سوره ای از قرآن جهت مودّت، عشق و محبت

معرفی سوره ممتحنه

شصتمین سوره قرآن کریم، سوره ممتحنه است. از نام‌های دیگر این سوره، «الامتحان» و «المودّة» یاد شده است.[1] سوره ممتحنه از سوره‌های مدنی قرآن کریم است و ۱۳ آیه دارد.

نام «ممتحنه» با موضوع امتحان و آزمایش زنان مؤمنی که از مکه به مدینه هجرت می‌کردند، ارتباط دارد. در این سوره همچنین درباره روابط مسلمانان با دشمنان، دوستی و دشمنی در راه خدا و چگونگی رفتار با کسانی که با مسلمانان سر جنگ ندارند، سخن گفته شده است.

فضیلت قرائت سوره ممتحنه

در منابع روایی برای قرائت سوره ممتحنه فضیلت‌هایی نقل شده است.

از رسول گرامی اسلام صلی الله علیه وآله وسلم روایت شده است:

هر کس سوره ممتحنه را قرائت کند، همه مؤمنان، از مرد و زن، برای او شفاعت خواهند کرد.[2]

همچنین از امام سجاد علیه السلام نقل شده است که فرمودند:

کسی که سوره ممتحنه را در نمازهای واجب و مستحب خود قرائت کند، خداوند قلب او را برای ایمان آماده می‌سازد، چشمانش را نورانی می‌کند و او را به فقر و نیازمندی مبتلا نمی‌سازد. همچنین در این روایت برای قاری این سوره و فرزندان او، ایمنی از ابتلا به جنون ذکر شده است.[3]

در روایت دیگری از رسول اکرم صلی الله علیه وآله وسلم نقل شده است که هر کس این سوره را قرائت کند، فرشتگان بر او درود می‌فرستند و برای او طلب آمرزش می‌کنند. همچنین در این روایت آمده است که اگر وی در همان روز از دنیا برود، پاداش شهید برای او خواهد بود و مؤمنان در روز قیامت شفیع او خواهند شد.[4]

آثار و برکات سوره ممتحنه

۱. آنچه درباره بیماری طحال نقل شده است

در برخی منابع، برای سوره ممتحنه اثری درباره بیماری طحال نقل شده است. بر اساس این نقل، اگر کسی این سوره را بنویسد، نوشته را با آب بشوید و سه روز پیاپی از آن آب بنوشد، برای بهبود بیماری طحال و جلوگیری از شدت یافتن آن سودمند خواهد بود.[5]

همچنین از امام صادق علیه السلام روایتی با مضمونی مشابه نقل شده است که اگر سوره ممتحنه نوشته شود و پس از شستن نوشته، سه روز متوالی از آب آن نوشیده شود، به اذن خداوند بیماری دفع خواهد شد.[6]

این مطالب، نقل‌هایی روایی درباره آثار معنوی سوره هستند و نباید جایگزین مراجعه به پزشک و درمان‌های معتبر پزشکی در بیماری‌های جسمی شوند.

۲. قرائت آیه‌ای برای ایجاد محبت و مودّت

در برخی کتاب‌ها، نماز و دعایی با استفاده از آیه هفتم سوره ممتحنه برای ایجاد محبت و مودّت ذکر شده است. بااین‌حال، برای این شیوه، منبع روایی معتبر و قابل اتکایی یافت نشده است؛ ازاین‌رو نمی‌توان آن را به‌عنوان دستوری مأثور از معصومان علیهم السلام معرفی کرد.

با توجه به محتوای آیه هفتم سوره ممتحنه، می‌توان این آیه را به قصد رجاء و امید به فضل الهی قرائت کرد و از خداوند متعال درخواست اصلاح روابط، برطرف شدن کدورت‌ها و ایجاد محبت و مودّت میان افراد را داشت.

آیه شریفه می‌فرماید:

«عَسَى اللَّهُ أَنْ یَجْعَلَ بَیْنَکُمْ وَبَیْنَ الَّذِینَ عَادَیْتُمْ مِنْهُمْ مَوَدَّةً ۚ وَاللَّهُ قَدِیرٌ ۚ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِیمٌ»

«امید است خدا میان شما و کسانی از آنان که با ایشان دشمنی داشته‌اید، دوستی و محبت برقرار کند؛ و خداوند تواناست و خداوند آمرزنده و مهربان است.»

در برخی کتاب‌ها ـ که از نظر اعتبار روایی قابل استناد نیستند ـ این شیوه نقل شده است:

دو رکعت نماز خوانده شود و در هر رکعت، پس از سوره حمد، آیه هفتم سوره ممتحنه هفت مرتبه قرائت گردد. پس از سلام نماز نیز ابتدا هفت مرتبه گفته شود:

«اللَّهُمَّ لَیِّنْ قَلْبَ فُلانِ بْنِ فُلانٍ کَما لَیَّنْتَ الْحَدیدَ لِداوُدَ.»

سپس سیصد مرتبه گفته شود:

«یا حَبیبَ الْمُدْبِرینَ، حَبِّبْ مَحَبَّتی عَلى قَلْبِ فُلانِ بْنِ فُلانٍ.»[7]

منابع