شکیبایی در برابر مشکلات - جلسه سیزدهم - (متن کامل + عناوین)

جلسه سیزدهم : توبه راه گشایش امور زندگی

 (مسجد امیر المومنین علیه السلام)

بسم الله الرحمن الرحیم

 الحمدلله رب العالمین و الصلاة و السلام علی سید الانبیاء و المرسلین حبیب الهنا و طبیب نفوسنا ابی القاسم محمد صلی الله علیه و علی اهل بیته الطیبین الطاهرین المعصومین المکرمین.

استغفار، کلید حل مشکلات

ربیع بن صبیح نقل می‌کند مردی خدمت امام مجتبی علیه السلام گفت: خشکسالی بیداد می‌کند، کلید حل مشکل چیست؟ حضرت فرمود: استغفارکن و با توبه واقعی، رابطه با گناهان را قطع کن. کسی دیگر گفت تنگدستی مرا بیچاره کرده، کلید حل مشکل من چیست؟ حضرت فرمود: استغفارکن. کسی دیگر گفت: فرزند دار نمی شویم، چه دعا کنیم؟ حضرت فرمود: استغفارکن. شخصی دیگری به حضرت گفت: آنان سه سؤال مختلف پرسیدند، شما با یک کلید پاسخ دادید؟ فرمود: من از جانب خدا کلید را معرفی کردم،که پروردگارفرمود:«فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كانَ غَفَّاراً *يُرْسِلِ السَّماءَ عَلَيْكُمْ مِدْراراً *وَ يُمْدِدْكُمْ‏ بِأَمْوالٍ وَ بَنينَ وَ يَجْعَلْ لَكُمْ جَنَّاتٍ وَ يَجْعَلْ لَكُمْ أَنْهاراً»[1]،[2]

امام مجتبی علیه السلام، درحقیقت تمام مشکل‌ داران و آرزومندان را راهنمایی فرمودند که تنهایک عمل انجام دهند و خداوند متعال به خاطر آن، مشکلات و نیاز آنان را برطرف می‌کند.

البته شخصی که به شیوه پاسخ حضرت مجتبی علیه السلام اشکال گرفت، به خاطر کم‌ معرفتی اوست، اگر انسان به امام معرفت داشته باشد، یعنی جایگاه امام را بشناسد، و به سخن پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله خدا و اولیاء الله را بشناسد، به راهنمایی‌های آنان ایراد نمی‌گیرد.

بعد از اینکه پروردگار با شدت در سوره احزاب می‌فرماید: « وَ سَلِّمُوا تَسْليماً »[3] با همه وجود تسلیم پیامبر باشید، انسان نباید اشکال بگیرد. البته انبیاء و ائمه اطهار علیهم السلام به مردم که ایراد می‌گرفتند، پاسخ قانع‌ کننده ای می‌دادند.

مشکلات فراوان امت نوح

چند آیه از سوره نوح، سفارش های حضرت نوح به امت خود است. امت او گرفتاری‌ها و سختی‌های زیادی داشتند ولی اگر به راهنمایی پیامبر خود گوش می‌دادند تمام مشکلات آنان حل می‌شد.

اگر از مردم بخواهیم به راهنمایی نوح عمل کنند، قطعا کمبودها، از جمله کمبود آب سدها، خشک شدن قنات‌ها و چشمه‌ها حل می‌شود کاش یک بارهم این راهنمایی خدا را امتحان کنند، ولی آنان که باید راهنمایی را قبول کنند، قبول نمی کنند، بلکه مسخره هم می‌کنند.

بسیاری از مشکلات ما که در این آیات بیان شده است، حضرت نوح در بین امت حس کرده و راهنمایی می‌کند.

فرمود: من به مردم راه حل را گفتم، البته گوش ندادند، اگر توجه می‌کردند تمام مشکلاتی که گرفتار آن بودند به زیبایی حل می‌شد.

توبه حقیقی، بازکننده درهای رحمت الهی

توبه واقعی این است که دست از گناهان کبیره و پافشاری برگناهان صغیره بردارید تا مغفرت خدا را به سوی خود جلب کنید. با دوری از گناهان و اطاعت پروردگار تمام اهل و بستگان خود را در محل آمرزش خدا قرار دهید. اخلاق خداوند این است که هرگناه کاری از گناهان خود دست بردارد و در دایره عبادت قرار بگیرد او را بیامرزد.

غفّار، صیغه مبالغه است، یعنی خداوند در غفران را به روی کسی نمی‌بندد. اگر دست از گناهان کبیره بکشید، یعنی آن که اهل گناه بی‌حجابی است از بی‌ حجابی توبه کند و به آیات حجاب قرآن عمل کند، ربا خوار و شراب خوار گناه را ترک کند، تهمت زننده دیگر تهمت نزند. وهمه با هم مهربان و همدل باشند، آمرزش حق می‌آید. همه که آمرزیده شدند، پیامبر اولی العزم هم از جانب خدا به مردم وعده داده است بعد از اطاعت و جلب مغفرت خداوند، باران سودمند، بدون تبدیل شدن به سیل ویرانگر درسراسر کشور سرازیرخواهد شد.

چند ماه باران فراوان و به وقت ببارد، بلای خشکسالی برطرف می شود. قرآن فرموده است که زلف مشکلات به گناهان و ناسپاسی‌ها گره خورده است. گره را باید باز کرد، مردان و زنان گناه کار! با توبه کردن به ملت محبت کنید، وگرنه باید قیامت تقاص اینها را پس بدهید. اگر چشم ما به آسمان است باید صرفه‌ جویی کنیم ولی گناه کاران صرفه‌جویی نمی‌کنند، یک سال خدا را امتحان کنید. با آمدن باران چه مشکلاتی حل خواهد شد، چه کویرهایی سرسبز خواهد شد، چه دامنه‌هایی پر علف خواهد شد. چه نیازی داریم گوشت از کشورکفار وارد کنیم، ومتخصصانی در آنجا مواظب باشند ذبح شرعی بشود. اگر تمام زمین‌های ما باران بخورد می‌توانیم دام و گندم و حبوبات را صادر کنیم. درگناه کاری صرفه‌ جویی کنید. ما چه جرمی کردیم که به ما چوب می‌زنید، چون بلا برای مومن وکافر عمومی است ، بی‌آبی برای همه است ولی علت بی‌آبی گناه کاران حرفه‌ای هستند.

تهدید نابودی نسل بشر با گناهان

زمان حضرت نوح عقیم شدن، مردم را به وحشت انداخت، جمعیت جوان نابود شده بود، جمعیت پیرهم که نمی‌تواند اختراع کند و علم را گسترش بدهد. درآمد اقتصادی هم کم شد و مردم هنوز کافر و بی‌دین هستند.

حضرت نوح فرمود: اگر شما توبه کنید و رابطه ‌تان را با گناهان قطع کنید وخدا را اطاعت کنید، زندگی شما سامان می گیرد. نوح می‌گوید اولاد و پول می‌خواهید توبه کنید، وبا گناه قطع رابطه کنید، به اطاعت خدا بپیوندید نسل و ثروت را زیاد می‌کند. وقتی انسان پول داشته باشد برای دو جوان خانه می‌خرد وازدواج می‌کند، تولید نسل می‌کند. وقتی پول نباشد به مردم بگویید بچه‌دار شوید، از نظر اخلاق و شرع، آنان هم حرف حسابی به ما می‌زنند.یعنی اگرانسانها گناهان کبیره را قطع کنند خدا هم نسل خوب و هم ثروت با برکت می‌دهد ، این وعده قرآن است.

این مطلب مهمی است که حضرت نوح می‌ فرماید: خدا تمام زمین‌های خشک را تبدیل به باغهای آباد می‌کند و تمام نهرها را پرآب می‌کند و قنات‌ها و چشمه‌ها می‌جوشد. ای مردم از خدا قدردانی ‌کنید، عظمت خدا را دریابید، خدا را اطاعت ‌کنید، آن خدایی که شما را از نطفه تا انسان کامل دوره به دوره با حکمت آفرید.

پی نوشت ها:

.[1] نوح(71): 10- 12

.[2] مجمع البيان:10/ 361؛ وسائل الشيعة: 7/ 177،باب23،حديث 9055. «عَنِ الرَّبِيعِ بْنِ‏صَبِيحٍ‏ أَنَّ رَجُلًا أَتَى الْحَسَنَ ع فَشَكَا إِلَيْهِ الْجُدُوبَةَ فَقَالَ‏ لَهُ الْحَسَنُ اسْتَغْفِرِ اللَّهَ وَ أَتَاهُ آخَرُ فَشَكَا إِلَيْهِ الْفَقْرَ فَقَالَ لَهُ اسْتَغْفِرِ اللَّهَ وَ أَتَاهُ آخَرُ فَقَالَ لَهُ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَرْزُقَنِي ابْناً فَقَالَ اسْتَغْفِرِ اللَّهَ فَقُلْنَا لَهُ أَتَاكَ رِجَالٌ يَشْكُونَ أَبْوَاباً وَ يَسْأَلُونَ أَنْوَاعاً فَأَمَرْتَهُمْ كُلَّهُمْ بِالاسْتِغْفَارِ فَقَالَ مَا قُلْتُ ذَلِكَ مِنْ ذَاتِ نَفْسِي إِنَّمَا اعْتَبَرْتُ فِيهِ قَوْلَ اللَّهِ‏ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كانَ غَفَّاراً .»