همنشينى با بندگان صالح‏

خير جامع و شرّ جامع‏

اسلام كه تنها فرهنگ كامل و سعادت‏بخش است، نقطه معاشرت صحيح و دوستى حقيقى و همراه بودن با زنده دلان و ارواح پاك و اهل ايمان و مروت و همنشينى با كسانى كه از دم عيسوى برخوردارند و جز صلاح و كرامت و رشد و تربيت و ادب و سلامت انسان را نمى‏خواهند، خير جامع مى‏داند.

آيين ثمربخش حق، نقطه معاشرت غلط و دوستى ناباب و همراه شدن با مرده دلان، و ارواح شريره و نفوس خبيثه و اهل شرارت و بى‏دينى و همنشينى با كسانى كه رفتار و كردارشان چون طوفان خزان سرسبزى انسان و ارزش‏هاى آدمى را مورد هجوم قرار مى‏دهد، شر جامع قلمداد مى‏كند.

معاشرت با معاشران پاك و سالم، همنشينى با همنشينان مؤمن و فرشته خو، دوستى با دوستان با وفا و روشن ضمير، چون شربت معالجى است كه بيمارى‏هاى فكرى و روانى انسان را درمان مى‏كند و به انسان براى ورود به يك زندگى شايسته لياقت و نشاط مى‏دهد.

معاشرت با معاشران ناپاك و بيمار دل، همنشينى با همنشينان بى‏ايمان و شيطان صفت، دوستى با مردم منافق و دورو و زشت باطن، چون زهر خطرناكى است كه به كام حيات انسان مى‏ريزد و همه جوانب‏ و شؤون وجود انسان را مسموم مى‏كند و نهايتاً آدمى را در كوير هلاكت و سرزمين ضلالت تهيدست و پشيمان، بيچاره و گرفتار، رها مى‏سازد.

رسوايى و فضيحتى كه از همنشينى با افراد ناصالح نصيب انسان مى‏شود، گاهى قابل جبران نيست بلكه شيرينى و لذت زندگى را تيره و تار مى‏كند.

اميرالمؤمنين على عليه السلام مى‏فرمايد:

عَارُ الفَضِيحَة يُكَدِّرُ حَلَاوَةَ اللَّذَّةِ .

ننگ رسوايى كه از امور ناباب و روش‏هاى غلط به دست مى‏آيد شيرينى لذّت زندگى را در كام انسان تيره و تار مى‏نمايد.

و در كلامى ديگر مى‏فرمايد:

لَايَقُومُ حَلَاوَةُ اللَّذَّةِ بِمَرَارَةِ الآفَاتِ‏ .

شيرينى لذتى كه از امور زيان‏آور و نصيب آدمى مى‏شود، به تلخى آفات و عوارض دردناك آن نمى‏ارزد.

آرى؛ كسى كه با معاشر ناجنس و همنشين ناپاك و رفيق ناآگاه و آدمى نامرد و بى‏مروت به صورتى طولانى همراه و همراز باشد و بر اثر آن معاشرت ناصحيح از علم و معرفت و عبادت و خدمت و ارزش و كرامت محروم گردد و به خواسته دوستش دچار اعتياد و شراب، فسق و فجور و ظلم و ستم شود و عمر گرانمايه در اين راه شيطانى هزينه كند

و روزى كه چشم باز نمايد و ببيند قدرت جوانى و قوت روحى و كرامت انسانى از دست رفته و از وجود او مرده‏اى متحرك كه جز مزاحمت براى خانواده و ديگران اثرى ندارد؛ قطعاً تلخى اين عوارض و آفات امروزش به شيرينى لذت‏هاى زودگذر و مخرب ديروزش نمى‏ارزد.