سه جنبه‌اى كه بايد عمل را در قبولى بدرقه كنند‏

 وَ الْعَصْرِ * إِنَّ الْإِنْسانَ لَفي‏ خُسْرٍ * إِلاَّ الَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ تَواصَوْا بِالْحَقِّ وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ* [2]

اين سوره به ما دارد مي‌گويد، ايمان به خدا، به تنهايي براى سعادت انسان كافي نيست. به عمر، به زمان، به ايام بعثت پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلّم و به عصر ظهور امام دوازدهم، قسم، تمام مرد و زن عالم، در حال ضرر كردن هستند. اين خبر، از پروردگار عالم در قرآن مجيد است، از خدايى عالم، عادل، حكيم، بينا و شنوا كه انسان را مى‏بيند و از درون و از برونش خبر مى‏دهد كه: }إِنَّ اللَّهَ عَليمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ{[3]، و }وَ هُوَ بِكُلِّ شَيْ‏ءٍ عَليمٌ{ [4]؛ پروردگار عالم تمام امواج قلبى شما را در ذات دل شما مى‏داند و مى‏خواند، و بر روى اين مبنا خبر مى‏دهد كه }إِنَّ الْإِنْسانَ لَفي‏ خُسْرٍ.{ : تمام مرد و زن عالم در حال ضرر دادن هستند. } إِلاَّ الَّذينَ آمَنُوا{، مگر كسانى كه پيوند عميق صحيح، متين، مستقيم و ريشه‏دار با ذات اقدس احديت دارند، ولى نه پيوند تنها، }وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ.{؛ يعنى آن‌ها قيافة آن اعتقاد معنوى‌اي را كه در خطّ خواسته‏هاى آن وجودى كه به او عقيده‏مندند، قرار دارد، در عالم خارج پياده مى‏كنند. دقت مسأله در اين مطلب است كه نمى‏گويد: «الا الذين آمنوا و عملوا»؛ چون خداوند هر عملى را هم قبول نمى‏كند؛ بلكه او آن عملى را كه رنگ، نور، خلوص براى خدا و امر و نهى خدا بر سر آن سايه داشته باشد، مي‌پذيرد، و عمل به طور مطلق مورد پذيرشش نخواهد بود، و لذا فقها حكم مى‏كنند روزه، نماز و حج با ريا باطل است. مبانى شرعى وجوبى، با ريا، خودنمايي و تظاهر در عمل سازگار نيست و عمل آلوده به آن‌ها را باطل مي‌دانند؛ يعني هر عملى هم مورد توجّه نيست، بلكه عمل بايد رو به روى آينة ايمان باشد؛ يعني همان‌گونه كه انسان وقتى در مقابل آينه قرار گرفت، خودش را مى‏بيند و در هنگام تنهايى، غير خود را نمى‏بيند، عمل بايد در آينۀ ايمان انعكاس پيدا كند. اگر عمل بيگانه از ايمان باشد، در آينة ايماني كه در درون است، انعكاس پيدا نمى‏كند؛ چون نمى‏تواند ربط با خدا پيدا كند تا خداوند آن را قبول نمايد. براي همين شرط عمل اين است كه هميشه بايد سه جنبه آن را بدرقه كنند: ايمان فرد، امر الهي و خلوص عمل.