايد تمام گنهكاران تشخيص بدهند كه چقدر از خدا دور هستند؛ كسانى كه مى‏دانند چه چيز حرام است و در همان حال دارند مرتكب آن حرام و گناه مى‏شوند؛ مى‏دانند چه چيزى واجب است، اما به آن عمل نمى‏كنند؛ يعنى قانون خدا نسبت به آنان ضامن اجرا ندارد؛ چون ايمان ندارند؛ مسلمان هستند، ولى تنها مسلمان اسمي‌اند. آن‌ها هر چند تا لحظة مردن، چنين مسلماني هستند، ولى براي اين كه بدانيد كه بعد از آن، وضعيت آنان چگونه مى‏شود، بايد به قرآن مراجعه كنيد تا ببينيد وضعيت آن‌ها چگونه مى‏شود.