بخشش كافر به خاطر راستگويى‏

 تعدادى در جنگ اسير شدند و زير بار هيچ كدام از مسائل اسلام نرفتند، پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمود: آنها را اعدام كنيد؛ چون پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمود: مسلمان شويد، گفتند: نمى‏شويم. جزيه بدهيد، يعنى ضررى كه ما در جنگ از نظر مالى كشيديم، پول اين ضرر را بدهيد، گفتند: نمى‏دهيم. فرمود: اعدام مى‏شويد. گفتند: بشويم. داشتند گردن اين‏ها را مى‏زدند، جبرئيل نازل شد و عرض كرد: خدا مى‏فرمايد: اين جوان را نكش. پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمودند: گردن او را نزنيد. جوان به پيغمبر صلى الله عليه و آله عرض كرد: چرا مرا نكشتيد؟ فرمود: خدا اجازه نداد. عرض كرد: براى چه؟ فرمود: براى اين كه خدا فرمود: در اين جوان پنج خصلت هست، خصلت اولش اين است كه راستگو است.  با اين كه كافر است و با تو جنگيده، ولى من از او راضى هستم، بگذار زنده بماند؛ راست مى‏گويد، حيله، تقلب و نيرنگ ندارد. جوان عرض كرد: اين خداى تو خداى خيلى خوبى است، ما را با او آشتى بده. پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمود: اين گونه مسلمان شو. اين آشتى با خدا است. گفت: به يك شرط مسلمان مى‏شوم، به شرطى كه دعا كنيد تا من در جنگ بعدى شهادت در راه خدا نصيبم شود. در جنگ بعد نيز شهيد شد.
اجتناب از راستگويى در موارد خاص‏
انسان بايد به خود، دنيا، نعمت‏ها، مشترى‏ها، خانواده، خدا، حتى به كافران، يهوديان و مسيحيان راست بگويد، البته راست گفتن در همه جا واجب نيست، خيلى از مطالب راست هست كه لازم نيست بگوييد. ممكن است كسى چيزى را ببيند، يا سرّى را بداند، راست هم باشد، واجب نيست بگويد، اگر بپرسند، به او بگويد: من كاره‏اى نيستم كه از من مى‏پرسيد، من نمى‏دانم و جاهلم و نيّتش اين باشد كه من به خيلى از مسائل عالم جاهل هستم.
راستى كن كه راستان رستند             در جهان راستان قوى دستند