نكته‏اى درباره آيه 90 سوره نحل‏

يكى از دانشمندانى كه مطالعات عميقى درباره قرآن داشته درباره اين كتاب آسمانى گفته است:

در آيه 90 از سوره نحل خداوند متعال براى زندگى بشر زمينه‏اى را فراهم آورده است كه اگر مسلمانان به همين آيه عمل مى‏كردند، فرهنگشان در سراسر كره زمين حاكم مى‏شد.

آيه موردنظر چنين است:

«ان اللّه يأمر بالعدل و الاحسان و إيتاء ذى القربى و ينهى عن الفحشاء و المنكر و البغى يعظكم لعلكم تذكرون».

به راستى، چقدر اين آيه با عقل پخته، با فطرت انسان، و با طبيعت زندگى او تناسبب دارد! آيه شريفه شامل دو بخش است: در يك بخش آيه، سه مساله مطرح است كه واجب است مردم آن‏ها را انجام دهند و در بخش دوم سه مساله ديگر مطرح است كه واجب است مردم تا آخر عمرشان اين سه مساله را ترك كنند؛ يعنى اجازه ندهند اين سه مساله در زندگى‏شان راه پيدا كند. حال، شايسته است اين آيه را با عقل، با فطرت و با طبيعت زندگى بسنجيم تا حق بودن قرآن بيشتر برايمان آشكار شود.

آيه شريفه با عبارت‏ «ان اللّه» آغاز مى‏شود، نه با «ان الرحيم» و «ان الرحمن». زيرا اللّه وجودى است كه مستجمع جميع صفات كمال است.

چنين وجودى به انسان امر مى‏كند كه به عدل و احسان رفتار كند و جوياى احوال نزديكان خويش باشد:

«يأمر بالعدل و الاحسان و ايتاء ذى القربى».

نيز انسان را از فحشا و زشتى و تجاوز نهى مى‏نمايد:

«و ينهى عن الفحشا و المنكر و البغى».

خدا با اين شش برنامه انسان‏ها را موعظه مى‏كند، بلكه پند بگيرند و عبرت بپذيرند:

«يعظكم لعلّكم تذكّرون».