تجلیات رحمت‌های الهی

آیات و روایات فراوانی در زمینه رحمت الهی وجود دارد که توجه به آن‌ها ما را با مسائل بسیار مهمی از مسائل الهی و انسانی و دنیایی و آخرتی روبرو می‌کند. خوشا به حال کسانی که در برخورد با فضل و رحمت خداوند آن‌ها را بپذیرند و درون و برون خود را با آن‌ها هماهنگ کنند. رحمت الهیه یک واقعیت است، ولی دارای دو تجلی است. تجلی دنیایی او همین مقررات و قوانین خداست که در صحنه‌های عظیم خلقت و در صحنه‌های عظیم زندگی انسانی جاری است. وجود مقدس حضرت حق هم در قرآن مجید فرموده است:^[1] هر‌چه در عالم آفرینش است در دایره رحمت حق و ملبّس به لباس رحمت است. اگر نور رحمت نمی‌تابید نه چیزی بوجود می‌آمد و نه چیزی قدرت ادامه زندگی و ادامه هستی می‌یافت. البته این رحمت همه اشیاء را دربرمی‌گیرد. این رحمت، در تجلی اول خود، در عالم خلقت به صورت مقررات تکوینی و در زندگی اختیاری ما به صورت مقررات تشریعی است، چون ما در همان رحمت تکوینی هم شریک هستیم. ولادت و حیات ما، ضربان قلب و گردش خون ما و اوضاع سلول‌ها و ساختمان بدن ما همگی در ارتباط با رحمت تکوینی است و امتیازی که ما بر سایر موجودات عالم داریم این است که مرتبط با رحمت تشریعی حق هم هستیم. تجلی دیگر رحمت خدا مربوط به قیامت و مزد اعمال بندگان است.