يارى دهندگان عقل و فقر جهل‏

البته بايد به اين حقيقت نيز توجه داشت كه: قرآن مجيد در آياتى، براى عقل و خرد انسان، ياورانى را معرفى مى‏كند. اين خردمندانى كه از آنها ياد مى‏كند، خردمندانى هستند كه براى پخته شدن خرد خود، از اين يارانى كه خدا براى عقل آنان قرار داده، بهره گرفته، استفاده كرده‏اند.
بخشى از اين ياران كه قوى‏ترين كمك دهندگان به عقل هستند، انبياى خدا مى‏باشند كه لبه تيز مبارزه هر صد و بيست و چهار هزار نفر آنان با بدترين دشمن انسان، يعنى جهل و نادانى بوده است.
به نظر نمى‏آيد كه در هيچ مكتبى، مسأله عقل و جهل به اين شكل حكيمانه مورد ارزيابى قرار گرفته باشد، جز در فرهنگ دين الهى اسلام. مستمع اين مطلب وجود مبارك اميرالمؤمنين عليه السلام و گوينده آن وجود مقدس پيامبر عظيم الشأن اسلام صلى الله عليه و آله است. اى كاش عمق اين مطالب براى همه مردم عالم روشن مى‏شد. «يا عَلى! لا فَقرَ أشدُّ مِنَ الجَهلِ»  هيچ تهيدستى، ندارى و فقرى در اين عالم سخت‏تر، بدتر، سنگين‏تر و شديدتر از نادانى نيست كه انسان نسبت به آنچه كه بايد آگاه شود، آگاه نشود. يا نخواهد آگاه‏ شود. يا براى آگاه شدن نرود. چون خود جاهل ماندن نسبت به آنچه كه انسان بايد بداند، معصيت بوده و معصيتى پيوسته نيز هست كه من عمرى نسبت به آنچه كه بايد آگاه شوم، جاهل بمانم.