معامله عمل صالح با پروردگار

.. يك سوم ديگر دين، عمل صالح است؛ انجام واجبات، كارهاى مثبت، انجام عبادات و اعمال خوب كه تكليف انسان است نيز يك سوم دين است، كه معامله كردن انسان با پروردگار از طريق رفتارهاى مثبت، واجبات و عبادات انجام مى‏گيرد.
اگر در ارتباط با پروردگار و مردم، از انسان غير از اين عمل سر بزند، طبق آيات قرآن، معصيت و گناه است و تعابير قرآن در هر دو ناحيه نيز عجيب و لطيف است.
مثلًا در ارتباط با پروردگار، ذكر ركوع يا يك بار «سبحان ربى العظيم و بحمده» است يا سه بار «سبحان الله». اگر انسان با پروردگار عالم در رفتار عبادتى درست معامله نكند و از آن كم بگذارد، مثلًا در ركوع بگويد: «سبحان ربى العظيم وبحمده»
صبر از ديدگاه اسلام، ص: 90
«هاء» را نگويد، نماز او باطل است. يعنى يك «هاء» نيز در معامله با پروردگار بايد رعايت شود. در معامله با مردم نيز همين طور است، بايد روش و منش معامله با مردم مثبت، خير، نيك و خوب باشد. من از پياده رو رد شوم، به ديوار كاه گلى مواجه شوم، صاحبش را هم نمى‏شناسم، يك كاه از اين ديوار جدا مى‏كنم و بعد دور مى‏اندازم. نظر قرآن مجيد در مورد اين پر كاه چيست؟ آيا من مسئول هستم؟
من كار بد يا خلافى مرتكب شده‏ام؟ خدا در قرآن مجيد مى‏فرمايد:
«وَ نَضَعُ الْمَوَ زِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيَمَهِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْا» «1» كار خود خداوند است، چون فاعل «نضع»، «نحن» است كه در اين فعل پنهان است و مربوط به شخص پروردگار است.
مى‏فرمايد: ما ترازوهاى خود را بر اساس انصاف و عدالت در قيامت برپا مى‏كنيم. از زمان حضرت آدم عليه‏السلام تا آخرين فرد از نوع شما كه به دنيا آمد و روز
قيامت برپا شد، به كسى كم‏ترين ظلمى نخواهد شد.
اخلاق خدا غير از اخلاق ما است. خدا اين گونه نيست كه در قيامت، در برخورد با فرعون، نمرود، يزيد، شمر، شاه، كارتر، لنين، شارون و بوش عصبانى شود و بگويد: چون شما اين همه جنايت مرتكب شده‏ايد، من بيش از آن جنايات شما را جريمه مى‏كنم. خدا اين گونه نيست.
خدا كيفر گناهكاران را بر اساس گناهشان و پاداش خوبان را بر اساس كرم خود، غير از خوبى خوبان به آنها مى‏رساند؛ يعنى اگر هر نمازى از نظر مالى مثلًا صدهزار تومان مى‏ارزد، پروردگار بزرگ عالم صد ميليارد تومان مى‏پردازد، ولى در كيفر بدكاران، مطابق بدى آنان جزا مى‏دهد.
جريان آن پر كاه در اين قسمت آيه معلوم است:
«وَ إِن كَانَ مِثْقَالَ حَبَّهٍ مّنْ خَرْدَلٍ أَتَيْنَا بِهَا»  اگر وزن كار، عمل و رفتار شما با من، يا با مردم به اندازه دانه ارزن باشد، خود من او را در قيامت حاضر مى‏كنم، در ترازو گذاشته، محاسبه مى‏كنم و با شما برخورد مى‏كنم.
شما يك «ها» از نماز را نگفتيد. دقت نكرديد و يك جاى موضع وضو را به اندازه نوك سوزن آب نرسانديد، غسل كرديد، اما مانعى به اندازه سر سوزن روى دست و سينه شما بود كه قابل ديدن بود. همه اين‏ها را به حساب مى‏كشم. معامله شما با پروردگار در عمل، بايد با عمل صالح باشد؛ يعنى عمل قابل قبول و رفتار و منش شما با مردم نيز بايد مثبت باشد.
اگر كسى بى‏علت به كسى نگاه تند كرده باشد، در روز قيامت آن را محاسبه مى‏كنند. حتى در قيامت، كسى به عنوان تحقير كردن كسى، در مقابل ديده يك نفر ديگر، با ابروى خود اشاره تحقيرآميز كرده باشد، آن را حساب مى‏كنند.  اين آيات خيلى جالب است:
«وَ السَّمَآءَ رَفَعَهَا وَ وَضَعَ الْمِيزَانَ* أَلَّا تَطْغَوْاْ فِى الْمِيزَانِ» مى‏فرمايد: تمام آسمان‏ها و زمين بر اساس معيار و ميزان حق است و به شما سفارش مى‏كنم كه در اين فضا، با معيار و ميزان متحد شده، از موازين لازمى كه براى زندگى شما، در رابطه با خودم و مردم قرار داده‏ام، تجاوز نكنيد.
«وَ أَقِيمُواْ الْوَزْنَ بِالْقِسْطِ»
چه در ارتباط با من و چه در ارتباط با بندگان من، انسان‏هاى با انصاف و عادلى باشيد،
«وَ لَا تُخْسِرُواْ الْمِيزَانَ»  در ارتباط با من و بندگانم، كم نگذاريد.
وقتى بنده من از شما خريد مى‏كند، حتى اگر كافر، مشرك، بى‏دين و خلاف كار است، اگر از شما جنس خواست، با اندازه‏اى درست به او جنس بده و اگر مى‏خواهيد عبادت كنيد، عبادت شما بر اساس فقه باشد، كه ميزانِ پروردگار در عبادت است...

منبع:صبر از ديدگاه اسلام،