دعاها و زیارات وارده درباره حضرت مهدی (عج)

اهمیت دعا برای امام زمان (عج) در میان شیعیان

دعاها و زیارات وارده درباره حضرت مهدی (عج) در میان شیعیان از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و مؤمنان توجه ویژه‌ای به آن دارند؛ زیرا آن حضرت صاحب عصر و زمان و امید شیعیان به شمار می‌آید. بر اساس روایات، دعا برای سلامتی حضرت صاحب الزمان (عج) بسیار سفارش شده است؛ تا آنجا که نقل شده امام صادق (علیه‌السلام) در تعقیب نمازهای خود، بیش از آنکه برای خویش دعا کنند، برای امام زمان (علیه‌السلام) دعا می‌کردند.

آثار و برکات دعا برای حضرت مهدی (عج)

با توجه به این روایت، اهمیت دعا کردن برای حضرت مهدی (عج) آشکار می‌شود. دعا برای سلامتی آن حضرت آثار و برکات فراوانی به همراه دارد؛ از جمله:

• افزایش محبت: دعا برای آن حضرت موجب ازدیاد محبت ایشان به ما می‌شود و ارتباط قلبی ما با حضرت را تقویت می‌کند.
• دور ماندن از بلاها: دعا برای سلامتی آن حضرت سبب می‌شود مردم از بلاهای طبیعی در امان بمانند.
• زنده نگه داشتن یاد امام: دعا باعث زنده نگه داشتن یاد امام در دل‌های ما می‌شود.
• گشایش در زندگی: دعا برای فرج آن حضرت، گشایش در زندگی ما را به دنبال دارد.

و آثار و برکات دیگری که قابل شمارش نیست.

سفارش مؤکد به دعا برای تعجیل در فرج

در توقیع شریفی که از حضرت صاحب الزمان (عج) صادر شده، آن حضرت می‌فرمایند:

«وَأَکْثِرُوا الدُّعَاءَ بِتَعْجِیلِ الْفَرَجِ»؛ برای تعجیل در فرج بسیار دعا کنید.

برآورده ساختن حاجت مؤمن بسیار ارزنده و مهم است. امام (علیه‌السلام) در این جمله از ما خواسته‌اند برای تعجیل فرج دعا کنیم؛ پس برآورده ساختن چنین حاجتی بسیار ارزنده است و برکات فراوانی دارد.

امام صادق (علیه‌السلام) می‌فرمایند:

هر کس در برآورده ساختن حاجت برادر مسلمان خود گام بردارد و در آن جدیت کند و خداوند برآورده شدن آن حاجت را به دست او قرار دهد، خداوند تعالی برایش ثواب یک حج و یک عمره و اعتکاف دو ماه در مسجد الحرام و روزه آنها را می‌نویسد. و اگر در آن تلاش کند ولی برآورده شدن آن حاجت به دست او محقق نشود، خداوند یک حج و یک عمره برای او خواهد نوشت.

در روایتی دیگر که از رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله) نقل شده است، آن حضرت می‌فرمایند:

 هر کس در جهت روا ساختن حاجت برادر مؤمن خویش — که رضای خدا در آن باشد و برای او مصلحتی در آن باشد — تلاش کند، همانند آن است که خدای عزوجل را هزار سال خدمت کرده و یک چشم بر هم زدن در معصیت او نیفتاده باشد.

همه این روایات حاکی از آثار و نتایج دعا برای حضرت مهدی (عج) است و اهمیت این موضوع را نشان می‌دهد. اما همان‌گونه که اشاره شد، دعاها و زیارات بسیاری در رابطه با امام زمان (عج) وجود دارد که برخی از ناحیه خود آن حضرت به دست ما رسیده است. در این مطلب تا حد توان به توضیح و بررسی بعضی از این ادعیه می‌پردازیم.

دعای عهد

دعای عهد با این عبارات آغاز می‌شود:

«اللَّهُمَّ رَبَّ النُّورِ الْعَظِیمِ وَ رَبَّ الْکُرْسِیِّ الرَّفِیعِ...»

حضرت امام صادق (علیه‌السلام) درباره دعای عهد می‌فرمایند:

هر کس با این عهد چهل روز به درگاه خداوند دعا کند، از یاران قائم ما خواهد شد. و اگر پیش از ظهور حضرت مهدی (عج) بمیرد، خداوند در وقت ظهور او را از قبرش بیرون می‌آورد تا در خدمت آن حضرت باشد و به ازای هر کلمه، هزار حسنه به او عطا کند و هزار گناه را از او محو گرداند.

این دعا مستحب است هر روز صبح پس از نماز صبح خوانده شود. دعای عهد، دعای تجدید بیعت با حضرت صاحب الزمان (عج) است و بر خواندن آن در روز جمعه تأکید شده است.

دعای عهد دیگر: دعای عهد دیگری نیز وجود دارد که این‌گونه آغاز می‌شود:

«اللَّهُمَّ یَا إِلَهَ الْآلِهَةِ، یَا وَاحِدُ یَا أَحَدُ، یَا آخِرَ الْآخِرِینَ وَ یَا قَاهِرَ الْقَاهِرِینَ...»

امام باقر (علیه‌السلام) درباره آن فرموده‌اند:

هر کس در تمام عمرش یک بار این دعا را بخواند، جزء بندگان [خاص] نوشته خواهد شد. زمانی که حضرت مهدی (عج) ظهور کنند، او را به نام خودش و پدرش صدا می‌زنند و نامه‌ای به او می‌دهند و می‌گویند: این نامه عهدی است که در دنیا با ما بسته‌ای.

دعای ندبه

دعای ندبه را امام صادق (علیه‌السلام) به شیعیان زمان خویش آموختند و امر فرمودند که این دعا در اعیاد چهارگانه — جمعه، فطر، غدیر و قربان — خوانده شود. همچنین در زمان غیبت حضرت صاحب الزمان (عج)، این دعا می‌تواند باعث تجدید عهد و میثاق با آن حضرت باشد.

این دعا بیان تاریخی از حضور اولیای خدا بر روی زمین تا حضرت مهدی (عج) است.

صدرالاسلام همدانی در کتاب خود «تکالیف الآنام» در رابطه با فضیلت دعای ندبه گفته است:

هرگاه در جایی با حضور قلب و اخلاص تمام و توجه به مضامین عالی آن خوانده شود، نه تنها عنایت و توجه امام زمان (عج) را به آن مکان جلب می‌کند، بلکه باعث حضور حضرت در آنجا می‌گردد.

بسیاری از اولیا با خواندن این دعا با حضرت مهدی (عج) ملاقات داشته‌اند. محدث نوری نقل می‌کند:

در کنار حرم عسکریین (علیه‌السلام) شخصی بود به نام آقا محمد. به نقل از مادرش، نوری در سرداب مشغول خواندن دعای ندبه بود که حضرت مهدی (عج) در آنجا آمدند و با او ملاقات کردند.

زیارت آل یاسین

زیارت آل یاسین از جمله مشهورترین زیاراتی است که در توقیع حضرت صاحب الزمان (عج) به محمد حمیری بیان شده است. حضرت درباره این زیارت به محمد حمیری فرمودند:

 هرگاه خواستید به واسطه ما به خداوند تعالی و نیز به سوی ما توجه کرده و روی آورید، پس همان‌گونه که خداوند فرموده است بگویید: «سَلَامٌ عَلَى آلِ یَاسِینَ...»

این زیارت با ۲۲ سلام آغاز می‌شود و با گواه گرفتن حضرت مهدی (عج) و عترت پیامبر (ص)، تجدید عهد می‌کند.

زیارت جامعه کبیره

زیارت جامعه کبیره از جمله کامل‌ترین زیارات است که در آن می‌توان تمامی ائمه (علیهم‌السلام) را زیارت کرد. علامه مجلسی (ره) در این رابطه گفته است:

> در رویای صادقه، امام رضا (علیه‌السلام) را زیارت کردم که مرا به خواندن این زیارت تأکید کرده است.

این زیارت از حضرت امام هادی (علیه‌السلام) نقل شده است. علامه مجلسی می‌گوید:

در عالم مکاشفه امام زمان (عج) را دیدم و به خواندن زیارت مشغول شدم. بعد از اتمام آن، حضرت فرمودند: «زیارت خوبی است.»

دعاهای توسل به حضرت مهدی (عج)

در این باب به سه دعا اشاره می‌کنیم:

۱. دعای توسل «یا فارس الحجاز ادرکنی»

روایت شده است که اگر این دعا را در هنگام گرفتاری و سختی در صحرا هفت بار بخوانی، حضرت مهدی (عج) تو را یاری خواهد کرد.

۲. توسل با ذکر «یا الله یا محمد یا علی یا فاطمه یا صاحب الزمان»

روایت شده هر کسی که گرفتاری‌اش شدت یابد، هفتاد بار بگوید:

> «یَا اللهُ یَا مُحَمَّدُ یَا عَلِیُّ یَا فَاطِمَةُ یَا صَاحِبَ الزَّمَانِ أَدْرِکْنِی وَ لَا تُهْلِکْنِی»

۳. توسل آموخته‌شده به ملا قاسم رشتی

در کتاب علامه عراقی، در داستان ملا قاسم رشتی که خدمت امام زمان (عج) رسیده بود، آمده است که ملا قاسم دعایی را برای توسل به حضرت آموخته‌اند:

«یَا مُحَمَّدُ یَا عَلِیُّ یَا فَاطِمَةُ یَا صَاحِبَ الزَّمَانِ أَدْرِکْنِی وَ لَا تُهْلِکْنِی»

دعای عبرات

دعای عبرات با این عبارات آغاز می‌شود:

«اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ یَا رَاحِمَ الْعَبَرَاتِ...»

این دعای مشکل‌گشا از امام صادق (علیه‌السلام) روایت شده است و حضرت صاحب الزمان (عج) در رابطه با آن فرموده‌اند که در هنگام امور مهم و مشکلات بزرگ، این دعا باعث رفع مشکل خواهد شد.

جمع‌بندی

دعاها و زیارات مربوط به حضرت مهدی (عج) گنجینه‌ای گران‌بها برای شیعیان است که در آن، هم تجدید بیعت با امام عصر (عج) نهفته است و هم آثار و برکات دنیوی و اخروی فراوان. بر مؤمنان است که با خواندن این ادعیه و زیارات، ارتباط قلبی خود را با آن حضرت مستحکم‌تر سازند و در تعجیل فرج ایشان بکوشند.