كعبه، اولين معبد الهى‏

مسلم است كه در همه جوامع و همه دوران‏ها، مخصوصاً در آن‏ جمعيت‏هايى كه پيامبران و خداشناسان وجود داشته‏اند، جايگاه مخصوصى براى عبادت و تفكرات معنوى ساخته شده است.

اين معابد در حقيقت رصدگاه‏هايى براى نظاره به بى‏نهايت و ايجاد رابطه ميان بى‏نهايت بزرگ «خدا» و بى‏نهايت كوچك «انسان» مى‏باشند.

در اين رصدگاه‏هاست كه آدميان بدون واسطه با خويشتن روبرو مى‏شوند و با امواج مقدس وجدان خويش، با خدا به راز و نياز مى‏پردازند.

در هيچ يك از جايگاه‏ها و مسكن‏هايى كه بشر با دست خود مى‏سازد مصالح ساختمانى از آنچه كه هستند، تغييرى پيدا نمى‏كنند، مگر مصالح ساختمان معابد كه با آجر بالا مى‏رود و مبدل به روح و جان شفاف مى‏شود و انوار الهى را در دل‏ها منعكس مى‏سازد.

اين معابد مانند چشمه‏سارهايى زلال، در ميان سنگلاخ‏ها و دشت‏هاى سوزان زندگى حيوانى آدميان قرار گرفته است، انسان‏ها با شستشو در اين چشمه‏سارها طراوت و شادابى روح را در مى‏يابند.

بيت اللّه الحرام كه كعبه و مكه نيز ناميده شده است، اولين معبد جهانى است كه براى همه مردم با دست ابراهيم خليل عليه السلام ساخته شده است.

دومين خانه جهانى كه به عنوان معبد عمومى بنا شده است، مسجد الأقصى است كه به وسيله حضرت سليمان در سال 1005 پيش از ميلاد پس از قرن‏ها از تاريخ بناى كعبه ساخته شده است.

البته پيش از كعبه و مسجد الأقصى معابد زيادى وجود داشته است؛ زيرا به گفته بعضى از انسان‏شناسان:

تاريخ معابد مساوى تاريخ انسان‏هاست، خصوصيت اين دو معبد به جهت عمومى بودن و خالى بودن از رنگ و شكل محلى و خصوصيات نژادى و غيره است.

روايتى از اميرالمؤمنين عليه السلام درباره اين كه كعبه اولين معبد الهى است آمده است كه:

مردى از اميرالمؤمنين عليه السلام پرسيد: آيا اولين خانه خدا كعبه بوده است؟ آن حضرت فرمودند: نه، پيش از كعبه خانه‏هايى براى عبادت ساخته شده است ولى كعبه اولين خانه مبارك و وسيله هدايت و رحمت و بركت است و اولين كسى كه آن را بنا نموده است ابراهيم خليل بوده، سپس جرهم از قبيله عرب آن را تجديد بنا كرد و بار ديگر منهدم شد و عمالقه آن را تجديد كردند.