نوشته : حضرت آیت الله حسین انصاریان
والاترين مكتب
مكتب اهل بيت عليهم السلام كه در حقيقت توضيحى جامع و تفسيرى كامل بر آيات قرآن مجيد و بيان كنندهى سنّت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله و سلم است راهنماى انسان به سوى سعادت دنيا و آخرت و ضامن امنيت و آرامش در دنيا و رفاه و آسايش ابدى در آخرت است.
در اين مكتب انسان ساز تمام ملكات مثبت باطنى و زيبايىهاى اخلاقى وحسنات باطنى بيان شده و نسبت به همهى زشتىهاى اخلاقى به انسان هشدار دادهاند.
آنچه در اين دو زمينه براى آبادى دنيا و آخرت بيان شده، آگاهانه و به جرأت مىتوان گفت كه در هيچ مكتب و مدرسهاى و در هيچ آموزشگاه و دانشگاهى و از طرف هيچ استادى بيان نشده است.
من تا حدّى به خاطر نيازى كه براى سخنرانىها و نوشتن كتابهايم داشتهام به كتابهاى اخلاقى و روانكاوى و روانشناسى شرق و غرب بويژه به نوشتهها و مقالات اساتيد معروف يونان زمين و اسكندريهى قديم و پارسيان حكيم و فلوطونيان جديد و اروپاييان قرون وسطى و قرن هيجدهم به بعد مراجعه داشته و به دقت آنها را بررسى كردهام، خدا را گواه مىگيرم و به همهى حقايق سوگند مىخورم آنچه در مسائل اخلاقى و روانى در مكتب اهل بيت ديدهام نمونهاش را در جايى نيافتهام.
بىتوجهى به مدرسهى اهل بيت و بىخبرى از حقايقى كه آن بزرگواران براى انسانسازى بيان كردهاند و جايگزين كردن مكتب ديگر به جاى مكتب آنان چه مكتب شرقى و چه مكتب غربى بزرگترين خسارتى است كه انسان به دست خود براى خود فراهم مىآورد، و كوبندهترين ضربهاى است كه با دست خود بر ساختمان انسانيت خود وارد مىكند، و سختترين بلايى است كه جاهلانه به سر خود مىآورد!
اهل بيت عليهم السلام با راهنمايىهاى خود، بويژه با هدايتگرى الهى و ملكوتى خود به سوى حسنات اخلاقى، راه بهشت را به سوى انسان مىگشايند و جادهى خطرناك دوزخ را به روى انسان مسدود مىكنند.
اهل بيت عليهم السلام هم چون پيامبران دلسوزترين معلمان نسبت به انسان هستند، اين انسان است كه بايد با آگاه شدن از تعليمات آنان و به كار گرفتن آن تعليمات از وجود مباركشان قدردانى كند و نسبت به ساحت مقدسشان سپاس ورزد.
روايات فراوانى در كتابهاى معتبر نقل شده است كه منظور از صديقين و شهدا و صالحين در آيات قرآن مجيد اهل بيت و ائمهى طاهرين عليهم السلام هستند و روايات بسيارى به دنبالهى آيهى شريفهى
«وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقِينَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِينَ وَ حَسُنَ أُولئِكَ رَفِيقاً» «1».
نقل شده است كه هركس پس از خدا و پيامبر از اهل بيت كه مفسر قرآن و بيان كنندهى سنت واقعى پيامبرند اطاعت كند در قيامت با آنان خواهد بود و بر سر همان سفرهاى متنعّم خواهد گشت كه آنان متنعماند.
كمال اطاعت از خدا و پيامبر به اين است كه از اهل بيت اطاعت شود؛ زيرا خدا و پيامبر اطاعت آنان را به عنوان اولوالامر و اهل ذكر و دانايان واقعى واجب كردهاند و بدون اطاعت از آنان در حقيقت خدا و پيامبر اطاعت نمىشود.
شيعه در كلام اهل بيت عليهم السلام
انسان با اطاعت از خدا و رسول و اهلبيت به عنوان شيعه يعنى مؤمن واقعى، مطيع كامل شناخته مىشود وحرمتى مافوق حرمت همهى موجودات پيدا مىكند.
امام صادق عليه السلام فرمود:
إنَّ لِكُلِّ شَىءٍ جُوهراً وَجُوهَرُ وُلْدِ آدَمَ مُحَمَّدٌ وَنَحْنُ وَشِيعَتُنا «2»
. بىترديد براى هر چيزى مادّه و ذاتى است و ماده و ذات فرزندان آدم، محمد صلى الله عليه و آله و سلم و ما اهل بيت و شيعيان ما هستند.
امام صادق عليه السلام به فضيل بن يسار فرمود:
أنتُم وَاللَّهِ نورٌ فِى ظُلُماتِ الأرض «3»
. به خدا سوگند شما شيعيان روشنايى و نور در تاريكىهاى زمين هستيد.
امام هشتم عليه السلام فرمود:
حَقٌّ على اللَّهِ أن يَجعَلَ وَلِيّنا رَفيقاً لِلنَّبِيّينَ وَالصدّيقِينَ وَالشُّهَداءِ وَالصّالِحِينَ وَحَسُنَ أولئكَ رَفِيقاً «4»
. بر عهدهى خداست كه عاشق و يار ما را هم نشين با پيامبران و صديقين و شهيدان و صالحين قرار دهد و اينان نيكو رفيقانى هستند.
از فرزند عمر بن خطاب معروف به ابن عمر روايت شده است كه پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم فرمود:
مَن أحبّ عَليّاً قَبلَ اللَّه عنه صَلاتَه وَصِيامَه وَقِيامَه واستجابَ دُعاءَه، ألا ومَن أحبّ عَليّاً أعطاهُ اللَّهُ بِكُلِّ عَرَقٍ فِى بَدنِه مَدينَةٌ فِى الجنّةِ، ألا وَمَن أحبَّ آلَ مُحمّدٍ أمِنَ مِن الحِسابِ وَالمِيزانِ والصِراطِ، ألا وَمَن مَاتَ عَلى حُبِّ آلِ مُحمّدٍ فَأنا كَفيله بِالجَنَّةِ مَعَ الأنبِياء، ألا وَمَن أبغَض آلَ مُحمّدٍ جاءَ يَوم القِيامَةِ مَكتُوباً بَينَ عَيْنَيْهِ:
آيِسٌ مِن رَحمَة اللَّه «5»
. كسى كه على عليه السلام را دوست بدارد، خدا نماز و روزه و عبادت شبش را مىپذيرد و دعايش را مستجاب مىكند، آگاه باشيد هركس به على عشق ورزد خدا برابر هر رگى كه در بدن دارد شهرى در بهشت به او عطا مىكند، آگاه باشيد هركس عاشق آل محمد باشد از حساب و ميزان و صراط در امان است، آگاه باشيد هركس با آل محمد دشمنى ورزد روز قيامت مىآيد در حالى كه به پيشانىاش نوشته شده: نااميد از رحمت خداست.
امام صادق عليه السلام در توضيح آيهى شريفهى زير فرمودند:
«إِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِإِبْراهِيمَ لَلَّذِينَ اتَّبَعُوهُ وَ هذَا النَّبِيُّ وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ اللَّهُ وَلِيُّ الْمُؤْمِنِينَ» «6».
كه شايستهترين مردم به ابراهيم كسانى هستند كه او را پيروى كردند و شايستهترين مردم، اين پيامبر و مؤمنانند و خدا يار مؤمنان است.
منظور از مؤمنان در اين آيه ائمه و پيروانشان هستند.
امامان بزرگوار پيوسته عاشقان شيعه بودن را به عبادات و حسنات اخلاقى سفارش مىكردند و مىفرمودند: هركس عامل به عبادات و آراسته به حسنات اخلاقى باشد شيعه و پيرو ما و مؤمن حقيقى است. و اعلام مىكردند دسترسى به حقيقت تشيع و ايمان بدون عمل و زيبايىهاى اخلاق ميسّر نيست.
امام صادق عليه السلام مىفرمود:
أمّا وَاللَّهِ إنَّكُم لَعَلَى دِينِ اللَّهِ وَمَلائِكَتِهِ فَأعِينُونَا عَلَى ذَلِكَ بِوَرَعٍ وَإجتهادٍ، عَليكُم بِالصَّلاةِ وَالعِبادَةِ عَلَيكُم بِالوَرَعِ «7»
. بيدار باشيد به خدا سوگند شما شيعيان بر دين خدا و فرشتگان هستيد، پس ما را بر پابرجا بودن به اين دين به كمك پرهيزكارى و سختكوشى در امور خير يارى دهيد، بر شما باد به نماز و بندگى خدا، بر شما باد به پرهيزكارى و تقوا.
سليمان به مهران مىگويد: خدمت حضرت صادق عليه السلام رسيدم، گروهى از شيعيان نزد حضرت بودند و امام خطاب به آنان مىفرمود:
مَعاشِرَ الشِّيعةِ! كُونُوا لَنَا زَيناً وَلَا تَكُونُوا عَلَيْنا شَيْناً، قُولُوا لِلنَّاسِ حُسناً وَاحْفَظُوا ألسِنَتَكُم، وَكُفُّوها عَنِ الفُضُولِ وَقَبِيحِ القَوْلِ «8»
. اى جمعيت شيعه! براى ما زينت باشيد نه مايهى بدنامى، با مردم سخن به نيكى و خوشى گوييد، زبانتان را از گناهان مربوط به زبان حفظ كنيد، و آن را از زيادهگويى و زشتگويى نگاه داريد.
امام صادق عليه السلام در اين روايت بسيار مهم اوصاف شيعه را بيان مىكنند:
شِيعَتُنَا أهلُ الوَرَعِ وَالإجتِهادِ، وَأهلُ الوَفاءِ وَالأمانَةِ، وَأهلُ الزُّهدِ وَالعِبادَةِ، أصحابُ إحدَى وَخَمسينَ رَكعةً فِى اليَومِ وَاللَّيلَةِ، القائِمونَ بِاللَّيلِ، الصَّائِمونَ بِالنَّهارِ، يُزَكُّونَ أموالَهُم وَيَحُجُّونَ البَيْتَ وَيَجْتَنِبونَ كُلَّ مُحرَّمٍ «9»
. شيعيان ما اهل پرهيزكارى و كوشش در راه خدا و اهل وفاى به عهد و امانت و اهل بىرغبتى به دنيا و عبادت و اهل پنجاه و يك ركعت نماز واجب و مستحب در روز و شب هستند، آنان شببيدار و روزهدار در روزند، زكات مال خود را مىپردازند و حج بيت را به جا مىآورند و از همهى حرامهاى دورى مىكنند.
آنچه در صفحات گذشته خوانديد شمهاى از فرهنگ پاك اهل بيت عليهم السلام و تعليمات مدرسهى آل محمد صلى الله عليه و آله و سلم و ويژگىهاى پيروان آن بزرگواران بود، اين فرهنگ راهى فراروى انسان به سوى خوشبختى در دنيا و رضوان الهى در آخرت است و به جانب خوشبختى و بهشت راهى و طريقى جز اين راه وجود ندارد و هر راهى جز اين راه بىترديد ضلالت و گمراهى است.
پی نوشت ها:
______________________________
(1)- نساء (4): 69.
(2)- كافى: 8/ 214، حديث الصيحة، حديث 260؛ محاسن برقى: 1/ 143، باب 11، حديث 39.
(3)- محاسن برقى: 1/ 162، باب 30، حديث 112؛ بحار الانوار: 65/ 28، باب 15، حديث 54.
(4)- تفسير عياشى: 1/ 256، حديث 189؛ بحار الانوار: 65/ 32، باب 15، حديث 68.
(5)- كشف الغمه: 1/ 104؛ بحار الانوار: 65/ 40، باب 15.
(6)- آل عمران (3): 68.
(7)- امالى مفيد: 270، المجلس الثانى و الثلاثون، حديث 1؛ بحار الانوار: 65/ 87، باب 16، حديث 14.
(8)- امالى طوسى: 440، المجلس الخامس، حديث 987؛ وسائل الشيعه: 12/ 193، باب 119، حديث 16063.
مطالب فوق برگرفته شده از
کتاب : زيبائى هاى اخلاق