تشبيۀ انسان‌هاى بى‏ايمان به حيوانات‏

اگر ايمان باشد، پس آيا انسان مي‌تواند بگويد من خدا را قبول دارم و بقية كارهايي را كه خداوند دستور انجام آن را داده، انجام نمى‏دهم. خدا درآيۀ اول سورۀ جمعه، به اين انديشه غلط جواب داده:

} يُسَبِّحُ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ الْمَلِكِ الْقُدُّوسِ الْعَزيزِ الْحَكيمِ.{ [3]

قورباغه، در شب و در آب مرا تسبيح مى‏كند؛ الاغ وقتى صدا مى‏كند، در ضمن فريادش، مرا تسبيح مى‏كند. اين آيه قرآن است. آدمى هم كه عقيدۀ خالى به خدا دارد، مثل قورباغه و الاغ مى‏ماند و آن‌ها از اين جهت با هم فرقي نمي‌كنند؛ چون آن‌ها هم عقيده به خدا دارند، در حالي كه نه نماز مى‏خوانند، نه روزه مى‏گيرند و نه از كارهاى حرام دست بر مى‏دارند. آن‌ها بدون اجازه در زمين مردم مى‏روند و گندم و جوى آن‌ها را مى‏خورند، و اصلاً حساب نمى‏كنند كه اين اموال صاحب دارد و او به اين خوردن‌ها راضى نيست. نصف شب اسب، قاطر، الاغ، شتر و قورباغه در زمين‌هاى مردم مى‏روند و علف‌ها را مى‏خورند و خدا را هم قبول دارند. آدمى هم كه به تنهايى خدا را قبول دارد، از اين نظر با قورباغه و الاغ فرقى نمى‏كند.

} إِلاَّ الَّذينَ آمَنُوا{ [4]، ايمان؛ يعنى عقيدة قلبى، و اين كلاس، اول انسانيت است و بدرقه‌كنندۀ آن أبدى مي‌باشد. }وَ عَمِلُوا الصَّالِحات{[5]، در كنار عقيده به خدا، بايد عمل صالح باشد؛ يعني علاوه بر اين كه بايد در عمل، ايمان داشته باشيد، بايد امر و نهى الهي هم بر اين عمل حكومت كند، و }أَلا لِلَّهِ الدِّينُ الْخالِصُ{، اين كه بايد اين عمل را براى خداوند خالص و مخلص انجام بدهد.

}مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى‏ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَياةً طَيِّبَةً وَ لَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ ما كانُوا يَعْمَلُونَ{ [6]، آيه مي‌گويد: }مَنْ عَمِلَ صالِحاً {، و نمي‌گويد: «نه من عمل اعتقاداً»، }مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى{، مرد يا زن فرقى نمى‏كند، }وَ هُوَ مُؤْمِنٌَ{ ، ولى دين داشته باشد، }فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَياةً طَيِّبَةً.{ }إِنَّ اللَّهَ اشْتَرى‏ مِنَ الْمُؤْمِنينَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ{[7]، آيه از جانب خداوند متعال مي‌گويد، ما از بشر عقيدۀ خالى را نمى‏توانيم بخريم، بلكه ما عقيده‏اى را مى‏خواهيم كه به دنبال آن عقيده، هر وقت به او گفتيم: جنگ است و جانت را مى‏خواهم، او جانش را بدهد، و هر وقت به او گفتيم، پولت را در راه خودمان مى‏خواهيم، او هيچ دريغى از پولش نكند، من خداوند، چنين آدمى را در بازار قيامت خريدارى مى‏كنم.