چرا برای سلامتی امام زمان (عج) دعا می‌کنیم؟

حکمت دعا: نه نیاز امام، بلکه نیاز ما

دعا برای سلامتی امام عصر (عج) از جملۀ دستورات شرعی است که حکمت‌هایی عمیق در بردارد. این حکمت‌ها، هرچند ممکن است تماماً برای ما ناشناخته باشند، از امور واقعی و تکوینی‌اند؛ درست همان‌طور که وقتی پزشک حاذقی دارویی را تجویز می‌کند، بی‌علت و بی‌حکمت نیست. ما طبق دستور شارع مقدس عمل می‌کنیم و یقین داریم که این دعا بدون علت نیست و قطعاً از عوامل معنوی حفظ و سلامتی آن وجود مبارک، همین دعاهای خالصانۀ منتظران است.

اما نباید پنداشت که اگر ما دعا نکنیم، حضرت آسیب می‌بیند! قطعاً افراد بسیاری هستند که همواره برای آن حضرت دعا می‌کنند. در اینجا قاعدۀ «علی‌البدل» مطرح می‌شود. خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید:

«فَإِنْ یَکْفُرْ بِهَا هَؤُلَاءِ فَقَدْ وَکَّلْنَا بِهَا قَوْمًا لَیْسُوا بِهَا بِکَافِرِینَ» (سورۀ انعام، آیۀ ۸۹)

«پس اگر اینان [نسبت به آن] کفر ورزند، کسان دیگری را نگاهبان آن می‌سازیم که نسبت به آن کافر نیستند».

علامه طباطبایی در تفسیر این آیه بیان می‌کنند که هدایت و دین خدا هرگز بر زمین نمی‌ماند و خداوند همواره حافظانی برای آن دارد . بنابراین، حتی اگر عده‌ای کوتاهی کنند، دین از بین نمی‌رود؛ اما این افتخار و سعادت ماست که خداوند ما را لایق دانسته تا در زمرۀ حافظان دین و یاوران ولیّ او باشیم. همان‌طور که در سنت الهی باید در مقابل امام حسین (ع) کسی باشد، اما اینکه آن شخص «شِمر» باشد به اختیار اوست؛ ما نیز با دعای خود، اختیاراً مسیر سعادت و یاری امام را انتخاب می‌کنیم.

تجدید بیعت: میثاقی که هر صبح تازه می‌شود

تجدید بیعت با امام عصر (عج) عملی است که انجام آن بعد از نمازهای یومیه، به‌ویژه پس از نماز صبح و در روزهای جمعه، بسیار مستحب و مؤکد است. خواندن دعاهایی مانند «دعای عهد» و «دعای فرج»، میثاقی است که محتوای آن دین‌داری، شریعت‌محوری، تصمیم قلبی بر اطاعت از امام و یاری او با نثار جان و مال است.

اهمیت این شناخت و پیوند تا جایی است که امام صادق (ع) می‌فرمایند:

«مَنْ مَاتَ وَ لَیْسَ لَهُ إِمَامٌ فَمِیتَتُهُ مِیتَةُ جَاهِلِیَّةٍ»

«هر کس بمیرد و امامی [از ائمه حق] را نشناسد و بر گردنش نباشد، مرگش مرگ جاهلیت است.»[1]

این حدیث نشان می‌دهد که شناخت امام و بیعت عملی با او، نه یک انتخاب حاشیه‌ای، بلکه شرط نجات و حیات طیبه است.

۶ اثر شگرف دعا برای سلامتی امام زمان (عج)

دعا برای امام، تنها یک ذکر زبانی نیست، بلکه کارکردی متقابل دارد که مستقیماً روح و زندگی ما را دگرگون می‌سازد:

۱. نشانگر محبت و تقویت‌کنندۀ ایمان

دعا کردن در حق امام زمان (عج) موجب ازدیاد محبت آن حضرت در دل و در نتیجه تقویت ایمان می‌گردد. در منطق اهل‌بیت (ع)، دین چیزی جز همین محبت و پیوند قلبی نیست. امام باقر (ع) می‌فرمایند:

« هَلِ الدِّینُ إِلَّا الْحُبُّ؟»

«وای بر تو ای زیاد! آیا دین چیزی جز محبت است؟[2]»

۲. تجدید عهد و دوری از ناخشنودی امام

دعا، اظهار پیمان عملی با آن حضرت است. خودِ امام زمان (عج) در توقیعی شریف خطاب به شیعیان، راهکار عملیِ این محبت را چنین ترسیم می‌کنند:

«فَلْیَعْمَلْ کُلُّ امْرِئٍ مِنْکُمْ بِمَا یَقْرُبُ بِهِ مِنْ مَحَبَّتِنَا، وَ یَتَجَنَّبُ مَا یُدْنِیهِ مِنْ کَرَاهِیَتِنَا وَ سَخَطِنَا»[3]

از سوی دیگر، خودِ امام زمان (عج) در پاسخ به اسحاق بن یعقوب می‌فرمایند:

«إِنَّا غَیْرُ مُهْمِلِینَ لِمُرَاعَاتِکُمْ، وَ لَا نَاسِینَ لِذِکْرِکُمْ، وَ لَوْ لَا ذَلِکَ لَنَزَلَ بِکُمُ اللَّأْوَاءُ وَ اصْطَلَمَکُمُ الْأَعْدَاءُ»

«ما در نگهبانی از شما کوتاهی نمی‌کنیم و یاد شما را فراموش نمی‌نماییم؛ و اگر این نبود، سختی‌ها بر شما فرود می‌آمد و دشمنان شما را نابود می‌کردند.»[4]  .

حال که امام هرگز ما را فراموش نمی‌کند، آیا سزاوار است ما او را فراموش کنیم؟

3. تعجیل فرج و گشایش در زندگی مؤمنان

دعا بسیار مؤثر است و موجب فرج آن حضرت و نیز گشایش در گره‌های زندگی ما می‌شود. جالب اینجاست که خودِ امام زمان (عج) در توقیعی به محمد بن عبدالله حمیری، کلید حل مشکلات شیعیان را این‌گونه معرفی می‌کنند:

«وَ أَکْثِرُوا الدُّعَاءَ بِتَعْجِیلِ الْفَرَجِ فَإِنَّ ذَلِکَ فَرَجُکُمْ»

«و بسیار دعا کنید برای تعجیل فرج، زیرا که این [خود] فرج و گشایش شماست.»[5]  .

این حدیث شریف نشان می‌دهد که گشایش زندگی ما، گره‌خورده به فرج امام است.

4. استجابت دعا و پاداش بی‌نظیر اخروی

دعا برای دیگران، به‌ویژه برای معصوم، پاداشی شگرف دارد. امام صادق (ع) می‌فرمایند:

«مَنْ دَعَا لِأَخِیهِ الْمُؤْمِنِ بِظَهْرِ الْغَیْبِ... نَادَاهُ مَلَکٌ مِنْ سَمَاءِ الدُّنْیَا: لَکَ مِائَةُ أَلْفِ ضِعْفٍ»

«هر کس در غیاب برادر مؤمنش برایش دعا کند، فرشته‌ای از آسمان دنیا او را ندا می‌دهد که: برای تو صد هزار برابر آن باد!»[6]  .

اگر این پاداشِ عظیم برای دعای یک مؤمن باشد، پاداش کسی که هر روز برای «امام معصوم» و «حجت خدا» دعا کند، نزد پروردگار چقدر خواهد بود؟

سخن پایانی

دعا برای سلامتی امام زمان (عج)، زبان عشق منتظر است. ما با این دعا محبت خود را ابراز می‌کنیم، بیعت خود را تازه می‌سازیم، یاد امام را زنده نگه می‌داریم، خود را از گناه باز می‌داریم، فرج را نزدیک می‌کنیم و از مسیر اهل‌بیت (ع) به خداوند تقرب می‌یابیم. بیایید از همین امروز، با خواندن زیارت آل‌یاسین و دعای عهد، دل‌هایمان را به پنجره فولاد نگاه پرمهرشان گره بزنیم.