آراستگى و پیراستگى نفس
این ارتباط باید ارتباطى باشد که نفس جدّا از راه این ارتباط اثر بگیرد، آن هم دو نوع اثر ؛ آراستگى و پیراستگى. در آراستگى نفس باید متخلّق به اخلاق خدا بشود و در پیراستگى باید از همه خُلقیّات ضدّ خدا پاک شود: «مُسْتَنَهً بِسُنَنِ اولِیائِکَ مُفارِقَهً لاِءَخلاقِ اعْدائِکَ»13. استناد به سنّت اولیاى تو و جدایى کامل از اخلاق دشمنان خدا. در این جا دو مسئله براى آراسته و پیراسته شدن لازم است : یکى این که انسان باید از منابع فیض الهى کسب معرفت کند، به خصوص دو چیز را ؛ یکى معرفت حقایق که خدا کیست؟ معاد چیست؟ مرگ چه ماهیّتى دارد؟ برزخ چیست؟ حساب کدام است؟ بهشت و جهنم چیست؟ یکى هم کسب معارف و حلال و حرام. در دومى پاى عمل به میان مىآید تا آن حقایقى را که کسب کرده، با کمال قدرت و شجاعت و بدون توجه به هیچ برنامهاى به کار بندد، با تمرینى که در این مسیر مىکند ؛ یعنى علمى که کسب علم مىکند، البته این نوع علم براى آبادى دنیا واجب است. فراموش نکنید که این نوع علمى که کسب مىکند ؛ یعنى علم توحید، معاد، احکام، حلال و حرام، آن را به کار مىبندد، خود به خود در دو رشته برنامه قرار مىگیرد ؛ در یک رشته، اجراى خواستهها و در یک رشته، کنارهگیرى از نخواستهها، آنهایى را که نمىخواهد، در این جاده به جلو مىرود، مانند آن قلاّبى که به طاق براى بستن لوستر مىزنند، اول که نگاه مىکنید بسته بسته است، اما وقتى به طاق مىزنند و شروع به پیچ دادن از داخل مىکنند، جا باز مىکند، این قدر جا باز مىکند که برق کار به صاحب خانه مىگوید، این هر چه قدر جا داشت، جا باز کرده و بسیار محکم شده است. چهارپایه را از زیر من بکشید، آویزان مىشوم. هیچ تکانى نمىخورد، وقتى جا باز کرد، آن گاه لوسترى را با دویست لامپ به آن آویزان مىکنند. در این مسیر نخست که انسان مىخواهد، بسیار بسته و تنگ است و تنگ حوصله و سخت مىباشد، اما همین گونه که واجبات را به اجرا مىگذارد، اخلاق الهى را کسب مىکند و از محرّمات کنارهگیرى مىکند، جا باز مىکند تا جایى که خدا مىفرماید :« یُثَبِّتُ اللّهُ الَّذِینَ امَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ »14.خدا مومنان را به سبب اعتقاد و ایمانشان در زندگى دنیا و آخرت ثابت قدم و پابرجا مىدارد .یا به تعبیر دیگر :
« فِى الْحَیَاهِ الدُّنْیَا وَفِى الاْخِرَهِ »15 ؛این قدر جا باز مىکنند تا به من برسند و معلّق من شوند:« فَقَدِ اسْتَمْسَکَ بِالْعُرْوَهِ الْوُثْقَى لاَ انفِصَامَ لَهَا »16.پس هر که به طاغوت [ که شیطان ، بت و هر طغیان گرى است ] کفر ورزد و به خدا ایمان بیاورد ، بىتردید به محکمترین دستگیره که آن را گسستن نیست ، چنگ زده است .
English