مراحل سه گانه صبر در روزه‏

حركت در حريم حق حتمى است و مركب اين حركت، عمل صالح است. اين آيه را ملاحظه كنيد:

«وَ الْعَمَلُ الصَّلِحُ يَرْفَعُهُ‏» اين صبر، عمل صالح است. وقتى كه ناگوارى‏ها به وجود مى‏آيند، اين‏ها با كمال ميل، حوصله مى‏كنند. اين سه مرحله صبر؛ صبر در گناه، طاعت و ناگوارى‏ها، در روزه ماه رمضان طرح‏ريزى شده است؛ يعنى خداوند متعال عملى را بر شما واجب كرده است كه در اين عمل، صبر بر معصيت، طاعت و ناگوارى‏ها وجود دارد. اين كه گرسنگى و تشنگى را تحمل مى‏كنيد، صبر در بلا است، اين كه در شب رمضان و روزه رمضان عبادت مى‏كنيد، صبر بر طاعت است و اين كه در خلوت و جلوت، با وجود فشار گرسنگى و تشنگى غذا نمى‏خوريد و روزه نگه مى‏داريد، صبر بر معصيت است.

روزه عبادتى فوق العاده كامل است. همه صبرها را در جرعه شيرين آن ريخته‏اند. خدا به پيغمبر صلى‏الله‏عليه‏وآله مى‏فرمايد: حبيب من! از طرف من به صابران بشارت‏

بده، چون اراده من تعلق نگرفته است كه خودم مستقيما با بندگان خوب، صابر،

و مؤمنم حرف بزنم. البته خدا در روز قيامت با شما حرف مى‏زند.

شما در روز قيامت صداى پروردگار را مى‏شنويد؛ يعنى آن صدا را كه به گوش شما مى‏رسانند. والله! لذتش از همه نعمت‏هاى بهشت بيشتر است؛ چون آن صدا به روح، قلب و عقل شما لذت مى‏رساند.

قبل از اين كه قيامت برپا شود، فرموده كه من چگونه در قيامت با شما صحبت خواهم كرد. متن صحبت پروردگار اين است: وقتى شما را در بهشت قرار مى‏دهند، اين صدا را مى‏شنويد:

«سَلَمٌ قَوْلًا مّن رَّبّ رَّحِيمٍ‏»  بنده من! «رب رحيم» دارد به تو سلام مى‏كند. سلام معانى متعددى دارد، اما در اينجا مى‏فرمايد: «سَلَمٌ قَوْلًا»  سلام قول، گفتار و صدايى است كه از طرف من‏ پروردگار به گوش شما مى‏خورد.