نفس در كلام امير عارفان‏

از امير مؤمنان عليه السلام براى نجات نفس از آلودگى‏ها، مسائل مهمى نقل شده است كه به گوشه‏اى از آن توجه كنيد:

نَفْسُكَ اقْرَبُ اعدائِكَ الَيْكَ .

 «نزديك‏ترين دشمنانت نفس توست».

نفسى كه آراسته به تربيت الهى نباشد، البته نزديك‏ترين دشمن است.

نَزِّهْ نَفْسَكَ عَنْ كُلّ دَنِيَّةٍ، وَانْ ساقَتْكَ الَى الْرغائِبِ .

 «نفست را از هر پستى پاك ساز، اگر چه تو را بسوى اميال (باطل) سوق دهد».

نَزِّهُوْا انْفُسَكُمْ عَنْ دَنَسِ اللَّذّاتِ وَتَبَعاتِ الشَّهَواتِ .

 «نفوس خود را از لذت‏هاى به دور از مرزهاى الهى و گرفتارى‏هاى شهوات پاك كنيد».

نَفْسُكَ عَدّوٌّ مُحارِبٌ وَضدٌّ مُوائِبٌ انْ غَفَلْتَ عَنْها قَتَلْتَكَ ».

 «نفست دشمنى است جنگجو، و خصمى است حمله كننده، از وى غافل مشو كه هلاكت مى‏كند».

نَزِّهْ عَنْ كُلَّ دَنيَّةٍ نَفْسَكَ وَابْذِلْ فى الْمَكارِمِ جُهْدَكَ تَخْلُصُ مِنَ الْمَآثِمِ وَتَحْرُزُ الْمَكارِمِ .

 «نفس را از هر زشتى پاك كن، كوششت را در به دست آوردن مكارم به كار انداز، تا از نتيجه بدى‏ها برهى، و خوبى‏ها را در آغوش‏گيرى».

عَوِّذْ نَفْسَكَ فِعْلَ الْمَكارِمِ وَتَحَمُّلِ اعباءِ الْمَغارِمِ تَشْرَفُ نَفْسُكَ وَتَعْمُرُ آخِرَتُكَ وَيَكْثُرُ حامِدُوْكَ .

 «نفس را به انجام مكارم و تحمّل بار گران عادت ده، تا شرف نفس پيدا كرده، آخرتت آباد، و ستايش كنندگانت زياد شوند».