الذين يبلغون رسالات الله و يخشونه ولا يخشون احدا الا الله. قرآن كريم/سوره احزاب/آيه39
گزارش کامل سفر 8 روزه انديشمند فرزانه حضرت آيت الله استاد شيخ حسين انصاريان (دامت برکاته) و هيأت همراه به کشورهاي ايتاليا و واتيکان؛ به منظور سخنراني در مجالس و محافل ايرانيان و مسيحيان و بازديد از مراکز ديني و فرهنگي و تاريخي و ديدار با مقامات مذهبي واتيکان و کليساهاي کاتوليک ايتاليا در شهرهاي رم، واتيکان، ميلان، ونيز و پيزا
بخش پنجم
دوشنبه 31 خرداد ماه - 8 رجب - جلسه در دانشگاه پاپي گريگور يانا
صبح دوشنبه کشيش پروفسور جان فرانکو گرلاندا رئيس دانشگاه پاپي گريگوريانا در شهر رم به اتفاق رئيس انستيتوي اديان و مذاهب اين دانشگاه از استاد انصاريان و هيأت همراه استقبال کرد و جلسه بلافاصله در دفتر رئيس دانشگاه شروع شد.
پس از خوش آمد گويي و تشکر رئيس دانشگاه و توضيحات او پيرامون تاريخ تأسيس دانشگاه و شخصيت قديس گريگوريانا، به فعاليت هاي بخش اديان و کرسي درس اسلامشناسي آن اشاره کرد که در حال حاضر 20 دانشجو از مليت هاي مختلف دارد. و از حضور يک شخصيت دانشمند مسلمان در اين ديدار تشکر و اظهار خرسندي کرد. سپس استاد انصاريان، پيرامون اهميت علم و جايگاه آن در اسلام و توصيه هاي پيامبر(ص) اسلام به کسب دانش صحبت کردند و جايگاه دانشگاه و ارزش مراکز علمي و آموزشي را در روايات شيعي بيان کردند. وي با اسفتناد به سخنان پيامبر اسلام(ص) و امير مؤمنان(ع) و امام صادق(ع) را به عنوان اولين مؤسس دانشگاه بين المللي که 4 هزار دانشجو از مليت هاي مختلف در حوزه درس او حضور يافته و علوم مختلف را فرا گرفته اند مطرح نمود و سابقه تدريس علوم فيزيک و شيمي و جبر و هيأت و نجوم و طب و اخلاق و ... در دانشگاه امام صادق(ع) و تربيت دانشمندان برجسته اي چون جابربن حيان را بيان فرمود. با اين اظهارات حاضران که بسيار شگفت زده شده بودند سئوالاتي پيرامون تاريخ و چگونگي اين رويداد علمي داشتند و حکايت از آن داشت که در يکي از مهمترين دانشگاههاي جهان که رياست آن را شخصيت علمي معروفي به عهده دارد نسبت به تشيع و امامان شيعه و خدمات علمي بي بديل امام صادق(ع) آشنايي وجود ندارد و اين حقيقت تلخ بايد به سمع مراجع عظام و مديران حوزه علميه و مسئولين ذيربط برسد تا در مورد غربت شيعه و ائمه معصومين عليهم السلام در دنياي امروز چاره انديشي نمايند.
موافقت دانشگاه گريگوريانا با برگزاري کنگره امام صادق(ع)
در اين ديدار پس از بحث و گفتگو، در مورد پيشنهاد سفير ايران در واتيکان براي برگزاري (کنگره بررسي نقش امام صادق(ع) در تمدن و علوم بشري) توافق اوليه حاصل شد و مقرر شد دانشگاه گريگور يانا ميزباني کنگره اي با اين نام را پذيرا شود و مرکز علمي تحقيقاتي دارالمعارف الشيعي قم نيز طرح جامع برگزاري کنگره را ارائه نمايد. همچنين براي ايجاد زمينه برگزاري هرچه بهتر اين کنگره قرار شد ابتدا با حضور 12 نفر از متفکرين شيعي و 12 نفر از اساتيد واتيکان و دانشگاه گريگور يانا همايش مشترکي برگزار نمايند و طرح کنگرهامامصادق(ع) نيز توسط سفير جمهوري اسلامي ايران در واتيکان و با همکاري مرکز دارالمعارف الشيعي و مراکز ذيربط حوزوي در قم مورد مطالعه و بررسي و تدوين قرار گيرد.
سخنراني استاد در جمع شيعيان کشورهاي مختلف در مرکز امام مهدي (عج) شهر رم
مرکز امام مهدي(عج) رم در 4 سال پيش توسط تعدادي از شيعيان ايتاليائي فارس و عرب و پاکستاني مقيم رم در يک محله مسکوني تأسيس شده است و محوريت فعاليت هاي آن با جواني بنام (حسين مورلي) و همسر ايراني وي مي باشد.
برگزاري نماز جماعت، جلسات دعا و قرآن، کتابخانه شيعي، جلسات سخنراني، و پرسش و پاسخ از فعاليت هاي اين مرکز مي باشد.
با دعوت مرکز مذکور، نماز مغرب و عشاء در روز دوشنبه 31 خرداد ماه به امامت استاد حسين انصاريان برگزار شد و پس از تلاوت قرآن و خوش آمدگويي توسط آقاي حسينمورلي، استاد انصاريان براي حاضران سخنراني نمودند و سخنراني ايشان همزمان ترجمه شد.
خلاصه سخنراني استاد:
از خداوند مهربان شکرگزاري مي کنم که توفيق عنايت کرد، در شهر رم به محضر شما عزيزان برسم و چند کلمه با تکيه بر قرآن کريم و يک روايت مهم از جلد دوم اصول کافي براي شما صحبت کنم.
اما مطلب اول درباره اصل تشيع است و مطلب دوم درباره اصل شيعه است. مسئله تشيع و شيعه که فقط به معناي پيروي است، به معناي ضرب و جمعيت و دار و دسته بلکه به معناي پيروي مبتني بر اطاعت است که (خداوند در سوره ضافات حقيقت شيعه و تشيع را در چند آيه بيان مي کند، سلام علي نوح في العالمين، انا کذالک نجزالمؤمنين، فرمود در ميان تمام جهانيان به نوح درود فرستيم تا اينگونه نيکوکاران را پاداش مي دهيم بر شخصيت آنها را زنده نگه ميداريم، آنها را الگوي ديگران قرار مي دهيم، ياد آنها را در تمام انديشه هاي پاک استمرار مي بخشيم. انه من عباد نا الصالحين، نوح از بندگان شايسته درست کردار من بود، ثم اعترفناالاخرين، اما بدکاران و غير شايستگان که رابطه اي با خدا و عبادت خدا نداشتند آنها را غرق کرديم، و البته هر ملت عصيانگري را به يک شکلي غرق مي کنيم، همه غرق ها با آب نيست، گاهي جريمه غرق شدن در غفلت است، گاهي جريمه غرق شدن در فراموشي نسبت به پروردگار است، بعد مي فرمايند، وران من شيعته لا براهيم، نوح انسان بزرگي بوده که قرنها با ابراهيم فاصله داشته است ولي ابراهيم شيعه نوح بود).
خداوند در قرآن مجيد ويژگيها و اوصافي را براي ابراهيم بيان مي کند:
1- مي فرمايد: ابراهيم بنده مقرب خدا بود، ابراهيم عبد صالح خدا بود، 3- ابراهيم در برابر حوادث ناگوار انسان بسيار بردباري بود، 4- ابراهيم بنيانگذار ساختمان خانه کعبه و بيت الله بود، 5- ابراهيم بخاطر ارزشي که داشت ريشه انبياء بعد از خودش بود، 6- ابراهيم برگزيده خدا بود، 7- ابراهيم خليل خدا بود، 8- ابراهيم در همه کردار و رفتار و منشي که داشت از جانب خدا سرمشق مردم تا قيامت قرار گرفت و همه اين ويژگيها را از برکت شيعه بودنش نسبت به نوح بدست آورد يعني آن فضايي که عامل پيدا شدن اين ارزشها در ابراهيم نشانه شيعه بودن ابراهيم بود که شيعه امام هدايتي قبلي از خودش مانند حضرت نوح بود يعني قرآن مي خواهد بگويد کسي که شيعه واقعي يک پيغمبر باشد شيعه يک امام هدايت باشد به اين مقامات در حد ظرفيت خودش قطعاً خواهد رسيد.
با توجه به اينکه خداوند ارزشهاي ابراهيم را محصول شيعه بودنش مي داند، حالا به اين روايت مهم توجه کنيد:
مردي در مدينه به حضرت صادق(ع) عرض مي کند، گروهي در اين شهر به سر ميبرند که از هيچ گناهي روي گردان نيستند، گناه چيست؟ گناه هر کاري و اعمال و حالاتي است که ضد کرامت انسان و ضد ارزشها و ضد انسانيت انسان است، گناه چيزي است که هم براي خود انسان ضرر دارد چه بدني و چه روحي و هم براي ديگران ضرر دارد و حرکتي ضد همه نظام آفرينش است.
به حضرت گفت: ما گروهي را مي بينيم که از هيچ گناهي روي گردان نيستند، با اينها صحبت کرديم که گناه نکنيد، ربا نخوريد، زنا نکنيد، مشروبات الکلي نخوريد، رابطه نا مشروع با زنان و دختران برقرار نکنيد، مال مردم را نبريد، دزدي نکنيد، مردم را آزار ندهيد، ولي يابن رسول الله ما نصيحتشان مي کنيم، مي گويند ما شيعه هستيم و براي همين دلگرم به شفاعت امامانمان هستيم که قيامت از ما شفاعت مي کنند و نمي گذارند ما به جريمه گناهانمان دچار شويم.
امام صادق(ع) آنقدر ناراحت شدند که حالت نشستنشان را عوض کردند و رنگشان تغيير کرد و فرمودند:
(کذبوا والله ليثوا بهوالينها) به خدا قسم دورغ گفته اند و اينها شيعه ما نيستند، اگر با اين اعمال ناپسند ادعا دارند که شيعه ما هستند ما امامان تکذيبشان مي کنيم. اگر مي خواهيد شيعيان ما را در هر کجاي دنيا که هستند بشناسيد فرمودند: انما شيعه جعفر من عف بطنه و فرجه) شيعه ما کسي است که شکمش ار از هر نوع لقمه حرامي حفظ کند، غريزه جنسي و شهوتش را از هر کار حرامي حفظ کند و (عمل لخالقه و رجا صوابه و خاف عقابه) شيعه ما کسي است که فرمان خدا را عمل کند و فرمان خدا را ببرد و اميدش در عمل پاک و فرمانبرداري از خدا به پاداش خدا باشد و از جريمه خدا بترسد، ترس يعني ترمز، ترمز که هر هواپيما و کشتي و موتور و ماشيني را از خاطر منهدم شدن حفظ مي کند. وقتي انسان از خدا بترسد و قرآن را باور کند و با باور به قرآن جريمه گناه را باور کند مي ترسد گناه کند، و يعني ترمز دارد.
اين دورنمايي از شيعه بودن شيعيان ما است، يعني حفظ شکم از حرام حفظ شهوت از حرام، عمل مطابق با فرمان خدا يعني زندگي کردن مطابق خواسته خدا و ترسيدن از جريمه گناه، چنين افرادي در هر کجاي دنيا شيعه ما هستند.
يک نفر آمد خدمت امام صادق(ع) گفت: من زندگيم را از مدينه مي خواهم ببرم به فرانسه، در لفظ روايت دارد در فرنگ که بنظرم کشور فرانسه در آن زمان است، غرب امروز، گفت اجازه مي دهيد بروم چون کارم گسترده شده و تجارت دارم، امام صادق(ع) فرمودند: من جلوي تو را نمي گيرم که بروي فرانسه اما يک معيار به تو مي دهم که اگر اطمينان داري دين خودت و شيعه بودن خودت را در آن ديار مي تواني حفظ کني، من به تو اجازه مي دهم زندگيت را ببري فرانسه، چون اگر انسان شيعه واقعي باشد در هر کجاي عالم حرکاتش و اخلاقش و رفتارش ديگران را هم قطعاً به شيعه شدن متمايل مي کند.
متن گفتگوهاي استاد در ديدار با رئيس و معاونين دانشگاه گريگوريانا ايتاليا
پروفسور مون ندانکو گرلاندا، رئيس انستيتوي اديان دانشگاه مذکور
دوشنبه 31 خرداد ماه 1389
رئيس دانشگاه پس از خوش آمد گويي به خاطر روي قديس جونگازا مراسم را جلو انداختيم او دانشجوي امين دانشگاه بوده و در 33 سالگي جهان را وداع گفت، ايشان دومين حامي دانشگاه گريگوريان بوده است.
سفير ايران در واتيکان: ما هم ياد او را گرامي ميداريم وخوشحاليم که براي دومين بار حضورتان مي رسيم. ما افتخار داريم که در معيت آيت الله انصاريان از بزرگان و دانشمندان شيعه هستيم.
رئيس دانشگاه خطاب به استاد انصاريان:
من تبريک مي گويم به خاطر فعاليت هاي شاياني که داشتيد و من بيوگرافي شما را خوانده ام و عناوين کارآيي شما را ديده ام.
استاد انصاريان:
من براي شما و دانشگاه و علم فوق العاده احترام قائل هستم، چون قرآن ما هزار بار عقل و انديشه را تجليل کرده است. اولين کتاب ما در مذهب شيعه راجع به علم و عقل است، به ما گفته اند هرچه دليل قوق علمي داشت بپذيريد.
رئيس دانشگاه:
عقل و علم عامل مشترک بين همه است.
استاد انصاريان:
ما به خاطر اينکه بسياري از کشيشان مسيحي و ائمه شيعه را ارتباط بوده اند، عميقاً نسبت به آنها احترام قائل هستيم. از همان روزگار گفتگوهاي آنان مثبت شده و همه آنها را موجود داريم.
رئيس دانشگاه:
کجا مي توان پيدا کرد.
استاد انصاريان:
مي توانيم برايتان بفرستيم.
رئيس دانشگاه:
بسيار جالب خواهد بود براي ما که ببينيم.
استاد انصاريان:
پيامبر بسيار از همان اول به نوشتن مسايل علمي تأکيد مي کرد.
رئيس دانشگاه:
واسطه گري و ميانجيگري اسلام با ارسطو که باعث شد به مسيحيت جذب شود از طريق مباحث اسلامي بود.
استاد انصاريان:
دانشمندان ما در قرن اول هجري بسياري از کتب فلسفي يونان را به عربي ترجمه کردند. اگر ما بتوانيم بشر را با عالم معقول آشنا کنيم هنر کرده ايم. آشنا کردن بشر با عالم محصوص چندان هنر نيست. امام صادق(ع) اولين رئيس دانشگاه جامع بين المللي در مذهب ما و امام ششم از 12 امام ما هستند .
رئيس دانشگاه:
ما مي توانيم نشست تخصصي را در حد محققين که علوم مختلف را تدريس کرده اند، در دانشگاه گريگوريان برگزار کنيم و مخصوصاً در فرهنگ اسلامي از شما حضور پيدا کنند در رم بيش از 5 اسلام شناس معروف نداريم. من به دستان شما که اين کتابها را نوشته ايد سلام مي فرستم. بهتر است براي نشست يک مورخ علوم را در اين دانشگاه پيدا کنيم که نشست را برگزار کند. وجود استاد در منطقه مغتنم است، اميدوارم در فرصت هاي ديگري هم در خدمت شما باشيم. ملاقات با شخصيت روحاني مثل شما براي من دلگرمي ايجاد مي کند و توکل به خدا برايم ايجاد مي کند.
رئيس انيستيتو اديان:
امام صادق(ع) در چه زمينه اي کار کرده است و زمان او آنگونه گفته شده حدود 1400 سال مي شود. بايستي بگرديم يک شخصيت مشابه براي ايشان در مسيحيت پيدا کنيم و اين همايش را براي بزرگداشت هر دو برگزار کنيم و کساني از ايران بيايند سخنراني کنند.
سفير:
مي خواهيم از ايران و اروپا و همه دنيا اسلام شناس بيايند و مقاله بدهند و چون شخصيت علمي است و در تمدن بشري نقش داشت قرار است يونسکو هم نقش داشته باشد.
استاد انصاريان:
براي معرفي بيشتر امام صادق(ع) توجه داشته باشيد ما دوازده رهبر مذهبي داريم که امام صادق(ع) امام ششم هستند و شخصيت علمي امام صادق(ع) براي ما مهم است. امامصادق(ع) وقتي درباره زمين از او پرسيدند فرمود مثل پرنده در فضا حرکت مي کند و درباره حرکت زمين در 9 سالگي نظرات بطليموس را رد کرد و بشر مديون علوم آن بزرگوار مي باشد و مسلمانها اين علوم را گسترش دادند و براي ارتباط نزديک به مسيحت و شناختن همه علماي مسيحي از ما مسلمانها داشتند، شخصيت هاي مسيحي کابهاي قابل قبولي در مورد امامان نوشتند. جرج زيدان مسيحي يا کتاب و گستاو اربن مسيحي يک کتاب در باره اسلام و جرج جرداق 5 کتاب در مورد شخصيت امام علي(ع) دارد.
رئيس دانشگاه:
ما يک مؤسسه در اين دانشگاه داريم در مورد دين و فرهنگ، و يک دوره تخصصي در سطح دکتري داريم براي مسيحياني که مي خواهند با اسلام آشنا شوند و يا اديان يهودي و آسيايي و آفريقايي در اين انيستيتو تدريس مي شود. خوشحالي مي شويم که بتوانيم از ايران هم دانشجوياني داشته باشيم.
سفير :
ما پيشنهاد داديم که در اين دانشگاه همايش مشترک براي شناخت امام صادق(ع) داشته باشيم و با مقامات واتيکان هم مذاکراتي در اين باره کرده ايم.
رئيس دانشگاه:
برگزاري همايش هاي فرهنگي بسيار مهم هستند و براي شناخت مسايل تاريخي و فرهنگي دو کشور بسيار ارزش دارد.
سفير:
ما علاقه منديم که اين همکاري را براي معرفي شخصيت هاي ديني و فرهنگي اسلام و مسيحيت داشته باشيم.
رئيس دانشگاه:
با اهداء مدال دانشگاه و کتاب تاريخ گريگوريانا و يادنامه بازديد پاپ از دانشگاه توسط رئيس دانشگاه به استاد انصاريان از ايشان تجليل کردند.
استاد انصاريان بعد از گرفتن هدايا فرمودند:
در 1400 سال پيش امام صادق(ع) در مدينه دانشگاهي را با چهار هزار دانشجو تأسيس کرد و رشته فيزيک و شيمي و نجوم و رياضي و حقوق را به تنهايي تدريس مي کردند. و در تشريح بدن و آناتومي تدريس کرده است که همه درس هاي او موجود است. شاگردان او جابربن حيان يکي از کتابهاي مهمش را در مورد قانون نور و فيزيک و شيمي و تشريح بدن و گردش خون در 200 هزار صفحه نوشته که در کتابخانه بريتيش لندن موجود است.
رئيس دانشگاه:
به نظر من اين دو سنت ديني بايد گفتگوها و ملاقات هاي بيشتري داشته باشند.
استاد انصاريان:
اگر حسودان و ظالمان بگذارند (با خنده حضار).
رئيس دانشگاه:
دانشگاه گريگوريانا مرکز انتشار و گسترش علوم بوده است و بزرگان زيادي را تحويل جامعه داده است و حضور شما باعث افتخار است.
استاد انصاريان:
من شرح حال بسياري از بزرگان مسيحي را بر اساس علاقه اي که به علم دارم مطالعه کرده ام و غير مسيحيان که بخواهند در مورد مسيحيت دکترا بگيرند براي آنها هم يک کرسي داريم. يک دانشجوي آلباني و يک دانشجوي ترکيه اي داريم که بسيار با هوش هستند و اساتيد ما هم دو تا مسلمان هستند که تدريس مي کنند. خيلي زيبا است که روزي دانشجوي ايراني داشته باشيم.
سفير:
دانشجويان ما بسيار علاقه مند هستند که در دانشگاه رم حضور پيدا کنند و جالب است که اگر با متوانيم دانشجويان ايجا را در دوره هاي 6 ماه در تهران يا قم بگذارانند.
استاد انصاريان:
من چند سال پيش سالي 5 روز جلسه سخنراني ويژه داشتم که مستمع مسيحي، يهودي، زرتشتي و ... داشتم که از روي کتابهاي خودشان براي آنها بحث مي کرديم و اين گونه مباحث را مفيد مي دانم و ما علاقه مند به اين روابط هستيم.