لباس در روايات‏

منابع : کتاب عرفان اسلامی جلد چھار   نوشته: استاد حسین انصاریان 

اسلام عزيز، بر وفق مصلحت جامعه اسلامى، لباس زربفت، حرير، ابريشم و لباسى كه از پوست حيوان مرده مى‏سازند و لباسى كه از پوست حيوانات حرام گوشت به دست مى‏آيد و انواع اين‏گونه البسه‏ها را حرام اعلام كرده و پوشيدن اين نوع لباس‏ها را درخور شأن انسان نمى‏داند انسان با خصوصياتى كه دارد، والاتر و آقاتر از آن است كه به لباس حرير، يا ابريشم، يا طلاباف روى آورده و خود را با آن‏ها بيارايد؛ وجود انسان عزيزتر از آن است كه در لباسى كه از پوست حيوان مرده يا حرام گوشت به دست مى‏آيد پوشيده شود.

انسان، منبع كرامت و محل شرافت و مركز فضايل و آيينه تجلى اسما و صفات ربوبى است، اين موجود پرارزش نبايد محكوم بدن و جسم گشته و به پوشاندن مقدارى گوشت و پوست با انواع لباس‏ها و زينت‏ها، عمر گرامى را تلف كند!!

در زمينه لباس بايد توجه به طرح ونقشه حضرت دوست كند و آنچه را جناب او مى‏پسندد بپوشد، جسم به آن اندازه موقعيت ندارد كه آدمى شؤون گرانمايه خويش را فداى آن كند.

جنس لباس‏

علّامه بزرگوار، مرحوم مجلسى رحمه الله در كتاب پرارزش «بحار الأنوار» در آداب زىّ و تجمل رواياتى را نقل مى‏كند كه لازم است به پاره‏اى از آن روايات كه بيانگر مسئله لباس است اشاره شود.

پيامبر بزرگ صلى الله عليه و آله به اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود:

جامه حرير مپوش تا در بهشت جامه حرير بر تو بپوشانند «1».

در حديث ديگر آمده:

هركس جامه حرير بپوشد، پوستش در قيامت به آتش سوزانده مى‏شود «2».

به سند معتبر از اميرالمؤمنين عليه السلام نقل شده:

جامه پنبه‏اى بپوشيد كه آن پوشش رسول خدا صلى الله عليه و آله و پوشش ما اهل بيت است و نبىّ اسلام جامه مويى و پشمى نمى‏پوشيد مگر به علت و جهتى‏ «3».

حضرت صادق عليه السلام فرمود:

جامه مويى و پشمى نپوشيد مگر عذرى اقتضا كند «4».

امام صادق عليه السلام فرموده:

كتان از پوشش پيامبران است و بدن را فربه مى‏كند «5».

______________________________
(1)- بحار الأنوار: 80/ 248، باب 5، حديث 8.

(2)- علل الشرايع: 2/ 384، باب 57، حديث 3.

(3)- مستدرك الوسائل: 3/ 254، باب 15، حديث 1.

(4)- الكافى: 6/ 449، باب لبس الصوف والشعر و الوبر، حديث 1.

(5)- وسائل الشيعة: 5/ 29، باب 16، حديث 1.

رنگ لباس‏

در چند حديث از نبىّ اسلام صلى الله عليه و آله آمده:

جامه سپيد بپوشيد كه پاكيزه‏ترين و نيكوترين جامه هاست‏ «1».

امام صادق عليه السلام مى‏فرمايد:

اميرالمؤمنين عليه السلام اكثر اوقات جامه سپيد مى‏پوشيد «2».

حفص مؤذن مى‏گويد:

حضرت صادق عليه السلام را در حرم پيامبر بين قبر و منبر ديدم كه جامه‏اى زرد به رنگ بِهْ پوشيده بود و نماز مى‏خواند «3».

در حديث حسن از حضرت صادق عليه السلام نقل شده:

جامه سرخ تيره پوشيدن كراهت دارد، مگر براى تازه داماد «4».

ابوالعلا- كه يكى از راويان حديث است- مى‏گويد:

حضرت صادق عليه السلام را در حال احرام ديدم كه خود را با بُرد يمنى سبز پوشانده بود «5».

رسول اسلام صلى الله عليه و آله مى‏فرمود:

سياه پوشيدن مكروه است، مگر در سه چيز: كفش، كلاه [عمامه‏]، عبا «6».

______________________________
(1)- وسائل الشيعة: 5/ 26- 27، باب 14.

(2)- وسائل الشيعة: 5/ 27، باب 14، حديث 5801.

(3)- حلية المتقين: 17.

(4)- وسائل الشيعة: 5/ 29، باب 17، حديث 5806.

(5)- حلية المتقين: 17.

(6)- الكافى: 6/ 449، باب لبس للسواد، حديث 1.

نوع لباس‏

اسلام مردم را از پوشيدن جامه‏اى كه از حد معمول بلندتر است و علت فخر و كبر بر ديگران مى‏شود منع كرده است.

امام صادق عليه السلام مى‏فرمايد:

اميرالمؤمنين عليه السلام به بازار رفت و سه پارچه خريد، به قيمت يك اشرفى، يكى را پيراهن كرد تا نزديك بند پا و يكى را لنگ تا نيمه ساق و يكى را ردا تا پايين‏تر از كمر، آن گاه دست به آسمان برداشت و پيوسته حمد الهى كرد تا به خانه بازگشت‏ «1».

امام موسى كاظم عليه السلام فرمود:

ترجمه ظاهر [وَ ثِيابَكَ فَطَهِّرْ] «2» اين است كه جامه‏هاى خود را پاك گردان با توجه به اين‏كه جامه‏هاى حضرت رسول صلى الله عليه و آله هميشه پاك بود، مراد الهى اين است كه جامه را كوتاه كن كه آلوده نشود (آلوده به كثافات ظاهر و آلوده به كبر و غرور و خودپسندى) «3».

از حضرت باقر عليه السلام نقل شده:

حضرت رسول صلى الله عليه و آله به شخصى وصيت كرد كه زينهار كه پيراهن و ازار خود را بلند مياويز كه اين از تكبر است و خدا تكبر را دوست نمى‏دارد «4».

نبىّ اسلام صلى الله عليه و آله به ابوذر فرمود:

هركه از روى تكبر جامه‏اش را بر زمين كشد، حق تعالى در قيامت نظر رحمت به‏

______________________________
(1)- وسائل الشيعة: 5/ 40، باب 22، حديث 5843.

(2)- مدثر (74): 4.

(3)- وسائل الشيعة: 5/ 40، باب 22، حديث 5844.

(4)- وسائل الشيعة: 5/ 41، باب 23، حديث 5848.

او نفرمايد «1».

اسلام، مردان را از پوشيدن لباس زنان و زنان را از پوشيدن لباس مردان منع مى‏كند «2» و هم چنين مسلمانان را از پوشيدن لباسى كه مخصوص به كفار است، نهى مى‏نمايد «3».

امام باقر عليه السلام مى‏فرمايد:

جايز نيست زنان شبيه به مردان شوند؛ زيرا رسول خدا صلى الله عليه و آله لعنت كرد مردانى كه خود را شبيه زنان كنند و زنانى كه خود را شبيه مردان بيارايند «4».

امام صادق عليه السلام مى‏فرمايد:

خداى عزّ و جل به پيامبرى از پيامبرانش وحى فرمود كه به مؤمنان بگو: جامه دشمنان مرا مپوشيد و طعام دشمنان مرا نخوريد و به مسلك دشمنان من سلوك ننماييد كه شما هم جزء آنان قرار خواهيد گرفت‏ «5».

از مجموع روايات استفاده مى‏شود كه مردان بايد از لباس حرير، ابريشم و طلاباف بپرهيزند و از پوشيدن لباسى كه از پوست حيوانات حرام گوشت تهيه شده خوددارى كنند و از پوشاندن بدن به لباس زنان و كفار خوددارى كنند و مرد و زن سعى كنند از پوشيدن لباس‏هايى كه اسلام به هريك از آنان حرام نموده كناره‏گيرى نمايند و هم چنين بر مردان و زنان لازم است از پوشيدن لباس بدن نما و لباس تنگ و لباسى كه محرك شهوت نامحرمان است جداً خوددارى نمايند.

______________________________
(1)- حلية المتقين: 18.

(2)- وسائل الشيعة: 5/ 25، باب 13.

(3)- وسائل الشيعة: 4/ 382، باب 19.

(4)- وسائل الشيعة: 20/ 221، باب 123، حديث 1.

(5)- وسائل الشيعة: 4/ 385، باب 19، حديث 5468.