انديشمند بزرگ‏

كشور ما هم در آن دوران كسى را داشت كه مى‏توانست ما را با قافله علم همراه كند و در علم و صنعت به پيش ببرد. ما كسى مانند ميرزا تقى‏خان اميركبير را داشتيم، اما قماربازها و عرق‏خورهاى دربار به كمك مهد عليا ، مادر ناصرالدين شاه‏ ، كه سر و سرّى با ميرزا آقا خان نورى‏ داشت، اجازه اين كار را ندادند. ميرزا آقاخان‏  كه از سفارت انگلستان توصيه‏نامه داشت، شش سال در انتظار نخست وزير شدن بود. پيش از او هم ميرزا آقاسى ايروانى‏ چهارده سال صدراعظم اين كشور بود، لذا با وجود دويست سال حكومت قاجاريه بر ايران هيچ پيشرفتى حاصل نشد. در اين مدت طولانى، تنها در زمان صدارت ميرزا تقى‏خان، كه سه سال بيشتر طول نكشيد، كشور رو به ترقى حركت مى‏كرد.

صنعت ايران در همان سه سال رشد كرد و مدرسه دارالفنون ساخته شد. اما اين خونِ گرم الهى بايد در حمام فين كاشان ريخته مى‏شد تا سند ذلّت يك كشور را شاهى شرابخوار و مادر دسيسه‏بازش امضا كنند. سفير انگلستان در اين باره مى‏نويسد:

اگر آن روز انگليسى‏ها براى كشتن اميركبير دست به كار نشده بودند، امروز ايران از ژاپن هم جلوتر بود.