حب دنيا

دوست داشتن دنيا به قدر معقول و مشروع كه انسان را وادار به برپا كردن يك زندگى پاك و طبيعى كند امرى پسنديده و شايسته است.

دوستى و محبت به دنيا اگر عاملش حرص و طمع و هوا و شهوت باشد، و باعث آلوده شدن به هر نوع مال و لذت حرام گردد، نامعقول و نامشروع و موجب خرابى آخرت، و گرفتار شدن به لعنت و عذاب ابد است.

اگر در آيات قرآن و روايات از محبت به دنيا يا خود دنيا مذمت شده، منظور اينگونه رابطه با دنيا، و مقصود ثروت و مال و جنس نامشروع و عناصر به دست آمده از راه تجاوز و ستم و ظلم و خيانت است.

تعبيراتى در قرآن از قبيل اينكه دنيا جز متاع غرور نيست، حيات دنيا غير لهو و لعب چيزى نيست، متاع دنيا اندك و قليل است، زينت حيات دنيا قابل توجه نيست، همه و همه ناظر به دنيايى است كه معلول حرص و طمع و جهل و غفلت است.

آرى خواهان دنيا، و عاشق دنيا كه خواهندگى و عشقش ميوه‏ى تلخ اوصاف ناپسند است، با روى آوردن به چنين دنيايى آخرتش را از دست مى‏دهد، و خود را مغضوب و منفور حق مى‏كند، و از رضوان و بهشت ابد محروم مى‏گردد.

قلب را كه عرش خدا، و حرم حق است بايد از آلوده شدن به چنين محبتى كه محصول حرص و طمع است حفظ كرد.

از دنيا بايد به صورتى كه قرآن مجيد و روايات ارشاد مى‏كنند استفاده كرد.

تحصيل مال مشروع، و خرج كردن آن براى برپا بودن خيمه‏ى معيشت، و انفاق مازاد آن در راه خدا.

ارتباط با دنيا با چنين كيفيتى مورد رضاى حق و آباد كننده‏ى آخرت انسان است، ولى محبت نامعقول باعث ذلت انسان در اين جهان و آن جهان است.

رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمودند:

انَّهُ ما سَكَنَ حُبُّ الدُّنْيا قَلْبَ عَبْدٍ الّا الْتاطَ فِيها بِثَلاثٍ: شُغْلٍ لَايَنْفَدُ عَناؤُهُ، وَفَقْرٍ لَا يُدْرَكُ غِناهُ، وَامَلٍ لَايُنالُ مُنْتَهاهُ‏ «1».

محبت دنيا در قلبى جا نگرفت مگر اينكه آن قلب را به سه چيز دچار كرد:

شغلى كه رنجش پايان نگيرد، فقرى كه بى‏نيازى از آن به دست نيايد و آرزويى كه به پايانش نرسد.

و نيز آن حضرت فرمودند:

حَرامٌ عَلى‏ كُلِّ قَلْبٍ يُحِبُّ الدُّنْيا انْ يُفارِقَهُ الطَّمَعُ‏ .

بر قلبى كه عاشق دنياست جدا شدن طمع، حرام است!

اميرالمؤمنين عليه السلام فرمودند:

مَنْ احَبَّ الدُّنْيا جَمَعَ لِغَيْرِهِ‏ .

عاشق دنيا، مال و ثروت دنيا را براى غير خودش جمع مى‏كند.

زيرا بر اثر عشقش به دنيا از خرج كردن آن امتناع مى‏كند و جز روى هم انباشتن و گذاشتن و مردن و به غير واگذار كردن كارى نمى‏كند!

امام صادق عليه السلام فرمودند:

... فَمَنْ احَبَّها اوْرَثَتْهُ الْكِبْرَ، وَمَنِ اسْتَحْسَنَها اوْرَثَتْهُ الْحِرْصَ، وَمَنْ طَلَبَها اوْرَدَتْهُ الطَّمَعَ، وَمَنْ مَدَحَها اكَبَّتْهُ الرِّياءُ، وَمَنْ ارادَها مَكَّنَتْهُ مِنَ الْعُجْبِ، وَمَنِ اطْمَأَنَّ الَيْها رَكَّبَتْهُ الْغَفْلَةَ.

كسى كه عاشق دنيا شد كبر را ارث او قرار داد، و هركس آن را نيكو شمرد حرص را ارث او نمود، و آن كه او را خواست در گردونه‏ى طمعش انداخت، و هركه آن را مدح كرد ريا و خودنمايى به زمينش زد، و هركه به آن ميل كرد گرفتار خودبينى‏اش نمود، و هركس به آن آرامش خواست دچار غفلتش ساخت.