عوامل مؤثر در تقویت حافظه یعنى یادگیرى بهتر عبارتند از:
1 - درک صحیح موضوع و خوشایندى آن: شناخت درست موضوع و علاقه مند بودن به آن باعث مى شود مطالب راحت تر به خاطر سپرده شود.
2 - تکرار، کاربرد و نقل آموخته ها: تکرار یا مرور ذهنى آموخته ها و به کار بستن آن ها موجبات تقویت حافظه را فراهم مى آورد. تکرار به چند صورت ممکن است:
الف) تکرار ذهنى،
ب) تکرار لفظى،
پ) تکرار نوشتارى،
ت) تکرار تدریسى،
ث) تکرار شنیده اى که گفته اند درس یک بار، ولى تکرار هزار بار.
3 - تمرکز و دقت به هنگام مطالعه: اگر هنگام به خاطر سپارى، توجه کافى نداشته باشیم، مطالب به صورت ناقص ضبط مى شود، در نتیجه هنگام بازیابى دچار مشکل خواهیم شد.
البته تمرکز و دقت زمانى است که انسان سرحال و آماده و مشتاق براى مطالعه باشد.
شخص خواب آلود و کسل نمى تواند از تمرکز برخوردار باشد.
4 - معنادار کردن مطالب: یکى از بهترین راه ها براى حفظ مطالب، معنا دار کردن آن ها است، چون هر چیزى که درک شود، بهتر حفظ مى شود. پس قبل از فهمیدن مطلبى، نباید آن را حفظ کنیم.
5 - شاخه بندى کردن مطالب و به تصویر درآوردن آن. اگر مطالب را به صورت اصولى سازمان دهى کنیم، راحت حفظ مى کنیم و آسان بازیابى مى نماییم.
6 - برخوردارى از آرامش خاطر: هر اندازه شخص از آرامش خاطر بیش ترى برخوردار باشد، میزان یادگیرى و قدرت فراگیرى ذهنى او افزایش مى یابد.
7 - پرهیز از حفظ مطالب طولانى بدون استراحت: زمانى که مطالب حفظى خیلى طولانى و خسته کننده باشد، از میزان دقت و تمرکز ذهنى فرد کاسته مى شود. از این رو پیشنهاد مى شود بعد از هر 45 دقیقه مطالعه، ده الى پانزده دقیقه استراحت به عمل آید.
8 - یاد خدا و توکل بر او: توجه به مسائل معنوى، نقش مهمى در آرامش روانى انسان دارد. در حالت آرامش هم بهتر مى توان آموخت و هم آسانتر مى توان به یاد آورد.
9 - تغذیه مناسب
10 - ورزش و تفریح سالم،
11 - رعایت بهداشت مطالعه مانند نور کافى، رعایت فاصله چشم و کتاب که سى سانتى متر باشد، مطالعه بدون حرکت و غیره
12 - انتخاب زمان مناسب: در نشاط صبح گاهى باید کتاب هاى مشکل تر را که احتیاج به دقت و آمادگى ذهنى بیش تر دارد، خواند و کتاب هاى سطحى و ساده را به اوقات خستگى و آخر شب گذاشت.
13 - انتخاب مکان مناسب: اگر مکان مطالعه، شلوغ و پر سر و صدا باشد یا خیلى سرد یا گرم باشد، نمى توان تمرکز پیدا کرد.
14 - عدم تداخل مطالب: تداخل بین آموخته هاى قبلى، فعلى و بعدى، از عوامل مؤثر در کاهش حافظه است. یادگیرى بعدى در یادگیرى قبلى اثر گذاشته، از یادگیرى آن جلوگیرى مى کند. تداخل زمانى بیش تر وقتى مشهود مى شود که دو فعالیت شباهت زیادى به یکدیگر داشته باشند.
15 - استمرار در مطالعه: اگر در سیر مطالعاتى، بریدگى و فاصله طولانى حاصل شود، گذشت زمان همراه با به کار نبردن آموخته هاى قبلى، عامل مهم در کاهش حافظه و فراموشى است. پس براى جلوگیرى از آن باید مطالعه مستمر و مداوم باشد.